Türkçe İngilizceden Daha Tembel: Huzur Amerika’da

Posted by on Mart 21, 2011 in Duyuru

Amerika’nın Libya’nın üzerine çullandığı bu günlerde, inanması güç ama Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Huzur‘u Erdağ Göknar’ın çevirisiyle “hard cover” sınavını tamamladı, “paperback” baskıya girdi. Böylece Huzur, Amerikalılarla daha yaygın olarak buluşacak.

Huzur‘u Obama’nın da okuma fırsatı vardı. TBMM başkanı kitabı kendisine hediye etmişti. Amerika’daki yayıncısı Archipelago Books bu olayı şöyle hatırlatıyor:

“A Mind at Peace, originally published in 1949, is a Turkish Ulysses and a poetic homage to Istanbul. A historical novel of ideas as well as a love story set in the “city of two continents,” a Turkish parliamentary leader chose Tanpinar’s chef d’ouevre to present to President Obama so that he “might better understand the Turkish people. . . and in it find the nuances of our culture and our identity.” (Archipelago)

Fakat yaşananlara bakılırsa, Obama yönetiminin vakti nüanslara değil bombalara ayrılmış.

Her koşulda, Huzur‘un İngilizceye çevrilmesi ve Amerikan başkanının eline ulaşması 62 yıl sürdü bu hesaba göre.

Oysa Türkçeye Aleksandr Puşkin’in Yevgeni Onegin‘inin çevrilmesi 150 yıl sürdü ve yapılan iki çeviri herhangi bir başkana ulaşmadı.

Her iki kitap da iki farklı toplumu tanımak için rehber kitaplar olarak anılıyor ve Amerika, Türkiye’ye komşu değil. (Yani, değildi.)

Yevgeni Onegin‘in tersine, Huzur‘un çevirisi çok ciddi övgülerle karşılanmış:

One of the 20th century’s notable literary love stories and cultural watersheds.” —The Los Angeles Times

“Tanpınar’s lyricism and resonant plot will leave U.S. readers wondering why they’ve had to wait so long to read this exquisite novel.” –Publishers Weekly

“We shouldn’t have had to wait this long for such an important work.” –Literary Fiction Review

Onegin çevirileri için Türkçe iki katı zaman bekledi oysa. Üstelik, Amerika’da Puşkin’in anıtını diktiler Ruslar. Tanpınar’ın anıtı Bursa’da bile yok. (2009 yılında bir niyet etmişler.)

Çevirmenler Birliği’nin 2011 söyleşileri dizisinin 22 Mart, Salı akşamı yapılacak olan toplantısında bunu konuşmaya çalışacağız: Puşkin’in şiirini, Onegin‘i Türkçeye çevirmek neden yüz elli yıl sürdü; çevirmeni çevirmek ne demek; yapılan çevirilerde ne tür sorunlar var?

Konu: Puşkin’in şiirini Türkçeye çevirmek neden yüz elli yıl sürdü? (İ.Ü. Çeviribilim Bölümü’nde hazırlanan yüksek lisans tezinin değerlendirilmesi)

Konuşan: Sabri Gürses

Tarih: 22 Mart 2011, Salı

Yer: Cezayir Toplantı Salonu

Hayriye Caddesi No:12, Galatasaray, Beyoğlu

Saat: 18:00-20:00

Daha fazla Duyuru
Çeviri Hareketi: www.cevirihareketi.org

Atatürk Yüksek Kurumu’nun koordinatörlüğünde, Türk Dil Kurumu bünyesinde ve Türk Tarih Kurumu, Atatürk Araştırma Merkezi ve Atatürk Kültür Merkezi'nin desteği ile 'Farklı Kültürlerin Temel Düşünce, Bilim ve Sanat Eserlerini Türkçeye Çeviri Hareketi' adlı bir proje başlatıldı.

Kapat