VI. Uluslararası Dil, Yazın, DeyiÅŸbilim Sempozyumu 1-2 Haziran tarihleri arasında Isparta’da, Süleyman Demirel Üniversitesi’nde yapıldı. Prof.Dr. Hüseyin GümüÅŸ’ün baÅŸkanlığını üstlendiÄŸi Açılış Oturumu’nun konuÅŸmacıları Prof.Dr. Kemal Özmen, yazar Erendiz Atasü ile Alper Akçam’dı. Prof.Dr. Kemal Özmen, Türk karşılaÅŸtırmacılığının temellerinin atılması gerektiÄŸini söyledi ve Türkiye’de yapılan karşılaÅŸtırmalı çalışmaların metadoloji sorunları hakkındaki düÅŸüncelerini dile getirdi. Erendiz Atasü ise Tahsin Yücel’in Yalan adlı romanına iÅŸaret ederek, “Anlam sözcüklerin arasındaki boÅŸluktadır†düÅŸüncesinden hareketle alışılagelmiÅŸ dil kavramını sorunsallaÅŸtırdı ve “Bir edebiyat dili var mıdır?†sorusunun olası yanıtları hakkındaki düÅŸüncelerinden söz ederek dilimizi korumanın gerekliliÄŸini vurguladı. Alper Akçam ise Bahtin’in karnaval kuramından hareketle edebi söylemin temsil biçimlerinin yanı sıra, özellikle Batı merkeziyetçiliÄŸinde karşılaÅŸtırma yapmanın tehlikelerinden ve Batı ile DoÄŸu arasındaki karşılaÅŸtırmaların metodoloji sorunlarından söz etti.
Sempozyumda açılış ve kapanış oturumlarının dışında, toplam otuz dört oturum gerçekleÅŸti. Oturumlarda ele alınan konular, sempozyumun “Dil, Yazın, DeyiÅŸbilim†olan baÅŸlığına da uygun olarak geniÅŸ bir yelpazeye sahipti. ÇeÅŸitli üniversitelerden gelen katılımcılar, yazınbilimden sanata, tarihten sinemaya kadar çok çeÅŸitli alanlara deÄŸinen bildiriler sundular.
Aynı anda birçok oturum gerçekleÅŸtiÄŸi için tüm oturumlara katılmamız mümkün olmadı. Ben ilk gün, 1 Haziran PerÅŸembe günü Açılış Oturumu’nun ardından, öÄŸleden sonra gerçekleÅŸen oturumlardan birinde, Okt. İlknur Yardım, ArÅŸ. Gör. Asuman Karakaya, ÖÄŸr. Gör. Dr. AyÅŸe Banu KaradaÄŸ ve ArÅŸ. Gör. Hülya Okuyan’ın bildirilerini dinledim. Bu oturumda sırasıyla, önce Okt. İlknur Yardım Sözlü Çeviri EÄŸitiminde Retorik baÅŸlıklı bildirisinde, kendi deneyimlerinden de hareketle bir sözlü çevirmenin sahip olması gereken niteliklere deÄŸindi ve sözlü çeviri eÄŸitiminde kullanılan kaynaklara iÅŸaret ederek bu eÄŸitimde söz konusu niteliklerin öÄŸrencilere nasıl kazandırılabileceÄŸine dair düÅŸüncelerini paylaÅŸtı. Ardından ArÅŸ. Gör. Asuman Karakaya Türkiye’de Çeviri EÄŸitimi: Nereden Nereye baÅŸlıklı konuÅŸmasında, çeviri eÄŸitimi almak isteyen bir öÄŸrencinin üniversiteler arasında araÅŸtırma yaparken karşılaÅŸacağı tablo üzerinden bir deÄŸerlendirme yaptı. ÖÄŸr. Gör. Dr. AyÅŸe Banu KaradaÄŸ da, ÇaÄŸdaÅŸ Çeviri Kuramları Işığında Kuram-Uygulama Temelli Bir Çeviri EÄŸitimi baÅŸlıklı sunumunda, özellikle dil eÄŸitimi kapsamındaki çeviri alıştırmalarının çeviri kuramları ışığında nasıl deÄŸerlendirilebileceÄŸinden söz etti, bunun yanı sıra çeviri alıştırmalarının dil öÄŸrenimini olumsuz etkileyebileceÄŸini vurguladı. Bu üç bildiri de, temelinde çeviri eÄŸitimi ve alıştırmalarını farklı yönlerden ele alan ve Türkiye’de çeviri eÄŸitiminin çeÅŸitli perspektiflerini bir arada izleme olanağı sunan, birbirini tamamlayıcı çalışmalardı. Oturumun son konuÅŸmacısı ArÅŸ. Gör. Hülya Okuyan ise, Fakir Baykurt’un Romanlarında Yerel Söz DeÄŸerleri baÅŸlıklı bildirisinde, yazarın tüm romanlarındaki yerel ağız kullanımlarına dair betimleyici bir çalışma sundu. Aynı gün daha sonra gerçekleÅŸen bir baÅŸka oturumda, Dr. Mehmet Uysal ÇaÄŸdaÅŸ Alman Kadın Yazarlarından Barbara YurtdaÅŸ’ın Romanlarında Türkiye ve Türk İmgesi baÅŸlıklı bildirisini sundu. Yard.Doç.Dr. Rengin Oyman Tekstil Kavramlarının BenzeÅŸim ve EÄŸreti DeÄŸerleriyle Metinlerde Kullanımı konulu bildirisinde, Roland Barthes’tan hareketle, tekstil kavramları ile metinlerin anlam örgüsünün kurulması arasındaki paralelliklere deÄŸindi. Aynı oturumda benim sunduÄŸum bildirinin baÅŸlığı ise Martin Luther’in Kitabı Mukaddes Çevirisi ve Protestanlığın Ruhundan Alman Dilinin Tesisi‘ydi ve bu bildiri, Ortaçağın bitiÅŸini simgelediÄŸi söylenebilecek bir çevirinin, Kitabı Mukaddes’in Alman diline çevrilmesinin Alman kültür tarihindeki ve Alman dili üzerindeki açılımlarını tartışmaya odaklanıyordu.
