2007 Frankfurt Kitap Fuarı sona erdi. 2008 yılında, Türkiye’nin konuk ülke olacağı fuara doÄŸru giderken, basında, çeviri etkinliklerinin hızlanmasına iliÅŸkin bir ön hazırlık olarak ÅŸekillenen bu fuarla ilgili olarak yer alan açıklama ve yazıları derlemeye çalıştık.

Türkiye Komitesi basın bülteni ve proje konsept açıklaması:

“Türkiye’nin yayıncıları Frankfurt Kitap Fuarına gidiyor…

Dünyanın en büyük kitap ve edebiyat fuarı kapılarını açıyor. 59. Frankfurt Kitap Fuarı 10-14 Ekim 2007 tarihleri arasında düzenleniyor. Fuara 110 ülkeden 7275 yayınevi katılıyor. Frankfurt kitap fuarının bu yılki konuÄŸu Katalan Kültürü ve Edebiyatı. Katalan Kültür programı çerçevesinde katalan dilinde yazan 200 yazar fuara davetli olarak katılıyor.

Kültür Bakanlığı ve Türkiye Yayıncılık Komitesi Yürütme Kurulu tarafından organize edilen 59. Uluslar arası Frankfurt Kitap Fuarına 47 Yayınevi ülkemizi temsil edecek. 2008 yılının Konuk Ülke Türkiye projesi çerçevesinde yayıncılarımızı ciddi bir sınav bekliyor. Türk kültür, sanat ve edebiyatını dünyaya açmakla ilgili ciddi bir sorumluluÄŸun altına giren yayıncılarımız bütün hazırlıklarını tamamlayarak 10 – 14 Ekim tarihleri arasında dünyanın en büyük kitap fuarında ülkemizi temsil edecekler.

59. FRANKFURT KİTAP FUARI TÜRKİYE ETKİNLİK PROGRAMI

08 EKİM 2007, Pazartesi

19.30 Türk Basınını Bilgilendirme toplantısı

10 EKİM 2007, ÇarÅŸamba

12.30 Türkiye Ulusal Standı Açılışı, Okuma Odası; Bir KöÅŸe Sergisinin gezilmesi

14.00 Türk Yayıncılığında ve Edebiyatında Yeni Açılımlar:

İskender Pala yazar, Aslı Erdogan yazar, Enver Ercan ÅŸair, Müge Gürsoy Sökmen yayıncı

19.30 Uluslararası Basınla Yemekli Toplantı

11 EKİM 2007, Perşembe

10.30 FKF 2008 Konuk Ülke Türkiye Basın Toplantısı: 2007 FKF Türkiye Programının tanıtımı

2008 Konuk Ülke Konsepti – sunum

ErtuÄŸrul Günay-Kültür ve Turizm Bakanı

Jurgen Boos-FKF Koordinatörü

14.15 Bütün Renleriyle ÇaÄŸdaÅŸ Türk Çocuk Edebiyatı:

Behic Ak-Çocuk Kitabı yazarı, Mustafa DoÄŸru-Yayıncı, Nur İçözü-Çocuk Kitabı Yazarı, Fatih ErdoÄŸan-Mavi Bulut Yayınları

12 EKİM 2007, Cuma

09.30 Yayıncılarla İş Kahvaltısı

Ahmet Arı Konuk Ülke Türkiye Projesi Genel Yönetmeni

Emrah Özpirinçci-Yayıncı

14.00 Yakın Türkiye Tarihi ve Yayıncılık:

Ahmet Arı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü, Cristoph Neumann-Tarihçi, Ethem Eldem-Tarihçi, Tanıl Bora-Yazar, Fahri Aral-Yayıncı, RaÅŸit ÇavaÅŸ-Yayıncı

16.00 Çocuk ve Gençlik Kitapları Türk-Alman Lisans Pazarı-Konuk Ülke Türkiye’ye DoÄŸru (özel davetle Türk ve Alman yayıncıların görüÅŸmeleri)

17.00 Türkçe Çevirmenleri EtkinliÄŸi

Ümit YaÅŸar Gözüm –TEDA Projesi
Saliha Paker –Çeviri hareketi üzerüne
Unionsverlag –Türkiye kitaplığı Projesi
S. Fischer Vakfı – Çeviri Destek Projesi

