Ağzı Bozuk Çeviriler

Posted by on Haziran 1, 2006 in Güncel

Yanıltıcı haber çevirileri artık saçmalık düzeyine ulaştı.

Son olarak Radikal gazetesi 1 Haziran 2006 günü, Amerika’da Mart 2006 içinde yayımlanmış, Irak işgalinin tarihçesini ele alan bir kitapta bir Amerikan yüksek düzey askerinin Türkiye’ye küfrettiğini haber yaptı. Kitaptan aktardığı alıntılarla satır satır nokta noktalı küfür çevirisi yapılan haberde ne dendiğini ben anlayamadım: eğer Amerika’da yayınlanan bir kitapta bu ifadelerin yer alabilmesi haber konusuysa, ilgili yayıneviyle görüşebilir, nasıl olup da bu ifadelerin kitapta yer aldığını sorabilirlerdi. Eğer konu edilen askerden yola çıkarak Amerika’nın Türkiye’ye hakaret ettiği dile getiriliyorsa da, bunu çok daha somut birçok olaydan biliyoruz, avam küfürleşmelerinin manşetlere taşınmasıyla farkına varacaksak, bir terslik var demektir.

Dahası, asıl ilginç şeylerden biri, Radikal’de Erdal Güven’in haberi olarak yer alan bu haberin, 1 buçuk ay önce 16 Nisan 2006’da Aydınlık dergisinde kapak haberi olarak verilmiş olması. Fakat Radikal haberinde bu durum anılmıyor. Erdal Güven, Aydınlık dergisinin dergi kapağında küfre yer vermesinin yetmediğini, bunu çoğaltmanın gerektiğini mi düşünmüş? Yoksa, şans eseri herkes Mart 2006’da yayımlanan bu kitabı okuyor ve küfürlere öfke mi duyuyor?

Dahası, kanımca her iki taraftaki çeviriler yanlış. Franks’in basın karşısında değil, erler karşısında savurduğu bu küfürlerin (“Fuck Turkey. Fuck their families. Fuck their dogs.”) başka türlü çevrilmesi de mümkün: Canı cehenneme Türkiye’nin.. vb. Amerikalıların popüler kültürünün bizde her noktadan önce “abi ya” denmesi gibi her iki kelime arasında bir “fuck” deme noktasına geldiği hafif dil bilen, film seyreden herkesin malumu. Roman çevirilerinde bu tür küfürlerin Türkçeye birebir uymadığı, uyarlama, bağlama göre çevirme gerektirdiği bilinir.

Ayrıca çeviri doğru kabul edilse bile fark etmez. Bazı şeyler vardır, onları aktarmaya, çevirmeye değmez. Aklı başında bir gazete okurunun muhatabı orduda erlere fırça atan bir asker değildir, o sözlerin hangi bağlamda yer aldığı (Örneğin konu edilen Cobra II kitabının yazarları bu sözler için ne diyorlar? Yayınevi ne diyor?), resmi söylemlere yansıyıp yansımadığıdır.

Ben doğru çeviriyi bildiğim için mi böyle düşünüyorum. Hayır. Sadece son günlerde arka arkaya gelen yanıltıcı haber çevirileri bana böyle düşündürtüyor. İran’la ilgili yanlış çeviriler, karikatürist Meyestani’nin karikatürünün eksik çevirileri, bir başka karikatürist Art Spiegelman’ın yazısının Danimarka’da yeni bir karikatür skandalı olarak sunulması.. bir yanıltıcı haber çevirisi bombardımanı gibi geliyor bana. Vaktiyle Ecevit’in Filistin’de “soykırım” olduğunu söylemesini büyük bir yanlış sayan, sözcük seçimi konusunda özenli Güven’in, bu sefer “Lafı Gevelemedi” diyerek kitabın içeriğini özetlemekle yetinip yorum yapmadan küfürleri aktarmaya çalışmasını da doğrusu anlamıyorum. Kötü politik zamanlarda nedense kötü çeviriler yaygınlaşıyor.

Daha fazla Güncel
Neşeli Diplomatik Çeviriler

İsrail Dışişleri bakanı Tzipi Livni, 29 Mayıs 2006 tarihinde Ankara'da Türkiye Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'le görüştü. Bu görüşme sırasında ilginç...

Kapat