Kuran Tercümelerinde Yöntem Sorunu

Posted by on Ocak 11, 2010 in Çeviribilim Kitapları

Kitap: Hacımüftüoğlu, Halil (2008)

Kuran Tercümelerinde Yöntem Sorunu

İstanbul: İz Yayıncılık (336 s.)

*

Değerlendiren: Özge ÇELİK  (Doktora öğrencisi, Metis Yayınevi editörü)

Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmeni Halil Hacımüftüoğlu, 1995 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nden mezun oldu. A.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri (Tefsir) Anabilim Dalı’nda başladığı yüksek lisans öğrenimini on dil bilen ve Kuran-ı Kerim üzerine çok sayıda çağdaş araştırmaları bulunan Prof. Dr. Salih Akdemir’in danışmanlığında “Türkçe Kuran Tercümelerinde Metot Sorunu” konulu teziyle tamamladı (2006). Çok kültürlü Prof. Dr. Salih Akdemir’in çeviribilim kuramlarının çeviriye uygulanmasına yönelik makaleleri de bulunmaktadır.

Yazarın Kuran Tercümelerinde Yöntem Sorunu: Kuran’ın Mahiyetine, Temel Kavramlarına ve Çevirisi Sorununa Farklı Bir yaklaşım adını taşıyan kitabı yüksek lisans çalışmasıdır. Kitap Türkçe yayımlanan Kuran çevirilerini özellikle yöntem sorunları açısından nesnel ele alan ve bilimsel bir temele oturtmaya çalışan yoğun bir çabayla hazırlanmıştır.

Hacımüftüoğlu bu çalışmasıyla öncelikle Kuran çevirisini daha kapsamlı ve yöntemli bir biçimde sorgulamayı, çeviri sürecinde karşılaşılabilecek temel sorunlara işaret etmeyi ve Kuran tercümelerinde sık rastlanan sorunlara dikkat çekmeyi, bu sorunlara yönelik çözüm önerileri sunmayı amaçlıyor. Kuran çevirilerinde yöntem sorununu çeviribilimsel bir bakış açısıyla ele almayı deneyen yazar, çalışmasının ilk iki bölümünde kuramsal çerçevesini netleştiriyor, çeviriye ve belli başlı çeviri kuramlarına ilişkin bilgi veriyor. Bu bağlamda çeviribilim alanında yayımlanan Türkçe kaynaklardan da yararlanıyor (Bengi-Öner, Eruz, Berk, Boztaş/Okyavuz).

Çalışmasının üçüncü bölümünde Türkçe Kutsal Kitap çevirilerine, dördüncü bölümde ise Kuran çevirilerine ilişkin genel gözlemlerini aktarıyor. Türkçe Kuran çevirilerinde karşılaşılan belli başlı “hataları” ele aldığı beşinci bölümde özellikle yöntem sorunları, çeviri “hataları”, dil “yanlışları” ve sözdizimsel “hatalar” üzerinde yoğunlaşıyor. Hacımüftüoğlu çalışmasının son bölümünde, Kuran çevirisine ilişkin bir yöntem önerisinde bulunuyor. Bu bağlamda kültürel arka alan bilgisinin önemini vurguluyor; çeviri sürecinin hemen öncesine, araçların ve amaçların belirlenmesine işaret ediyor. Çeviri sürecini metin çözümlemesinden “kuralların” tespitine, çeviri işlemlerinden “eşdeğerliliğe” ilişkin kararlara kadar uzanan pek çok aşamayı göz önünde bulundurarak, kapsamlı bir biçimde ele alıyor.

Bir anlamda disiplinlerarası bir çalışma olan bu kitap hem İlahiyat hem de Çeviribilimle ilgilenenlere hitap eden, “kuran çevirisi alanındaki temel soruların üzerine cesaretle giden,” Kuran çevirilerini bilimsel bir bakış açısıyla ele almaya ve sorgulamaya, anlamaya çalışan bir girişimin ürünüdür.

Daha fazla Çeviribilim Kitapları
Sözlü Çeviri Çalışmaları ve Uygulamaları

Sözlü çeviri alanında akademik eğitim alan, eğitim veren ve dahası dilinin akıcılığından ötürü alanda çalışan çevirmenlerin de faydalanabileceği sözlü çeviriyi tüm yönleriyle tanıtan Türkiye'de bu alanda yayımlanan ilk temel kitaptır.

Kapat