3 EKİM 2007, Cumartesi

14.00 Elif SAFAK – Kadın ve Edebiyat üzerine KonuÅŸma/Okuma

14 EKİM 2007, Pazar

15.30 Konuk Ülke Devir Teslim töreni

Türk Temsilciler: Ahmet Arı-Konuk Ülke Türkiye Projesi Yönetmeni

Ümit YaÅŸar Gözüm-Konuk Ülke Türkiye Projesi Koordinatörü

Okuma: ELİF ŞAFAK

2007 ULUSLAR ARASI KİTAP FUARLARI ve
FRANKFURT KİTAP FUARI 2008 KONUK ÜLKE TÜRKİYE PROJESİ KONSEPTİMİZ:

2008 Frankfurt Kitap fuarı Konuk Ülke konseptimiz;

“Bütün Renkleriyle Türkiye”

Dünyamız bugün çeÅŸitli ÅŸekillerde ikiye bölünmeye çalışılıyor: Müslüman-Hıristiyan çatışmaları, çeÅŸitli etnik tek kimliklilikler ülkelerin kaderi gibi gösteriliyor. Türkiye de bir süredir Avrupa BirliÄŸi karşısında sınava tabi tutuluyor; sanki Avrupa BirliÄŸi de Türkiye de tek renkli, tek biçimli bir bütünlük oluÅŸturuyormuÅŸ gibi, ortada seçilecek iki net yol varmış gibi, ayrım çizgisi Avrupa ile Türkiye arasından geçiyormuÅŸ gibi bir tartışma sürdürülüyor.

Oysa Türkiye bu ikiliÄŸin çok ötesinde ÅŸanslara sahip. Çok zengin kültürel kaynaklarla yüzyıllarca süren bir tarihi birlikteliÄŸin ardından kurulmuÅŸ olan Türkiye Cumhuriyeti, ÅŸu an müthiÅŸ bir kültürel mirasın da taşıyıcısı. Edebiyatımıza, müziÄŸimize, mimarimize, sanatımıza baktığımız zaman, Balkan, Arap, İran vb. etkilerini, kendi içimizdeki çeÅŸitli etnik ve dinsel grupların katkılarını, tüm bunların birbirini zenginleÅŸtirip geliÅŸtirerek nasıl iç içe geçtiklerini görmek mümkün.

Kültürümüzü dünyanın dikkatine açarken hangi unsurun has Türk, hangi unsurun melez olduÄŸu gibi bir tartışmaya girmek yerine, bu tarihi, bu iç içe geçiÅŸi öncelikle takdir etmeli ve ÅŸükranla karşılamalıyız. İnkarcı, savunmacı bir tutumla, tarihsel paylaşımları, yüzyılların alış veriÅŸini görmezden gelmek yerine bu tarihe ve ÅŸimdi içimizde barındırdığımız çeÅŸitliliÄŸe sahip çıkmalı, hakkını vermeliyiz. Ne de olsa, bugün her ülkeden öte ve fazla bir ÅŸekilde bu miras bizim topraklarımızda yaÅŸatılıyor.

Kültürümüzün zenginliÄŸine, içerdiÄŸi kimliklere sahip çıkarak, bünyemize katarak öne çıkartmak, bizi hem kompleksli bir dar görüÅŸlülükten kurtarıp özgürleÅŸtirecek, hem de ülkemizin mevcut gücünün çok daha rahat görülmesini saÄŸlayacaktır.

TÜRKİYE YAYINCILIK KOMİTESİ:

Müge Sökmen (Türkiye Yayıncılar BirliÄŸi) Komite BaÅŸkanı

Münir Üstün (Basın Yayın BirliÄŸi) Komite EÅŸbaÅŸkanı

Enver Ercan (Yazarlar Sendikası) Komite Üyesi

İhsan Işık (İLESAM) Komite Üyesi

Tarık Günersel (Türkiye PEN) Komite Üyesi

Bu komite Kültür Bakanlığı Temsilcileri, Türkiye Yayıncılar BirliÄŸi ve Basın Yayın BirliÄŸi baÅŸkanları ile birlikte YÜRÜTME KURULU’nu oluÅŸturur.

