Sovyet Çevirileri

Posted by on Şubat 23, 2007 in Güncel

Kızıl Tehlike, 1964
Yukarıdaki resim, 1964 yılında Bedir yayınevi tarafından yayınlanan “Kızıl Tehlike” adlı kitapçığın ön ve arka kapağının resmi. Bir çalışma için araştırma yaparken sürekli karşılaştığım bir metin vardı, “Moskova Muharrirler Kongresi”nde hazırlanan 18 maddelik anonim bir talimat listesi; işte bu talimatname bu kitapçıkta, Mehmet Şevki Eygi’nin “Yeni İstiklal”de yayınlanmış bir yazısının eki olarak belki de ilk kez yer alıyor. Talimatnamenin ilginç yanı, 10. maddesi: “10- Tercümelerinizde, batının, komünist veya komünizme mütemayil müelliflerinin eserlerini tercih edeceksiniz.
Yani 1960’ların iki kutuplu dünyasında, Türkiye’de, Sovyet karşıtı hareket içinde, çevirilerin de ideolojinin yayılmasında bir araç olduğu düşüncesinin hakim olduğu anlaşılıyor. Çevirilerin ve çevirmenlerin yargılanmasının tarihinde ilginç bir dönem. Genel olarak, gerçekliği konusunda şüphe uyandıran bu talimatname de ilginç: şaşırtıcı bir şekilde, Türkiye’nin girdap halini alan gündemi içinde ideolojilerin birbirine yönelttiği suçlamalar, eskiden Sovyet yanlısı olmakla suçlananlara da yöneltilmiş gibi görünüyor.
Aşağıda 18 maddelik bu “talimatname” metni yer alıyor, kitapçığın tamamını görmek ve incelemek için Flickr adresimizi ziyaret edebilirsiniz.

Memleketi içinden yıkacak komünist talimatı
Moskova Muharrirler kongresinde, bütün dünya komünist yazarlarına verilen ve memleketlerin¬de nasıl hareket edeceklerini gösteren 18 maddelik talimattır:

1- Memleketinizde Komünist ve Sosyalist partilerin kurulmasını teşvik ediniz. Mevcut varsa işbirliği yapınız.
2- Memleketinizi mümkün olduğu kadar sınıflara ve zümrelere bölünüz.
3- Patron ve işçi arasında devamlı anlaşmazlık mevzuları çıkarınız.
4- Rejim kuvvet kazanıncaya kadar memleketinizde komünist tehlikesi olmadığına herkesi inandıracak, faaliyetlerinizi fark edenleri vehimle suçlandıracaksınız.
5- Din düşmanlığı yapınız, halkı dinin dar sınıf ve zümrelerine bölünüz.
6- Her millî dâva ve davranış karşısında tamamiyle tasasız kalacak, mümkün olursa önleyici yazılar neşredeceksiniz. Her millî varlığı yıkmak için gayret sarfedeceksiniz.
7- Politika, edebiyat ve bütün kültür kollarında, fikirlerimize yakm olmayan ve komünist temayüllü bulunmayanların bütün şöhret ve otoritelerini yıkmaya çalışacaksınız.
8- Halkın çok sevdiği ve artık terkedemiyeceği millî simaları ve kahramanları kendinize bayrak yapacak, onların fikir ve düşüncelerini kendi açınızdan yorumlayacaksınız.
9- Romanda, şiirde, karikatürde, resimde sistemli olarak işçinin ve köylünün sefaletini, mübalâğalı bir şekilde göstereceksiniz.
10- Tercümelerinizde, batının, komünist veya komünizme mütemayil müelliflerinin eserlerini tercih edeceksiniz.
11- Milletinize batı bloku düşmanlığını aşılayacaksınız.
12- Nizamlara karşı gelenleri destekliyeceksiniz. Kargaşalık çıkarmak için muhalefet duygularını isyan derecesine çıkaracaksınız.
13- Rus filmlerine alâka celbedeceksiniz.
14- Evvelce komünist oldukları halde sonradan dönen Fransız: Andre Gide, Malraux, İngiliz Arthur Koestler, Stephen Spender; İtalyan: İgnasio Silone, Malaparte; Amerikan: Richard Wright ve Louis Fischer aleyhinde kampanya şöhretlerini sileceksiniz.
15- Sendikaları, gençlik derneklerini ve toplulukları ele geçirmeye çalışacaksınız.
16- Bilhassa öğretmen, profesör ve saire gibi leri elinde tutanlara yaklaşacak, onları saflarınıza çekeceksiniz
17- Devamlı huzursuzluk kaynakları arayacak ve huzur suzluğu devam ettirmek, baş prensibiniz olarak çalışacaksınız.
18- Komünizmi açıkça müdafaa etmekten mahrum olduğunuz takdirde sosyalizmi, sosyalist yayın yapamadığınız takdirde işçi haklarını savunarak ayni gayeyi devam ettireceksiniz.
(Kaynak: Kızıl Tehlike, Bedir Yayınevi, M. 1964-H. 1383 (kitapçıkta bu şekilde), s. 15-16)

Daha fazla Güncel
yetimler ağıdı

Şairler Kardeşleri Hrant Dink İçin Ağlıyor Türkçe’nin 73 şairi, 19 Ocak günü sinsice, korkakça işlenen organize bir suikaste kurban edilen...

Kapat