İkinci gün dinlediÄŸim bildirilerden ilki, Yard. Doç. Dr. Yüksel KaÅŸtan’ın Dilin Tarihle Olan İliÅŸkisi ve Atatürk Dönemi İnkılapları baÅŸlığını taşıyordu. Dil, tarih ve ulus iliÅŸkisini ve bu iliÅŸkiyi özellikle Türk modernleÅŸmesi çerçevesinde deÄŸerlendiren çalışma, konuyu Alman idealizmi ile Fransız pozitivist ulusçuluÄŸu baÄŸlamında ele alıyordu. Bir baÅŸka paralel oturumda gerçekleÅŸen iki bildiri, Yard.Doç.Dr. Nil Ünlü Aycil’in Amerikan Troy Neden Komiktir konulu ve Yard.Doç.Dr. Seyit Battal UÄŸurlu’nun Latife Tekin’in Buzdan Kılıçlar Romanında Dil, İktidar ve Yoksulluk İliÅŸkisi konulu bildirilerdi. Aycil, konuÅŸmasında Truva filmi ile Homeros destanını karşılaÅŸtırdı ve konunun filmde ele alınış tarzındaki eksiklikleri örnekler üzerinden gösterdi. Yard. Doç. Dr. Seyit Battal UÄŸurlu ise Latife Tekin’in adı geçen romanının dil, içerik ve anlatı düzleminde bir çözümlemesini yaptı. Bir baÅŸka oturumda Yard. Doç. Dr. Mustafa Özsarı Teori Korkusu: Edebiyat Teorilerinin Edebiyat AraÅŸtırmaları Üzerindeki Etkisi baÅŸlıklı bildirisinde edebiyat teorilerinin edebiyat metinlerinin kendisiyle örtüÅŸüp örtüÅŸmediÄŸini sorunsallaÅŸtırdı, bilimsel kuramların metnin filolojik gerçekleriyle nereye kadar örtüÅŸebildiÄŸini tartıştı. ArÅŸ. Gör. Åžirin Baykan Kültürel Repertuarın OluÅŸması açısından Avrupa BirliÄŸi Kavramlarının Çevirisine Bakış konulu bildirisini sundu ve özellikle, çeÅŸitli alanlardaki Türk mevzuatının AB mevzuatına uyum süreci baÄŸlamında, Türkçeye aktarılan AB kavramlarının incelenmesinin Türkiye-AB iliÅŸkisinden bağımsız deÄŸerlendirelemeyeceÄŸinin önemini vurguladı. Okt. Ebru Gültekin Ilıcalı ise İngilizce sunduÄŸu Translating Senses in Literature and Cultural Preferences baÅŸlıklı bildirisinde, çeviri sürecinde sözcüklerin farklı kültürlerde farklı anlamlar yüklenebileceÄŸi düÅŸüncesinden hareketle, tek ve mutlak bir anlam ve duygu aktarımı gerçekleÅŸtirmenin olanaksızlığına deÄŸindi ve anlamı anlamına ve sözcüÄŸü sözcüÄŸüne çeviri türlerinin yazınsal metinlerin çevirisindeki iÅŸleyiÅŸlerini irdeledi. ÖÄŸleden sonra katılabildiÄŸim oturumlardan birinde ise Dr. Ömer Solak ÇaÄŸdaÅŸ Türk Lehçeleri Arasında Metin Aktarma Sorunları Üzerine Bir Yaklaşım baÅŸlıklı bildirisinde, Türkiye Türkçesi ile Türkmen Türkçesini birer lehçe olarak konumlandırarak, sözcük, cümle vb. öÄŸelerden örneklerle bu iki lehçe arasındaki “metin aktarım†güçlüklerinden söz etti. Solak’ın iki “lehçe†arasındaki bu “metin aktarım†güçlüklerini “çeviri güçlükleri†olarak özellikle adlandırmamayı tercih etmesi dikkat çekici ve tartışmaya açık bir yaklaşımdı. Ardından Doç. Dr. Sündüz Öztürk Kasar ve ArÅŸ. Gör. Serap Gün Birdane Sözde-Çeviride Söylem ve Biçem konulu sunumlarında Nihal YeÄŸinobalı’nın yazdığı ama adının yazar olarak deÄŸil de (sözde) çevirmen olarak geçtiÄŸi Genç Kızlar kitabından hareketle “sözde-çeviri†olgusunu sorunsallaÅŸtırdılar.
Sempozyumun sonunda genel bir deÄŸerlendirmenin yapıldığı Kapanış Oturumu’nda ise VII. Uluslararası Dil, Yazın, DeyiÅŸbilim Sempozyumu’nun Konya’da yapılması konusu konuÅŸuldu.
Bu bilimsel tartışma ortamının oluÅŸmasına ve İstanbul’un telaşından uzakta, Isparta’da birkaç güzel gün geçirmemize vesile olan sempozyum, SDÜ Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof.Dr. Kubilay Aktulum ve ekibi sayesinde gerçekleÅŸti. EÄŸirdir Gölü’nün serinletici manzarası ve gölün çevresindeki yeÅŸil alanlar da Isparta’ya gitmiÅŸken gerçekten görülmesi gereken güzelliklerdendi.
Sempozyumla ilgili internet sayfası için.