TÜRKİYE YAYINCILIK KOMİTESİ DANIÅžILAN KURULUÅžLAR:

Türkiye Yayıncılar BirliÄŸi (TYB), Basın Yayın BirliÄŸi (BYB), Basın Yayın Meslek BirliÄŸi, İstanbul Ticaret Odası (İTO), Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS), Türkiye Yazarlar BirliÄŸi (TYB), Uluslararası PEN Türkiye Merkezi, Edebiyatçılar DerneÄŸi, Çocuk ve Gençlik Yayınları DerneÄŸi (ÇGYD), Türkiye EÄŸitim Yayıncıları DerneÄŸi, Yayıncılar Meslek BirliÄŸi (YAYBİR), Türkiye İlim ve Edebiyat Eserleri Sahipleri Meslek BirliÄŸi (İLESAM), Edebiyat ve İlim Eserleri Sahipleri Meslek BirliÄŸi (EDİSAM), Bilim ve Edebiyat Eserleri Sahipleri Meslek BirliÄŸi (BESAM), Kitap Çevirmenleri Meslek BirliÄŸi (ÇEVBİR), TÜYAP” (Kaynak: Basın Yayın BirliÄŸi)

Basında yer alan haber ve yazılar..

9 Ekim 2007:

Frankfurt Kitap Fuarı Öncesinde Türkiye Tanıtımı

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye’nin konuk ülke olarak katıldığı 59. Frankfurt Kitap Fuarı dolayısıyla tanıtım atağını sürdürüyor.
10-14 Ekim tarihleri arasından düzenlenecek olan Frankfurt Uluslararası Kitap Fuarı dolayısıyla Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı harekete geçti. Tanıtım kampanyası çerçevesinde ÅŸehir içi otobüs ve tramvaylarda bir ay boyunca Türkiye’yi tanıtıcı panolar olacak. Ayrıca kentin deÄŸiÅŸik yerlerinde bilboardlar da fuar boyunca ülkemizi tanıtacak.
Fuar boyunca dünyanın dört bir yanından gelecek olan ziyaretçilere Türkiye’yi tanıtmak amacıyla baÅŸlatılan uygulama hakkında bilgi veren Türkiye’nin Kültür ve Turizm Bakanlığı Yetkilisi Ümit YaÅŸar Gözüm, 100’ün üzerinde bilboardun yalnızca fuar boyunca Türkiye’yi tanıtacağını, ancak üzerinde Türkiye’yi tanıtan reklamların bulunduÄŸu 2 tramvay ve 4 otobüsün bir ay boyunca Türkiye logosuyla tur atacağını kaydetti.
(İhlas Ajans’tan aktaran Haberler)

11 Ekim 2007:

Türkiye, Frankfurt Kitap Fuarı’nda gelecek yıl için umut verdi (Zaman, Can Bahadır Yüce)

59. Frankfurt Kitap Fuarı’ndaki Türkiye ulusal standı, dün Kültür ve Turizm Bakanı ErtuÄŸrul Günay’ın da katıldığı bir kokteylle açıldı. Dünyanın çeÅŸitli ülkelerinden 7 bin 500 yayın kuruluÅŸunun katıldığı fuarda, Türkiye’den 50 yayınevi yer alıyor. Bakan Günay, ulusal standın açılışında, Türkiye’nin fuara 3 bini aÅŸkın yayınla iÅŸtirak ettiÄŸini, bunun da ülkede yayıncılığın ne kadar hızlı geliÅŸtiÄŸinin bir göstergesi olduÄŸunu söyledi. “Türkiye’deki yayın dünyasının bütün renkleri burada.” diyen Günay, Türkiye’nin fuarın konuk ülkesi olacağı gelecek yıl, bu renkliliÄŸin ve çeÅŸitliliÄŸin artacağını ve kazanımların bütün dünya ile paylaşılacağını ifade etti.

