“Çeviri, Olgun İnsanların Uğraşı”

Rus çevirmen Viktor Petroviç Golışev, 1937 doğumlu ünlü bir İngilizce çevirmeni. Mosti (Köprüler) dergisinin Golışev’le 2008 başında yaptığı söyleşiyi Hanife Çaylak Türkçeleştirdi.

Antoine Galland ve Ali Ufkî Bey: İzmir Buluşması

İzmir Fransız Kültür Merkezi tarafından bünyesinde bulunan Antoine Galland Araştırma Merkezi’nin kuruluşunun 2. yıldönümü vesilesiyle 20-21 Mayıs 2008 tarihlerinde İzmir’de düzenlenen “Osmanlı İmparatorluğu Dönemi Tercümanlar: Antoine Galland ve Ali Ufkî Bey” konulu Kolokyum oldukça ilgi çekti. Binbir Gece Masalları’nın tercümanı olan Antoine Galland (1648-1715) 17. yüzyılda İstanbul ve İzmir’de uzun yıllar yaşamıştır. İstanbul’a ilk gelişi 1669′da 24 yaşındayken Fransızların İstanbul’da açtığı ‘Ecole des Jeunes de langue’ adlı dil okulunda eğitilmek üzere gönderilen 6 dil oğlanıyla beraber olmuştur. Galland 1670 yılında Topkapı Sarayı’nda Sultan’ın müzik orkestrasında aslen Polonya asıllı (asıl adı Wojciech Bobowski) bir müzisyen olan Ali Ufkî Bey (1610-1675) ile tanışmıştır. On kadar dil bilen Ali Ufkî Bey besteci ve müzisyen kimliğinin yanı sıra şair ve tercümandı. Bu yıllarda Ali Ufkî Bey’in Antoine Galland’ın Türkçe öğretmeni olduğu düşünülmektedir.

Ali Püsküllüoğlu (1935-2008)

Şair, sözlükçü, dilci ve çevirmen Ali Püsküllüoğlu, 73 yaşında yeryüzüne veda etti. Püsküllüoğlu’nun Türkçe Sözlük ve Edebiyat Sözlüğü gibi çalışmaları 2008 yılı başında yeni baskılarıyla yayımlanmıştı. Püsküllüoğlu’nun cenazesi 25 Haziran 2008 günü Ankara, Küçükesat Camisi’nden kaldırılacak. Aşağıda, Şiir Penceresi’nin hazırladığı ayrıntılı yaşamöyküsü ve yapıt listesini aktarıyoruz:
“Şair ve dilci Ali Püsküllüoğlu, Adana’nın Kadirli ilçesinde, 1 Ocak 1935′te doğdu.

Lise öğrenimini hastalığı nedeniyle sürdüremedi (1952). Yıllar içinde kendi kendini yetiştirdi. Kadirli’de, Adana’da ve İstanbul’da çeşitli işlerde çalıştı. Bunlardan çiftçilik, gazete satıcılığı, sinema biletçiliği, avukat yazmanlığı, redaktörlük, gazetecilik ve yayımcılık anılabilir. İstanbul’da Çevre Yayınevi’ni kurdu (1959).

Çevirmen Önsözü: Sabri Gürses, 2008

"1997’den beri çevirmeyi hayal ettiğim Karel Čapek’in bir kitabı sonunda gün yüzünü gördü: Semenderlerle Savaş . Rusya’ya ilk kez gittiğimde bir dizi Rus eserinin yanı sıra, iki edebiyat devinin, Čapek ve Stanislav Lem’in bir dizi Rusça çevirilerini toplamıştım. Čapek kitaplıkta bekleyip durdu ve sonunda, belki de Türkiye’nin gündemi için tam zamanında, Türkçeye kavuştu. Beğenilmesi, ilgi görmesi ve işe yaraması umuduyla.. Aslı Çekçe olan kitabın çevirisi, İngilizceden Rusça çeviriyle karşılaştırmalı olarak yapıldı, yani bir ikinci dilden çeviri oldu; fakat Çekçe çevirmen yokluğundan kaynaklanan bu tutum, İngilizce çeviri yerine Rusça çevirinin norm alınmasıyla olabildiğince zenginleştirildi. Kitabın çarpıcı kapak tasarımı Utku Lomlu’ya ait."
HEPİMİZ SEMENDERİZ/ Sabri Gürses

Ve sonra… iki yıl sonra Čapek, Almanya’nın 1938 Çekoslovakya işgalinden kısa bir süre önce, tuberkülozdan öldü. O sırada Gestapo’nun arananlar listesindeydi ve ressam kardeşi Yosef Čapek de 1945 yılında toplama kampında ölecekti. 1930’lardan başlayarak Avrupa’yı yükselen faşizm tehlikesine karşı uyarmaya çalışmış; yazılarını, oyunlarını, radyo konuşmalarını bu konuya ayırmış, bir Uluslararası PEN üyesi olarak mücadele etmiş ve Avrupa yönetimlerinin bu konudaki kayıtsızlığı karşısında hayal kırıklığına kapılmıştı.

Nâzım Hikmet: Dil Yürüyor

Son günlerde, yanıltıcı ya da eksik çerçeveli bilgilerin yayılması sıkça karşılaşılan bir olgu olmaya başladı. Dil alanında bu tür bilgilerle çok yoğun bir şekilde karşılaşılıyor. Eski yazıdan yeni yazıya geçilmesinin “bir hamlede olduğu, bir gecede gerçekleştiği, travma yarattığı, sıfırdan başlayan bir toplum yarattığı” gibi abartılı yorumlar bunların en çarpıcı örnekleri. İşin üzücü yanı, bu tür genel yargıların büyük kısmının herhangi bir tarihsel örneğe dayandırılmadan, soyut varsayımlar olarak şekillendirilmesi: tarihle ilgili bir kolaycılık, her dünya görüşüne yerleşmiş durumda.

Oysa çok basit sorular bu tür genellemelerin doğruluğunu tartışmalı kılabilir: