İnsan Harası: Emine Bogenç Demirel, 2010

Posted by on Mayıs 17, 2010 in Çevirmen Önsözü

Fransız yazar Louis-Charles Royer’in Haras Humain adlı romanının, Emine Bogenç Demirel’in imzasını taşıyan yeni bir çevirisi “İnsan Harası: Hitler’in Kızları” (2010) adıyla Delta Yayınevi tarafından yayımlandı. Çevirmenin romanın çeviri ve yayım tarihini de içeren arkasözüne yer veriyoruz.

Birkaç Söz

“Pemberotik” ya da “rozerotik” romanların Fransız yazarı Louis-Charles Royer’in İnsan Harası adlı yapıtının Türk okuruyla tanışması, yapımcı ve sinema yönetmeni Ertem Eğilmez, oyun yazarı ve gazeteci Refik Erduran, dönemin tanınmış gazetecisi Kemal Salih Sel’in oğlu Haldun Sel’in çabalarıyla 1953 yılında Çağlayan Yayınevi’nin kurulmasıyla gerçekleşmiştir. Öncelikle Nazım Hikmet’in de önermiş olduğu gibi, yüksek kültüre özgü kitapların basılacağı bir yayınevi olması düşlenirken, Ertem Eğilmez’in getirmiş olduğu İnsan Harası kitabıyla, beklenmedik bir biçimde, amaç biraz para kazanıp daha sonra yüksek kültüre yönelme kararını da beraberinde getirmiştir. O dönemin deyişiyle “plastik kapaklı” ilk popüler cep kitapları, kapaklarındaki renkli ve canlı resimlerle okuyucunun hemen ilgisini çekerek piyasayı alt üst etmiştir. Kitaplar ilk kez gazete bayilerinde  1 liraya satışa sunulurken, bu ucuz fiyatla satışlar bugün bile erişilmesi güç sayılara ulaşmıştır. Refik Erduran kendisiyle yapmış olduğum bir söyleşide, “bu kitaplardan bavul bavul para kazanılmıştı” diye betimlemişti o günleri.

Hayli çetin bir o kadar da zevkli çeviri sürecinde, yazarın devrik tümceleri, olumsuz sıfatlardan yola çıkarak olumlu süreci açımlayan tarzı, kendisine özgü biçemi, bazen Türkçede şaşırtsa da, erek kültüre aktarılmaya çalışılmıştır. Tanınmış Fransız dil kuramcısı, çevirmen, şair Henri Meschonnic’in dediği gibi, yapıtın armonisini oluşturan, rengini veren, metni ayakta canlı tutan, bu ritim değil midir zaten? Almanca kullanımlar, deyimler, İkinci Dünya Savaşı’na ait özel tanımlar, ideolojik göndermeler, öjenizme yönelik bilimsel açıklamalar dipnot olarak okura özellikle sunulmuştur. Ayrıca, başat kişilerin unvanlarıyla adlandırılmaları ve lakapları özgün metindeki etkiyi yaratmak amacıyla büyük harf kullanarak verilmiştir.

Kültürlerarası dolaşım sürecinde birçok dile çevrilmiş olan İnsan Harası, daha önce dört kez farklı kapaklarla Türk okurunun karşısına farklı tınılarla çıkmıştır; ancak her seferinde erek kültürün toplumsal gerçekleriyle uyum içinde kimi göndermeleri uyarlayarak ya da kimilerini olduğu gibi göz ardı ederek… Şimdi de İnsan Harası: Hitler’in Kızları olarak yeniden elinizde…

Keyifli okumalar…
Emine Bogenç Demirel
İstanbul, 09 Kasım 2009

Daha fazla Çevirmen Önsözü
Ortak Kuran Çevirisi ve Önsözü

Sabah gazetesi bir Kuran-ı Kerim çevirisi dağıttı. Diyanet Vakfı'nın bir araya getirdiği bir heyet tarafından yapılmış olan çeviri üzerindeki bilgiye göre dördüncü basım. Bu çevirinin daha önceki basımları da Sabah gazetesi tarafından yapılmıştı. Bu yeni basımda (dördüncü basım, Ağustos 2009, 620.000 adet) daha önceki baskılarda yer alan önsöze yine yer verilmiş, fakat bazı paragraflar çıkarılmış.

Kapat