Türkiye Ulusal Standı’nın açılış kokteylinde, aralarında DoÄŸan Hızlan, İskender Pala, Refik DurbaÅŸ, Metin Celal, Adnan Özer, Enver Ercan, Fahri Aral, YaÄŸmur Atsız ve Sezer Duru’nun da bulunduÄŸu çok sayıda yazar ve yayıncı yer aldı. Bu yılki stant ve açılış programı, Türkiye’nin buradaki tanıtıma özel bir önem verdiÄŸini ve gelecek yılki ‘konuk ülke’ rolünü ciddiye aldığını gösteriyor. Geçen yıllarda olduÄŸu gibi ‘temsil’ krizi yaÅŸanmadı. Bakan Günay’ın da dediÄŸi gibi daha katılımcı ve çoksesli bir Türkiye standı görüntüsü ortaya çıktı. Bu yılki fuara gelecek yılın provası gözüyle bakan Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2008’de Frankfurt’a çok geniÅŸ bir yazar kadrosu ve yayın çeÅŸitliliÄŸiyle katılacak.
İlk 3 gün boyunca yayınevleri ve yazarlara, 13 ve 14 Ekim günlerinde de tüm ziyaretçilere açık olacak fuarın bu seneki konuÄŸu olan İspanya’nın Katalonya bölgesi, Albenili stantlarıyla dikkat çekiyor. Türkiye, Frankfurt Kitap Fuarı’nda, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel MüdürlüÄŸü’nün koordinatörlüÄŸünde Türkiye Yayıncılar BirliÄŸi, Basın Yayın BirliÄŸi, Türkiye Yazarlar BirliÄŸi, Türkiye Yazarlar Sendikası, PEN Türkiye Merkezi, Edebiyatçılar DerneÄŸi, Çocuk ve Gençlik Yayınları DerneÄŸi, Çevirmenler Meslek BirliÄŸi ve TÜYAP’ın da aralarında bulunduÄŸu Türkiye Yayıncılık Komitesi’yle temsil ediliyor. Yazarlar, çevirmenler, edebiyat eleÅŸtirmenleri ve meslek kuruluÅŸlarının yöneticilerinden oluÅŸan kalabalık bir heyetle birlikte yaklaşık 50 yayınevinin editör ve yöneticileri, Türkiye Ulusal Standında telif ve iÅŸbirliÄŸi imkanları arıyor.
Fuarın ilk gününde, açılışın ardından “Türk Edebiyatında ve Yayıncılığında Yeni Açılımlar” konulu bir panel düzenlendi. İskender Pala, Aslı ErdoÄŸan, Enver Ercan ve yayıncı Müge Gürsoy Sökmen’in katıldığı panelde, Türk edebiyatının dışa açılım konusunda son yıllarda kat ettiÄŸi mesafe ile yazarlar ve yayıncılar açısından karşılaşılan engeller üzerinde duruldu. Fuarda bugün, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Türkiye’nin tanıtımı amacıyla ‘GeleceÄŸe Bakış’ sloganıyla bir basın toplantısı düzenlenecek. Bakanlık tarafından fuara davet edilen yazar Elif Åžafak, 13 Ekim’de Literaturhaus Frankfurt’ta bir hikaye okuyacak, ertesi gün de Katalon yazar Baltasar Porcel ile birlikte düzenlenecek toplantıda, Katalonya bölgesinden Türkiye’ye geçecek olan “konuk ülke” devir teslim törenine katılacak.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye’nin konuk ülke olarak katılacağı 2008 Frankfurt Kitap Fuarı için ÅŸimdiden çalışmaları baÅŸlatırken, yayıncılar ve yazarlar da önümüzdeki sene Frankfurt Kitap Fuarı’nın edebiyatımız ve yayın dünyası için verimli geçeceÄŸinden oldukça umutlu.

11 Ekim 2007:

“Bakan ile fuar direktörü Türk standını birlikte açtılar (DoÄŸan Hızlan, Hürriyet)

