Retranslation in Context (Yeniden Çeviri ve Bağlamları) – International Conference – December 2013

Posted by on Temmuz 22, 2013 in Duyuru

RETRANSLATION IN CONTEXT

 http://www.retranslation-conference.boun.edu.tr/

CALL FOR PAPERS

12-13 December 2013

Boğaziçi University

Istanbul 

 

The conceptual framework of retranslation has expanded considerably since the “retranslation hypothesis” proposed in the 1990s. Studies covering different text types, historical periods and individual retranslators have revealed the diversity of motives and contexts of retranslation and the time is now ripe to discuss the theoretical and methodological consequences of these findings.

An increased focus on the practice and concept of retranslation has served as a point of departure for discussions on a number of issues such as the historical context of translations, norms, ideology, translator’s agency and intertextuality. Retranslated works often signal, trigger, or result in linguistic, literary and intellectual change in the target culture, while investigations on retranslations may help reveal otherwise implicit social conflict or struggle among cultural agents who resort to retranslation to attain cultural or ideological, and even personal goals. Although the main object of studies dealing with retranslation has been literary translation and the translation of sacred texts, a growing interest can be observed in retranslations of other text types in different media. The role of retranslation in the dissemination of knowledge and transfer of new ideas and concepts is becoming increasingly evident.

A recent interdisciplinary project launched by researchers at Boğaziçi University (2011-2016) has started compiling a comprehensive bibliography of retranslations published in the Ottoman and modern Turkish societies, offering quantitative data and trends about retranslated works and their translators. As the project enters a new phase and launches critical analyses of statistical data, as well as of retranslated texts, the potential contribution of a retranslation framework to the cultural and translation history of Turkey is becoming more evident.

The Conference “Retranslation in Context” to take place at Boğaziçi University on 12-13 December 2013 takes its point of departure from the findings offered and challenges posed by this Project. Its goal is to provide a platform for a discussion of retranslation both as practice and concept and to trigger theoretical reflections and methodological inquiries on retranslation.

The Conference will also feature a special component with a key-note session dedicated to retranslation in historical perspective.

 

Key-note Session:

Re/Translation(s) in Historical Perspective: Pre-/Early/Late Modern Practices and Debates – Special Component of the International Conference “Retranslation in Context”

 

Retranslation has been the subject of research more in the modern historical context than in the pre- or early modern. Furthermore, most work on retranslation focuses on literary writing and sacred texts rather than the transmission of knowledge. In fact, hardly any studies have problematized the multifarious aspects of retranslation in terms of concept and practice in their pre- and early modern contexts , although translation history abounds in translators who have rendered source texts interlingually, so that the target texts they produced often served as source texts for later translators. Moreover, closer examination reveals that retranslations in pre- and early modern historical contexts generally serve the transmission of knowledge or aesthetics from previous sources  (translations or retranslations themselves). Scholarship already shows that such texts were manipulated (i.e. supplemented, cut down, or collated from other sources) according to the inclinations, motives, or purposes of a particular translator, in a particular socio-historical context, a particular geographical location, under a particular patron, etc.

A recent interdisciplinary project launched by researchers at Boğaziçi University (2011-2016) has started compiling a comprehensive bibliography of retranslations published in the Ottoman and modern Turkish societies, offering quantitative data and trends about retranslated works and their translators. 

This special component of the conference will bring together scholars and researchers from various fields for a discussion and rethinking of issues of practice and theory with a view to developing fresh perspectives that may result from a “dialogue” or comparison between the pre-/early and late modern re/translation traditions. We invite speakers to place particular emphasis on the re/translator’s agency.

We propose for your consideration the following topics, which are by no means restrictive.

– Roots of translation and retranslation traditions: Greco-Arab and others

– Historicity of re/translation

– Re/translations of scientific texts on history, medicine, geography, astronomy, etc.

– Ideological and political motives of retranslation.

– Networks and itineraries of translators and translations.

– Patronage and patrons of retranslations

– Reception/readership of retranslations

– Retranslation in different media, i.e. audiovisual and electronic media

– Intralingual retranslation

 

Abstracts (300 words) in English or Turkish for 20-minute papers should be sent to retranslation@boun.edu.tr and sehnaz.tahir@boun.edu.tr by October 1, 2013.

