Postmodern Kölelikler

Posted by on Ocak 7, 2006 in Güncel

gurcu-tercuman2.jpg

6 Ocak 2006 tarihli Hürriyet gazetesinde üzücü bir haber vardı. Haber 90’lardan bu yana, ekonomik çöküntüye düşen ülkelerde, özellikle eski doğu bloku ülkelerinde çok yoğun ve acılı bir şekilde yaşanan kadın ve çocuk köle ticareti ağına kapılmış bir Gürcü kadınını konu ediyordu. Altı ay kadar önce Türkiye’de “tercüman olarak” çalışmak üzere davet alan bu kadın, geldikten sonra bir eve kapatılmış, seks işçisi olarak çalıştırılmış, hatta bu sırada hamile kalmış. Bu tür haberlerin neredeyse haftada bir yayınlanır olması düşündürücü aslında. Bu haberde değişik bir yön de vardı: birincisi, kuzeyden Türkiye’ye çalışmaya gelenler genellikle “nataşa” olarak küçültücü bir şekilde anılıp geçiliyor, meslekleri sözkonusu edilmiyordu. Çevirmen olduğunu muhabir mi saptadı, yoksa kendisi mi söyledi, önemli bir ayrıntı belki de. Büyük olasılıkla Rusça çevirmeni olmalı. Her koşulda bu haberde bu felaketi yaşayan kişiye kadın denilerek geçilmemesi, mesleğinin açıkça anılması önemli bir şey.

Rusya’nın ve Rusçanın ülkemizde popüler tanınma şekli açısından kendimize kesinlikle özeleştiri yöneltmeliyiz. Fakat diger yandan, başka eleştiriler de sözkonusu olabilir. Birkaç gün önce öğrendiğim bir olay beni oldukça şaşırttı doğrusu: 2004 yılında Antalya’da bir Rus erotik filmi çekilmiş.

rusyada-semaver.jpg

2002 yılında kurulmuş olan Eros-Film adlı film şirketinin (sanırım sahibi ve) film yönetmeni olan Armen Oganezov, 2004 yılında bir Rus turizm şirketiyle film anlaşması yapıp bir film çekmek üzere Antalya’ya gelmiş. В Турцию со своим самоваром (Kendi Semaverimizle Türkiye’de) adlı film, film için hazırlanan internet sayfasından anlaşıldığı kadarıyla, yönetmenin kendisini ve rol arkadaşlarını Antalya’da çeşitli otellerde tatil yaparken gösteren, erotik bir film. Turizm şirketinin ve otellerin tanıtılmasına yönelik, tanıtım ağırlıklı, erotik temalar eşliğinde kameraya alınmış tatil görüntülerini içeren bir film. “Kahramanlarımızı Antalya’da nasıl sürprizler bekliyordu, özellikle de yakışıklı Türk erkeği Hasan’la tanıştıktan sonra, bu filmi izleyerek öğreneceksiniz” diye tanıtılıyor. Filmin hedef kitlesini tanımlamak zor, çünkü film herhalde Rusça, İngilizce, Almanca, Fransızca ve İtalyanca’ya çevirilere sahip (sitenin çevrildiği diller bunlar). Filmin hedefini anlamak da zor: Antalya’da tatil yapmaya mı davet ediyor, kimi davet ediyor, Hasan’la tanışmanın önemini mi konu ediyor? Hasan rolünü oynayan kişi Anton Davidov adlı bir Rus oyuncu (resimde görülüyor). Dolayısıyla çeviri yapmak gerekmemiş olmalı, büyük olasılıkla otellerde de Rusça ve İngilizce konuşulabiliyordu, Türkçeye başvurmak pek gerekmedi.

Garip dünya. Bir tarafta kuzeyden çevirmenlik yapmaya gelen ve bir eve kapatılarak seks kölesi olarak kullanılan bir kadın, bir tarafta kuzeyden gelerek tatil yapan ve bu tatili erotik filme dönüştüren bir seks filmi şirketi. Eski Sovyet ülkeleriyle Türkiye’nin ilişkisi tuhaf bir hal aldı gerçekten.

Daha fazla Güncel
Çeviri ve Yerelleştirme

Okan Üniversitesi tarafından düzenlenen Çeviribilim Seminerlerinin 5 Ocak 2006'daki oturumunda Boğaziçi Üniversitesi Çeviribilim Bölümünden Prof. Dr. Işın Bengi-Öner, "Çeviribilimde Bir...

Kapat