Frankfurt Kitap Fuarı’nda, Türk standının açılışını, Kültür ve Turizm Bakanı ErtuÄŸrul Günay ile Kitap Fuarı Direktörü Jurgen Boos birlikte yaptılar.
Standda Türkiye’den önemli yayınevleri, yazarlar ve yayınevi yöneticileri vardı.
Standda TEDA Projesi’nin katkısıyla yabancı dillerde yayımlanan kitaplar ayrı bir köÅŸede sergileniyor.
Orhan Pamuk’un büyük bir fotoÄŸrafı ve yabancı dile çevrilmiÅŸ kitapları da standda yer alıyor. YaÅŸar Kemal’le de ilgili bir belgesel gösteriliyor.
Fuara bu yıl sivil toplum kuruluÅŸlarının, yerel yönetimlerin de katkısı görülüyor.
Türkiye standının yanında, İTO (İstanbul Ticaret Odası) ve BüyükÅŸehir Belediye BaÅŸkanlığı’nın da birer bölümü var.
Her ikisinin de yayınlarını düÅŸündüÄŸümde, fuara gelmelerinin yerinde bir hareket olduÄŸuna kanaat getiriyorum.
İstanbul BüyükÅŸehir Belediye BaÅŸkanlığı’nın da özellikle İstanbul’a dair kitaplarını bilenler, 2010 yılı için burada varlık göstermesinin ÅŸart olduÄŸunu kabul edeceklerdir.
…
En azından her yayınevi, yüzölçümü küçük de olsa bağımsız bir vitrine sahip. Bir basın merkezi var.
Ancak ben gelecek yıl, bizden kitap alacakların, yabancı edebiyat ajansı sahiplerinin, yayıncılarla konuÅŸabileceÄŸi kapalı, özel bir mekán olması gerektiÄŸi kanısındayım. Herkesin önünde bu tür konuÅŸmaların yapılması mümkün deÄŸil.
Yayınevlerinin artık uluslararası fuarlarda ne yapılması gerektiÄŸi konusunda bilgileri artmış. Åžimdi hepsi, birer İngilizce yazar kataloÄŸu ile geliyorlar, böylece ilgi gösteren yabancılar ilk bilgiyi buradan edinebiliyorlar.
Daha önceleri kısır bir program vardı, bu yıl yazarların, yayıncıların, araÅŸtırmacıların katıldıkları açık oturumların konusu ilgi çekici.
Ne var ki, gelecek yıl bu konuşmalarda yabancı adların da yer almasını temenni ederim.
Ancak Türklerin düzenlediÄŸi açık oturumlar, paneller de dinlenecektir.”

11 Ekim 2007:

47 parçalık Türkiye mozaiÄŸi (Cem Erciyes, Radikal)

Geçen yıl Frankfurt Kitap Fuarı haberini ‘Frankfurt’ta iki Türkiye’ baÅŸlığıyla vermiÅŸtik. Bu yıl ise iki Türkiye birleÅŸmiÅŸ, bir Türkiye mozaiÄŸi olmuÅŸ durumda. Kültür ve Turizm Bakanlığı, ulusal standı kendisine yakın bulduÄŸu ‘dindar’ yayınevlerinin örgütü Basın Yayın BirliÄŸi’ne emanet edince yıllardır bu iÅŸi yürüten Türkiye Yayıncılar BirliÄŸi isyan etmiÅŸ, belli baÅŸlı yayınevlerinin katılımıyla ayrı bir ‘ulusal stand’ açmıştı. Bu yıl Türkiye standı 47 parçaya bölünmüÅŸ ve tartışma da sona ermiÅŸ gözüküyor.
…
Yazar yayıncı örgütleriyle, bakanlık temsilcilerinden kurulan, baÅŸkanlığını Metis Yayınları’ndan Müge Gürsoy Sökmen’in üstlendiÄŸi bir komite tarafından hazırlanmış Türkiye standı. Standı ve kûfi yazıdan esinlenen Türkiye logosunu ünlü tasarımcı Bülent Erkmen hazırlamış. Eskiden Türkçe kitapların vitrine dizildiÄŸi, yayıncılara paltolarını emanet etme, masalarda vakit geçirme olanağı sunan Türk kahvesi ortamı artık yok. Yurtdışına tanıtacak yazarı olan 47 yayıncıya birer küçük masa verilmiÅŸ. İki kiÅŸinin zor sığacağı bu küçük masaların üzerinde broÅŸürler, bir yanında raflara dizili kitaplar, diÄŸer yanında da yabancı muhataplarını bekleyen yayıncılar var. Alışıldık ulusal stand mantığını deÄŸiÅŸtiren bu uygulama, sadece telif hakkı alınıp satılan Frankfurt Kitap Fuarı’nın ruhuna daha uygun. Bizim stand, büyük uluslararası yayıncıların standlarını, hatta yüzlerce yazar ajansının olduÄŸu salonu andırıyor.
Bakanlık yayıncılara uçak bileti, harcırah desteÄŸi de veriyor. Yani kesenin aÄŸzı sonunda açılmış. Tabii ki kimsenin de buna bir itirazı yok. Ama standı ‘yüksek bir duvarın ardında ve içedönük’ bulduÄŸu için beÄŸenmeyenler de var. Bazı yayıncılar iÅŸi daha ciddiye almış. Belli yazarları öne çıkarıp İngilizce tanıtıcı doküman hazırlayıp, hatta kitapçıklar bastırıp öyle gelmiÅŸler. Standın bir hoÅŸluÄŸu da Galeri Apel’in düzenlediÄŸi küçük sergi. Nurhan TerzioÄŸlu, çeÅŸitli sanatçıların kitap formunda ürettiÄŸi yapıtları sergiliyor.

