Sözlü Çeviri Çalışmaları ve Uygulamaları

Posted by on Ocak 11, 2010 in Çeviribilim Kitapları

Kitap: Doğan, Aymil   (2009)

Sözlü Çeviri Çalışmaları ve Uygulamaları

Ankara: SFN LTD. ŞTİ. (2. bsm., ilk bsm: 2003)

*

Değerlendiren: Dolunay KUMLU (Trakya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Mütercim Tercümanlık Bölümü İngilizce Mütercim Tercümanlık Anabilim Dalı)

Hacettepe Üniversitesi, İngilizce Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Aymil Doğan’ın Sözlü Çeviri Çalışmaları ve Uygulamaları başlıklı kitabı 2003 yılında ilk baskısını yapmıştır. Doğan kitabı güncelleyerek 2009’da yeniden yayımlatmıştır. Bu kitap da ilk baskısı gibi sözlü çeviri alanındaki temel kavramları ve konuları akademik açıdan ele almaktadır. Gerek 2003’te yayımlanan ilk baskısı, gerekse güncellenmiş yeni baskısı Türkiye’de  sözlü çeviri alanında yayımlanan ilk kitaplardandır. Sözlü çeviride bir başvuru kitabı olma niteliğini taşıyan yapıt yedi farklı bölümden oluşmaktadır.

Birinci bölümde, tarih boyunca bir iletişim aracı olarak kullanılmış olan sözlü çevirinin dünyada ve Türkiye’deki gelişim süreci anlatılmış, bu süreçte sözlü çevirinin meslek haline gelmesi ile meslekte “ilk”lerden, yani ilk çevirmenlerden bahsedilmiş, ülkemizde bu işi ilk yapan çevirmenleri okuyucuların daha yakından tanıyabilmeleri için onlarla yapılan görüşmeler aktarılmıştır. Yine bu bölümde sözlü çeviri alanında “ilk” eğitim kurumları ve “ilk” akademik çalışmalar da ele alınmıştır. İkinci bölüm sözlü çeviri türleri üzerinedir. Sözlü çeviri türleri, “ardıl, andaş, yazılı metinden sözlü çeviri ve toplum çevirmenliği” başlıkları altında toplanarak alt başlıklarla birlikte ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, sözlü çeviri sürecindeki çalışma koşulları ve bu süreçte çevirmenin kabin içi veya kabin dışı durumlarda karşılaşabileceği sorunlardan bahsedilmektedir. Bu bağlamda çevirmenlerin haklarını korumak için oluşturulmuş uluslararası standartlara da yer verilmiştir. Bunun dışında Avrupa dil politikası ve çeviri kabininin bayrak işlevine de işaret edilmiştir.

Dördüncü bölümde, sözlü çevirmenin sahip olması gereken nitelikler anlatılmıştır. Birçok meslek dalında olduğu gibi sözlü çevirmenlik mesleğini yapacak olanların da çeşitli yeteneklere, bilgi ve becerilere sahip olması beklenir. Doğuştan gelen yatkınlığın eğitim ile geliştirilebileceği de vurgulanmaktadır. Beşinci bölümde, bir sözlü çeviri sürecinde hizmet alan ve hizmet veren taraflar göz önünde bulundurularak bu sürecin evreleri tanıtılmıştır. Üç boyutta sunulan evreler, çeviri süreci üzerine ayrıntılı bilgi verirken, bu sürecin çevirmen açısından olumlu ya da olumsuz yönlerine de değinilmiştir. Altıncı bölümde, çeviri süreci için geliştirilmiş, bazı modeller ve bu modellerle ilgili zihinsel işlemler hakkında bilgiler bulunmaktadır. Sözlü çeviriyi öteki mesleklerden ayıran en önemli özelliklerden biri, bu alanın kendine has zihinsel süreçler ve işlemler içermesidir. Bu süreçler için sunulan modeller okuyucuya, sözlü çeviri sürecinde karşılaşılan sorunları tanıma ve çözme konusunda bilgi sağlarken, sözlü çeviri eğitiminde bu bağlamda özellikle ele alınması gereken konular hakkında gerekli bilgiyi sağlar. Yedinci ve son bölüm, tanıtılan sözlü çeviri stratejileriyle, sözlü çeviri sürecindeki zorlukları ortaya çıkmadan önleme konusunda okuyucuya yol göstermeyi amaçlar.

Bu kitap Türkiye’deki sözlü çeviri tarihine somut örnek ve alıntılarla ışık tutan, sözlü çeviri türlerini temel çerçevesiyle tanıtan, sözlü çevirinin süreçleri, evreleri, olası sorunları ve çözümlerini bir arada sunan bir kaynaktır. Sözlü çeviri alanında akademik eğitim alan, eğitim veren ve dahası dilinin akıcılığından ötürü alanda çalışan çevirmenlerin de faydalanabileceği sözlü çeviriyi tüm yönleriyle tanıtan Türkiye’de bu alanda yayımlanan ilk temel kitaptır.

Daha fazla Çeviribilim Kitapları
Öteki Dilde Var Olmak

Bu kitap, Arapça çeviri araştırmaları alanında Türkiye’de yayınlanan ilk eser olan kitapta kuramsal ve uygulamalı çeviribilim konuları iç içe işlenmiştir. Arapça çeviriyle ilgilenenler, araştırmacılar ve mütercim-tercümanlık öğrencileri için önemli bir kaynak niteliğindedir.

Kapat