 

Working Languages: English and Turkish

 

Invited Speakers

Cemal Kafadar (Harvard University)

Hakan Karateke (University of Chicago)

Harun Küçük (Max Planck Institute for the History of Science)

 

Local Committee:

Şehnaz Tahir Gürçağlar

Saliha Paker

Özlem Berk Albachten

 

International Advisory Board:

Edhem Eldem (Boğaziçi University)

Kaisa Koskinen (University of Eastern Finland)

Outi Paloposki (University of Turku)

Zeynep Sabuncu (Boğaziçi University)

Şebnem Susam Sarajeva (University of Edinburgh)

 

* * *

 

YENİDEN ÇEVİRİ VE BAĞLAMLARI

 

BİLDİRİ ÇAĞRISI 

12-13 Aralık 2013

Boğaziçi Üniversitesi

İstanbul

 

Daha önce çevrilmiş bir metnin aynı dile tekrar çevrilmesi sürecine ve ortaya çıkan yeni çeviri metne çeviribilimde “yeniden çeviri” adı verilmektedir. Yeniden çeviri olgusunun kavramsal çerçevesi 1990’lı yıllarda ortaya konulan ve yapılan her yeni çevirinin erek metni kaynak metne daha da yakınlaştıracağı  öne süren “yeniden çeviri hipoteziden” bu yana önemli gelişme göstermiştir. Farklı metin türleri, dönemler ve çevirmenler üzerine yeniden çeviri odaklı yapılan araştırmalar yeniden çevirinin çok farklı amaçlarla farklı bağlamlarda üretildiğini kanıtlamış ve yeniden çevirinin kuramsal ve yöntemsel açıdan önemini ortaya koymuştur.

Son yıllarda araştırmacıların çevirilerin tarihi bağlamları, çeviri normları, çeviride ideoloji, çevirmenin özne konumu ve metinlerarasılık gibi farklı konuları ele alırken yeniden çeviri kavramı ve uygulamalarını bir yola çıkış noktası olarak benimsedikleri görülmektedir. Yeniden çevrilen metinler erek kültürlerde dilsel, edebi ya da düşünsel değişimleri tetikleyebilmekte ya da kimi zaman bu tür değişimlerin göstergesi olabilmektedir. Dahası yeniden çeviriler üzerine yapılan incelemeler, kültürel, ideolojik ve hatta kişisel bazı amaçlara ulaşmakta yeniden çeviriye başvuran kültür özneleri arasında örtük bazı toplumsal çatışma ya da mücadelelerin ortaya konulmasında da yararlı olmaktadır. Geçmişte yeniden çeviriye eğilen araştırmacıların başlıca odağı edebiyat ve kutsal metinler olmuştur, günümüzde ise bu odağın genişlemekte olduğu ve farklı metin türlerine ve mecralara da yönelindiği görülmektedir. Yeniden çevirinin bilginin yayılmasında ve yeni fikir ve kavramların aktaramında oynadığı rol de üzerinde yeni yeni durulmaya başlamış bir konudur.

Boğaziçi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri fonu tarafından 2011-2016 dönemi için desteklenen “Osmanlı ve Cumhuriyet Türkiyesi Toplumlarında Yeniden Çeviri” projesi Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde üretilen yeniden çevirileri kapsayan geniş bir bibliografya hazırlamaya başlamıştır. Bugün yaklaşık 8000 çeviriyi kapsayan bibliyografya yeniden çevirilere ve çevirmenlerine ilişkin sayısal veri ve eğilimlerin ortaya çıkması sağlamaktadır. Proje önümüzdeki üç yıllık dönemde bibliyografya çalışmasına devam edecek, ancak bunun yanıdan ortaya çıkan istatistiksel verilerin eleştirel analizini yapmaya başlayacak, ayrıca farklı yeniden çeviriler ve bunlar üzerine oluşan söylemleri ele alan ayrıntılı çalışmalarla Türkiye’nin kültür ve çeviri tarihinin yeni bir açıdan ele alınmasına olanak tanıyacaktır.

12-13 Aralık 2013 tarihlerinde Boğaziçi Üniversitesi’nde gerçekleşecek olan “Yeniden Çeviri ve Bağlamları” başlıklı konferans bu projenin ürettiği bulgular ve gündeme getirdiği yöntemsel konulardan yola çıkarak tasarlanmıştır. Konferansın amacı yeniden çevirinin bir kavram ve uygulama olarak tartışılması için uygun bir zemin hazırlamak ve yeniden çeviriye ilişkin kuramsal ve yöntemsel sorgulamaların dile getirilmesi için uygun bir ortam oluşturmaktır.

Konferansta yeniden çeviriye tarihsel bakış açısıyla eğilen özel bir oturum da gerçekleştirilecektir.

 

Özel Oturum:

Tarihsel Bakış açısıyla (Yeniden) Çeviri(ler): Modernite Öncesi, Erken ve Geç Modern Dönemlerdeki Uygulamalar ve Tartışmalar

 