12 Ekim 2007:

“Orhan Pamuk Frankfurt’ta sergi açacak (DoÄŸan Hızlan, Hürriyet)

Dün sabah, Kültür ve Turizm Bakanı ErtuÄŸrul Günay’ın basın toplantısıyla Türkiye’nin 2008 Konuk Ülke olma tanıtımı bitti. Toplantıya Jurgen Boos da katıldı.
Åžimdi önümüzdeki kısa süreyi çok iyi deÄŸerlendirmek gerekiyor, genel provadaki aksaklıkları düzelterek, eksiklikleri gidererek.
Bakanlık yetkililerinin burada yaÅŸayan Türkleri de tanıtım alanına çağırması gerekiyor. Henüz o kitleyi standın açılışına da, Marriott Oteli’nde verilen tanıtma/tanışma yemeÄŸinde de göremedim.
Uluslararası etkinlikler yapan kuruluşlardan adres ve ad almaları şart.
Tek tek bu adlara ulaşılmalı, tanıtım yapılmalı.
Buradaki gazetecileri, medya mensuplarını bilgilendirmede Hürriyet Gazetesi çok yardımcı olabilir kanaatindeyim.
Yeter ki bakanlık yetkilileri, Frankfurt’ta görevli konsolosluÄŸa, ataÅŸeye, bu baÄŸlantı kurma iÅŸini versinler.
Almanya ölçeÄŸinde bir fırsat olduÄŸundan Berlin’deki büyükelçimiz de bu baÅŸarıya katkı için çaba göstermelidir.
Çünkü buradaki Alman basınının yeterince bilgilendirilmesi gerekir.
* * *
Orhan Pamuk, 2008 yılı içinde buranın önemli, tanınmış galerilerinden Schim’de deÄŸiÅŸik, ilgi çekici bir sergi açmayı düÅŸünüyor.
Sergide, yeni romanı Masumiyet Müzesi’ndeki müze objeleri yer alacak.
EÄŸer karşılıklı koordinasyon kurulursa, bu müze Konuk Ülke senesinde, destekleyici bir öÄŸe olacaktır.
EÄŸer Kültür ve Turizm Bakanlığı Orhan Pamuk’u fuar içine sokamazsa, o zaman bu sergi, yılın etkinliklerini zedeleyecektir.
Bakanlık ve 2008’i hazırlayan komite; biri Nobel’li, dünyaca ünlü iki yazarımızı, YaÅŸar Kemal ve Orhan Pamuk’u fuarda mutlaka ağırlamalıdır.
Bakanlık, gelecek yıl için yıldönümü panelleri, sempozyumları için de çalışmalar yapıyor.
Biri, 1908’de ilan edilen MeÅŸrutiyet’in 100. yıldönümü.
DiÄŸeri de, 1958’de ölen, iyi ÅŸair Yahya Kemal Beyatlı’nın ölümünün 50. yılı.
Dün akÅŸam, tartışma masasında çok konuÅŸulan konulardan biri de 2010 Avrupa Kültür BaÅŸkenti İstanbul projesi idi.
Anladığıma göre, bakan İstanbul için yeni bir oluÅŸum konusunda çalışmalar yapıyor.”

“Türkiye neler yapacak? (Cem Erciyes, Radikal)

Frankfurt’ta Kültür Bakanlığı, yayıncılığa ne kadar önem verdiklerini, 2008 için çeÅŸitli çevrelerle temasa geçip ciddiyetle hazırlandıklarını anlattı. Ancak, resmen 14 Ekim tarihinde baÅŸlayacak ve bir yıl sürecek onur konuÄŸu ülke faaliyetleri için neler yapılacağı konusunda ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.
Türkiye kültürünü tanıtmak için seneye fuar alanında yazar-okur buluÅŸmaları, paneller, edebiyat söyleÅŸileri, sergiler, tiyatro ve film gösterimleri, geleneksel sanat atölye çalışmaları, Türk mutfağını ve moda tasırımını tanıtacak etkinlikler yapılacak.
Tüm Almanya genelinde ise aynı amaçla edebiyat konulu sempozyumlar, kongreler, telif hakları anlaÅŸmaları, Türk-Alman Kültür Haftası, film haftaları, tiyatro, müzik gösterileri sergiler düzenlenecek. Bu genel baÅŸlıkların altının hangi topluluk ve sanatçılarla, hangi tarihlerde, nerede yapılacak etkinliklerle doldurulacağı konusu ise ÅŸimdilik belli deÄŸil. GörüÅŸüne baÅŸvurduÄŸumuz Ahmet Arı, ayrıntılı programı haziran ayında açıklayacaklarını söyledi.”

