Hem Tembel, Hem Maceraperest, Hem Çevirmen: Utanmaz!

Posted by on Ekim 1, 2011 in Güncel

Dünya Çeviri Günü’nde çevirmenlere ödüller yağdı. Günün ilk ödülü İstanbul Basın Savcılığı, T.C. Başbakanlık Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kurulu Başkanlığı ve İstanbul Cumhuriyet Savcısı tarafından, Chuck Palahniuk’un Ölüm Pornosu adlı kitabını çeviren Funda Uncu’ya geldi. Yetkililer kitabın yayıncısı ve Funda Uncu için 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası istedikleri iddianameyi yayınladılar (tam metin için bkz. Sabit Fikir).

İddianamede (1739 sayılı kanuna göre)

“Türk Milli Eğitiminin genel amacı” olan “Türk Milletinin bütün fertlerini, Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan, insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek”

üzere çalışan çevirmen ve yayıncılar talep ediliyor, ve bozuk bir Türkçeyle, tersi durumlarda ortaya çıkacak muzır neşriyatın (3266 sayılı kanuna göre)

“kanun dışı kazanç yollarına sapma eğilimleri uyandıracağı, maceraperestliğe ve tembelliğe yol açacağı, korku ve dehşet hisleri uyandıracağı, ruh ve beden sağlığı üzerinde zararlı etkiler yaparak dengesiz şahsiyetler oluşmasına neden olacağı, kanun dışı yollarla hak aramayı telkin edeceği, suçluları kahramanlaştırarak bu yolda özendirici etkileri bulunacağı, milli duyguları, örf,adet ve inançları zayıflatıcı veya yok edici etkilerde bulunacağı, halkın ar ve haya duygularını inciten ve cinsi arzularını tahrik ve istismar eden nitelik taşıyacağı”

belirtiliyor. Her iki kanun da 1980 Darbesi sürecinde, sırasıyla 1983 ve 1986 yıllarında çıkarılmış olan kanunlar.

*

Günün diğer ödüllerini Çeviri Derneği dağıttı. Dernek 2001 yılından beri verdiği Onur Ödülü’nü “Konferans tercümanlığı alanındaki mesleki geçmişi, eğitmenliği ve yayıncılığıyla genç kuşaklara ve sektöre sağladığı katkıları nedeniyle Okşan Atasoy’a”; 2011’de başlatmaya karar verdiği Genç Soluk Ödülü’nüyse “başarılı çevirmenliği, mesleğe dönük özverili uğraşları ve alana yeni soluk getiren dergi yayıncılığı nedeniyle Sabri Gürses’e” verdi.

Derneğin bu yılki Çeviri Günü açıklaması yetkililerin “tembel ve maceraperest” çevirmenlere – genel olarak sanatçılara- yönelik suçlamalarına bir savunma niteliğindeydi:

“Hala ülkemizde çevirmenler ve yayıncılar, imza attıkları yazınsal ve düşünsel yapıtlardan dolayı kovuşturmaya, haksız ithamlara uğruyor. Ama öte yandan çeviride niteliğin önemi, sorumlu bilinçli çevirmenin değeri giderek daha fazla kabul görüyor. Geçmişte ve günümüzde yaptıkları çevirilerle ve çeviri alanına verdikleri emekle kültür yaşamımıza, çevirmenliğin gelişimine çok değerli katkı yapan çeviri dünyası duayenleri olduğu gibi, bu bayrağı günümüz koşullarında devralmaya hazır, yeni bakış açılarıyla yeni soluk getiren genç kuşak çeviri erbapları da ne mutlu ki hiç eksik olmadı.” (Açıklamanın tamamı için bkz. dernek sitesi)

*

Çevirmenler Birliği sitesinde, çevirmen Sıla Okur, çevirmenlerin kim olduğunu anlattı:

“Bize “siz kim oluyorsunuz da…” diye sordular, biz de düşündük.

Biz, çevirmen oluyoruz. Artık meslek icabı mıdır bilinmez, utanma duygumuz biraz kıttır.

..

Nasıl yol yordam bilmez, izansız, insafsız, akılsız olduğumuza dair belki bin örnek sıralanır ama gerek yok. Kısaca söylemek gerekirse biz, kadınımız erkeğimiz hepimiz, birer Utanmaz Adam’ız.

İşte Dünya Çevirmenler Günü’nde sizleri, “çevirmen” denen bu Utanmaz Adam’ın hiç var olmadığını hayal etmeye çağırıyoruz…” (“Peki Biz Kim Oluyoruz?“)

Daha fazla Güncel
İtalyancadan Türkçeye Çevrilen Eserler Bibliyografyası

Hilmiye Özdilek, Belgin Bilgiç Kader'in İtalyancadan Türkçeye Çevrilen Eserler Bibliyografyası (1839-2011) adlı kitabını değerlendirdi.

Kapat