Yeniden çeviri modernite öncesi ya da erken modern dönemlerden çok modern tarihsel bağlamda incelenen bir olgudur. Ayrıca yeniden çeviri üzerine yapılan araştırmaların çoğu edebiyat ve kutsal metinlerin çevirisine odaklanmış, bilgi aktarımında yeniden çevirinin rolü üzerinde hemen hemen hiç durulmamıştır. Çeviri tarihi diller arası çeviri yapan ve daha sonra erek metinleri başka çevirilere kaynaklık etmiş olan çevirmen örnekleriyle dolu olsa da, bir kavram ve pratik olarak yeniden çevirinin modernite öncesi ya da erken modern dönemde sergilediği farklı boyutlar bugüne kadar pek az sorunsallaştırılmıştır. Ayrıntılı bir inceleme yapıldığında yeniden çevirilerin, modernite öncesi ya da erken modern dönemde bilginin  ve estetik eğilimlerin (kimileri çeviri ya da yeniden çeviri de olan) bazı kaynak metinlerden aktarımında önemli bir rol üstlendiği görülmektedir. Yürütülen çalışmalar bu çevirilerin kimi stratejiler aracılığıyla dönüştürüldüğünü (ekleme ve eksiltmeler yapıldığını, farklı kaynakların birleştirilmesinden yeni kaynaklar üretildiğini vb.), bu dönüşümlerin çevirmenlerin eğilim, amaç ya da hedeflerine göre, ayrıca içinde bulundukları toplumsal ve tarihsel bağlama, coğrafyaya ya da himayesinde bulundukları kişi ve kaynaklara göre farklı özellikler sergilediğini ortaya koymaktadır.

Boğaziçi Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri fonu tarafından 2011-2016 dönemi için desteklenen “Osmanlı ve Cumhuriyet Türkiyesi Toplumlarında Yeniden Çeviri” projesi Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde üretilen yeniden çevirileri kapsayan geniş bir bibliografya hazırlamaya başlamıştır. Bugün yaklaşık 8000 çeviriyi kapsayan bibliyografya yeniden çevirilere ve çevirmenlerine ilişkin sayısal veri ve eğilimlerin ortaya çıkması sağlamaktadır. 

Bu disiplinlerarası konferans, farklı alanlarda çalışan araştırmacı ve akademisyenleri bir araya getirerek yeniden çevirinin uygulama ve kuramına dair bir tartışma başlatmayı, modernite öncesi ya da erken ve geç modern dönemlerde (yeniden) çeviri gelenekleri arasında bir “diyalog” ya da karşılaştırmayı mümkün kılarak konuya yeni bir bakış açısı getirmeyi amaçlamaktadır. Konuşmacıların özellikle (yeniden çevirileri yapan) çevirmenlerin özne konumu ve eyleyiciliği üzerinde durmalarını teşvik ediyoruz.

Bildirilerde aşağıdaki konulara değinilebilir, ancak bu konular sınırlayıcı değildir.

– Çeviri ve yeniden çeviri geleneklerinin kökenleri: Yunanca-Arapça gelenekleri, vb.

– Yeniden çevirinin tarihselliği

– Tarih, tıp, coğrafya, astronomi vb. gibi bilimsel metinlerin yeniden çevirisi

– Yeniden çevirinin ardında yatan ideolojik ve siyasi nedenler

– Çevirmenlerin ve çevirilerin içinde bulundukları ağlar ve izlekleri

– Yeniden çeviride himaye ve hâmîler

– Yeniden çevirinin alımlanması ve yeniden çevirilerin okurları

– Farklı mecralarda yeniden çeviri, örn. sesli görsel medya ve elektronik medya

– Diliçi yeniden çeviri

 

İngilizce ya da Türkçe olarak hazırlayacağınız bildiri özetlerini (300 sözcük) 1 Ekim 2013 tarihine kadar retranslation@boun.edu.tr ve sehnaz.tahir@boun.edu.tr adresine göndermenizi bekliyoruz. Bildiriler 20 dakika sunum, 10 dakika tartışma olmak üzere 30 dakikadan oluşacaktır.

 

Konferans dilleri: İngilizce ve Türkçe

 

Davetli konuşmacılar:

Cemal Kafadar (Harvard University)

Hakan Karateke (University of Chicago)

Harun Küçük (Max Planck Institute for the History of Science)

 

Düzenleme Kurulu:

Şehnaz Tahir Gürçağlar

Saliha Paker

Özlem Berk Albachten

 

Uluslararası Danışma Kurulu:

Edhem Eldem (Boğaziçi Üniversitesi)

Kaisa Koskinen (University of Eastern Finland)

Outi Paloposki (University of Turku)

Zeynep Sabuncu (Boğaziçi Üniversitesi)

Şebnem Susam Sarajeva (University of Edinburgh)

 

Daha fazla Duyuru
afi?A2-verB3
YTÜ 3. Uluslararası Çeviri Kolokyumu: Çeviride Yeni Yönelişler. 8-10 Mayıs 2013

Yıldız Teknik Üniversitesi Fransızca-Mütercim Tercümanlık Anabilim Dalı'nın kuruluşunun 20. yılı dolayısıyla düzenlenen, çeviri ediminin geniş bir açıdan ele alınacağı uluslararası çeviri kolokyumu 8-10 Mayıs 2013 tarihleri arasında yapılacak. Kolokyumda çok farklı konulardan kırka yakın sunum yer alıyor.

Kapat