Yazarlar Sessiz Sedasız Çevrilir, Yaşar, Ölür

Posted by on Temmuz 11, 2006 in Güncel, Tarih

Sessiz sedasız, Türkiye’nin sayılı yazarlarından, tarih romanı yazarlarından biri öldü. Mustafa Necati Sepetçioğlu, yetmiş dört yaşında göğe uçtu. Basında pek yankı uyandırmadı bu kayıp.

Sepetçioğlu’nun çok sayıda romanı, tiyatro oyunu, inceleme kitabı vardı, fakat en ilginç çalışması Yaratılış ve Türeyiş adlı ilk kitabıydı. İlk kez 1965 yılında yayınlanan bu kitap, “destan” olarak adlandırılıyor ve bir bakıma Türk edebiyatının (yazarı tarafından böyle tanımlanmasa da) ilk postmodern eserlerinden biri: çeşitli mitoloji, destan, edebiyat metinlerini özel bir biçimde, çeşitli alıntı ve yeniden yazımlarla bir araya getiriyor.

Türk mitolojisinin ilk edebi yazımı olan bu “destan,” yayımlandığı 1965 yılında, Amerika’da, Gülten Yener tarafından The Creation and the Procreation adıyla İngilizce’ye çevrilmiş ve Emporia Eyalet Üniversitesi’ne yüksek lisans tezi olarak sunulmuş. Daha sonra 2001 yılında, Gene Doty, Yener’in düzyazı çevirisinden yola çıkarak kitabın, Altay mitolojisiyle ilgili kısmından şiir uyarlamaları yapmış.

“Destan”ın girişi şöyle:

“Yer, yer değilken su, su idi; başka bir şey yoktu. Bir uçsuz bucaksız su; bir dolu su dört bir yanı doldurmuştu. Bir su ki yılan içse ölümsüzleşir, bir su ki ölü çıyan içse dirilir; zerre zerre hayat kımıldar.. bir büyük sessizlik içinde ulu, bilinmezlikle buğulu ve kaynaşmalar, ürpermelerle dolu bir su.. ve lâkin, bir hayırsız su aynı zamanda; hiçbir işe yaramaz, dipsiz; cümle güzellikten nasipsiz, bir ürpertici su.. yalnız; yapayalnız!

Belki, yılan bile ölümsüzleşecek bu sudan içse ve var olsa ama yılan da yok; diri değil, ölü çıyan bile yok. Bu yokluk içinde bir Tanrı, Kara Han; bir de bu su. Tanrı Kara Han bu yalnız su üstünde beyaz bir iri kaz olmuş uçuyordu.”

Gene Doty bu kısmı şöyle çevirmiş:

Endless Water

Now there is no earth,

there’s only water, only endless water

clear to the four corners of nothing.

If Snake drank this water,

Death would fall from him;

if Scorpion, dead, drank it,

he would live again, rise

in a spatter of light.

The water shakes with the silence

of unknown sounds,

sounds that haven’t yet been heard.

All this endless, all this useless water!

The Snake that drank would be deathless–

but there is yet no Snake, no Scorpion.

Within this brightness,

within this blankness,

is only God Kara-han,

the Gander flying lonely,

flying lonely above the water.”

 

Notlar:

Resim, Can Göknil‘in Yaratılış Efsaneleri başlıklı resim dizisinde yer alan Akkızlar resminden bir detay. Sular arasında Tanrı Ülgen’in kızları Akkızlar.

Gene Doty, The Ghazal Page adlı, İngilizce gazel yazanların yayınladığı bir derginin editörlüğünü de yapıyor.

Gülten Yener. The Creation and the Procreation: The Turkish Epic in English Translation with an Introduction and Commentary. Emporia State University, 1965.

Yaratılış ve Türeyiş / Mustafa Necati Sepetçioğlu
Daha fazla Güncel, Tarih
Çeviri Eğitim: Okul’un Çevirisi Skool

Otellini, "Sosyal güvencesi az olan evlerde bilgisayar kullanımının teşvik edilmesinin öncelikli olup olmadığı" yonudaki soruya, şirket olarak hedeflerinin eğitim olduğunu açıklayarak yanıt verdi. Sosyal konulara eğilme yönünde bir stratejilerinin bulunmadığını belirten Otellini, küçük kasaba, köy gibi yerleşim yerlerinde herkesin yararlanabileceği bir bilgisayarın olması sayesinde eğitime önemli katkı sağlanabileceğini kaydetti. İntel Türkiye Genel Müdürü Ege Ertem ise, "Skoool" programının ne zaman kullanıma geçeceği ve Türkiye'ye nasıl adapte edildiği sorusunu yanıtladı. Programın Türkçeleştirmesinin yüzde 25'lik bölümünün tamamlandığını, matematik ve fen bilgisi ağırlık konularında adaptasyon sorunu olmayacağını belirten Ertem, bu konuda Boğaziçi Üniversitesi ile işbirliği yaptıklarını açıkladı.

Kapat