Çeviri Derneği: Çevirmenler Saygıyı Hak Ediyorlar

Posted by on Haziran 14, 2011 in Duyuru, Güncel

ÇEVİRİ YAPITLAR VE ÇEVİRMENLER KÜLTÜRÜN TEMEL TAŞIDIR

SUÇLANMAYI DEĞİL SAYGIYI HAK EDİYORLAR

Kamuoyunda gündeme geldiği üzere son günlerde çeviri yapıtlar ardı ardına kovuşturma konusu edildi ve bir çevirmen meslektaşımız çevirdiği bir kitaptan dolayı aşağılayıcı davranışlara maruz kaldı. Çeviri Derneği olarak, çeviriler ve çevirmenler üzerinde devam eden baskıları kınıyoruz ve yasakçı anlayışlara karşı konunun takipçisi olacağımızı ifade ediyoruz.

Kovuşturmaya konu olan “Yumuşak Makine” ve “Ölüm Pornosu” adlı kitaplar önemli edebi metinlerdir. “Yumuşak Makine” 50’li yıllardan sonra dünyada yeni rüzgarlar estiren Beat kuşağının öncülerinden William S. Burroughs’a, “Ölüm Pornosu” ise günümüzün en önemli yazarlarından Chuck Palahniuk’a aittir; bu iki kitabın “müstehcenlik” suçlamasıyla ve “küçükleri muzır neşriyattan koruma” gerekçesiyle kovuşturma konusu edilmesini şaşkınlıkla ve kaygıyla karşılıyoruz. Yasakçı anlayışlarla, özgürlükleri kısıtlayıcı yasalarla öteden beri tanışık olan ülkemizde, yasakçı düzenlemelerin giderek kaldırıldığı söylenen bir dönemde bu tür kovuşturmaların devam etmesi düşündürücüdür.

Kovuşturma kapsamında Başbakanlık Muzır Kurulu’nun devreye girerek yapıtların “halkın ar ve haya duygularını incittiği” ve “edebi olmayan anlatımlar” içerdiği yönünde hüküm vermesini anlamak mümkün değildir ve dahası bu örnek, vahim uygulamaların önünü açabilecek niteliktedir. Yazınsal bir yapıtı, içindeki tek tek ifadeler üzerinden anlamaya ve değerlendirmeye kalkmak sanatı yok saymakla eş anlamlıdır. Böyle bakanların, Chuk Palahniuk’un, günümüzde pornonun geldiği noktaya ağır eleştiri getirdiğini görmesi de mümkün değildir. Ayrıca koskoca bir edebiyat dünyası ve yetkin edebiyat eleştirmenleri varken bir metnin “edebi olup olmadığı”na resmi düzeyde kim nasıl karar verecektir!

Peki bu örnekler neyin işareti? Küçük yaştakilere yönelik olmadığı her yönüyle ortada olan yayınlar nasıl muzır kurulu üzerinden filtrelenmeye tabi tutuluyor? Mevcut yasalar gereği, edebi yapıtlar “müstehcenlik”le suçlanamayınca dolaylı yollardan mı engellenmeye çalışılıyor? Mevcut yasalarımızda dayanağı olmayan bu tür bir uygulamanın yol açabileceği keyfilikler ürkütücüdür. Bu keyfiliğin de başka nelere yol açabileceği, “Ölüm Pornosu” kitabının çevirmeni olan meslektaşımız Funda Uncu’nun Bodrum Emniyet Müdürlüğü’nde yaşadıklarıyla erkenden su yüzüne çıkmıştır.

Bu ülkede dünya yazarlarını tanımak isteyen okurların dışa açılan penceresi olan çevirmenlerin ve çeviri yayıncılarının hak ettiği saygıyı öncelikle kamu erki ve kamu görevlileri göstermek durumundadır. Özgürlükleri savunanları pornoyu teşvikle, toplumun ahlakını bozmakla suçlamak, gerçekleri çarpıttığı gibi ülkemizin kültürel zenginliğine ve dünyaya açıklığına da aykırı düşmektedir.

Uluslararası Çevirmenler Federasyonu FIT’in üyesi bir meslek örgütü olarak,  ülkemizde yabancı yapıtlara, yayıncılara ve çevirmenlere, dolayısıyla da okurlara karşı girişilen kovuşturmaların çağdaş düşünceye aykırı olduğunu bir kez daha vurguluyor, UNESCO’nun kurucu üyelerinden olan ve Avrupa Birliği’ne adaylığını sürdüren ülkemizde tüm kamuoyunu ve ilgilileri bu konuda duyarlı olmaya çağırıyoruz.

Meslektaşımızın ve sanatın özgürlüğünün yanındayız ve haksız uygulamaların takipçisi olacağız.

ÇEVİRİ DERNEĞİ

12.06.2011

Daha fazla Duyuru, Güncel
İstanbul’dan Bodrum’a Duble Sorgu (devam)

Çeviride kendi kaderini kendi tayin etme, otodeterminasyon hakkı nereye kadar? Anadilde ibadet ne zamandan beri faşizm olarak tanımlanıyor?

Kapat