13 Ekim 2007:

‘Tarih okuru az’ (Milliyet, Miraç Zeynep Özkartal)

Frankfurt Kitap Fuarı’ndaki Türkiye standının dünkü programında, “Yakın Türkiye Tarihi ve Yayıncılık” konulu bir forum düzenlendi. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Dairesi BaÅŸkanı, aynı zamanda Konuk Ülke Türkiye Projesi Genel Yönetmeni Doç. Dr. Ahmet Arı, Bilgi Üniversitesi Yayınları Genel Yayın Yönetmeni Fahri Aral, Yapı Kredi Yayınları Genel Müdürü RaÅŸit ÇavaÅŸ ile tarih uzmanları Tanıl Bora, Prof. Dr. Edhem Eldem ve Prof. Dr. Christoph Neumann’ın konuÅŸmacı olarak katıldıkları forumda ortak konu Türkiye’nin tarihle yüzleÅŸmekte yaÅŸadığı sorunlardı.
Neumann Türkiye’de Osmanlı ve Türkiye Cumhuriyeti dışındaki tarihlerle, hatta Misak-ı Milli sınırlarının dışında kalan Osmanlı topraklarının tarihiyle bile ilgilenilmediÄŸini hatırlattı.
Tanıl Bora DoÄŸu-Batı, orijinal-nakledilen, Türkiye’nin biricikliÄŸini vurgulayan-evrensel tarihler arasındaki çeliÅŸkilere, Edhem Eldem ise Türkiye’de tarih okurunun azlığına dikkat çekti.

’50 bin kitap gönderdik’

Doç. Arı ise özel yayıncılık sektörü ile devlet iliÅŸkisine deÄŸindi. 3-4 yıldır devletin sektöre rakip deÄŸil, yalnızca destek olmasına çalıştıklarını söyleyen Arı, “Artık yalnızca özel sektörün ticari nedenlerle basmak istemediÄŸi 15-20 prestij kitabını yayımlıyoruz. Yayınevlerinden kitap alımımız yüzde 500 arttı. Kitaplık projemizle 50 bin kitabı yurtdışına gönderdik. Böylece bandrol vs. nedeniyle yayıncılardan aldığımız paranın yarısını 2 yıl içinde onlara döndürüyoruz” dedi.

Komisyonda gerginlik yaşandı

Önceki sabah, Türkiye’nin 2008 Frankfurt Kitap Fuarı’nın Konuk Ülkesi olması nedeniyle yapılan, Kültür ve Turizm Bakanı ErtuÄŸrul Günay’ın da katıldığı basın toplantısı, komisyon üyeleri arasında gerginliÄŸe neden oldu. Kütüphaneler ve Yayımlar Dairesi BaÅŸkanı Doç. Ahmet Arı’nın konuÅŸması sırasında, daha önce komisyonun ortak kararıyla belirlenen metnin dışına çıkmasına sinirlenen Metis Yayınları temsilcisi Müge Gürsoy Sökmen, toplantıyı terk etti. Sökmen, konu hakkında açıklama yapmazken Ahmet Arı böyle bir tepkiden haberi olmadığını, konuÅŸma metnine sadık kaldığını belirtti.

14 Ekim 2007:

“‘Türkiye’deki edebî tartışmalar fikir özgürlüÄŸünden ibaret deÄŸil’ (Zaman, Can Bahadır Yüce)

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bu yıl Türk edebiyatını temsil etmek üzere fuara davet ettiÄŸi yazar Elif Åžafak, etkinlikler kapsamında dün, bir okuma programı gerçekleÅŸtirdi. Okumasına baÅŸlamadan önce konuklarla kısa bir söyleÅŸi yapan yazar, sözlerine siyasi sorulara cevap vermeyeceÄŸini söyleyerek baÅŸladı. Elif Åžafak, Frankfurt Edebiyat Evi’nde yaptığı söyleÅŸide; 2008’de fuara konuk ülke olarak katılmanın mutluluk verici olduÄŸunu söyleyerek, Türkiye’nin Avrupa’da daha iyi anlaşılması için bunun önemli bir fırsat olduÄŸunu belirtti. Avrupa’da pek çok Türk yaÅŸamasına raÄŸmen hâlâ Türkiye hakkında yanlış anlamalar ve kültürel kopukluklar olduÄŸunu belirten Åžafak, “Bu yanlış anlamaların giderilmesi ve bu kültürel kopukluÄŸun ortadan kalkması için Türkiye’nin fuara konuk olması önemli bir fırsat.” dedi. Edebiyatın önyargıları kırmakta önemli bir iÅŸlevi olduÄŸunu vurgulayan Åžafak, en zor ÅŸeyin siyasi konuları deÄŸil, kadın erkek iliÅŸkisini konuÅŸmak olduÄŸunu ifade etti. Batı’da, DoÄŸu’dan gelen yazarların ne yazdığına deÄŸil, kimliÄŸine bakıldığını dile getiren Åžafak, bu bakışın edebiyatı kısıtladığını anlattı. KonuÅŸmasında özellikle Amerika’daki kadın imgesine deÄŸinen Åžafak, “Türkiye’deki edebi tartışmaları fikir özgürlüÄŸünden ibaret saymak çok yanlış. Avrupa entelektüelleri ile Türk entelektüelleri arasında daha fazla diyaloÄŸa ihtiyaç var.” ifadelerini kullandı. Daha sonra Elif Åžafak, bir öyküsünün giriÅŸini İngilizce olarak okudu, öykünün tamamı Almanca seslendirildi. Programın sonunda Elif Åžafak okurlardan gelen soruları cevapladı.

16 Ekim 2007:

Türkiye, Franfurt’ta konuk ülke bayrağını devraldı

10 Ekim’de baÅŸlayan 59. Frankfurt Kitap Fuarı ‘konuk ülke’ bayrağının devir-teslim töreniyle önceki akÅŸam sona erdi.
Önümüzdeki yıl fuarın ‘onur konuÄŸu’ olan Türkiye, bu yılki ‘onur konuÄŸu’ Katalanlardan bayrağı devraldı. Törende her iki ülkeyi temsilen birer yazar, eserlerinden pasajlar okudu. İspanya’nın Katalan özerk bölgesini temsilen konuÅŸan yazar Baltazar Porcel, Frankfurt Kitap Fuarı’nın önemine dikkat çekerek, gelecek yılki fuarda Türkiye’nin çok renkli özelliÄŸiyle iyi bir ÅŸekilde temsil edileceÄŸini umduÄŸunu söyledi. ‘Araf’ isimli kitabından pasajlar okuyan Elif Åžafak ise Türkiye’nin Avrupa basınında sadece siyasi boyutuyla ve yanlış tanıtıldığını vurguladı. Åžafak, “Umuyorum ki, gelecek yıl fuarın onur konuÄŸu olan Türkiye, kendini daha iyi tanıtma fırsatı bulacaktır. Karşılıklı olarak Türkiye ve Almanya’nın birbirinden öÄŸreneceÄŸi çok ÅŸey var.” dedi. KonuÅŸmaların ardından Yayınlar Dairesi BaÅŸkanı Ümit YaÅŸar Gözüm konuk ülke bayrağını Katalanlardan teslim aldı. (Ünal Aslan, Zaman)

***

En büyük kitap fuarında Mevlana standı boÅŸ kaldı (Turizmde Bu Sabah)

Dünyanın en büyük fuarlarından Uluslararası 59. Frankfurt Kitap Fuarı yine büyük ilgi gördü. Türk standının açılışına Kültür ve Turizm Bakanı ErtuÄŸrul Günay katıldı. Konya Belediyesi’nin bu yıl fuara katılmaması üzerine Mevlana standının boÅŸ kalması büyük tepki çekti.
Uluslararası 59. Frankfurt Kitap Fuarı dün açıldı. Fuara geçen yıl katılan Konya Büyük Åžehir Belediyesi, bu yıl katılmadı. Kültür ve Turizm Bakanlığı da bir ÅŸey yapmayınca, Mevlana’nın tanıtımı için ayrılan bölüm tamamen boÅŸ kaldı.
2007’nin UNESCO tarafından “Mevlana yılı” olarak ilan edilmesine, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın da Mevlana tanıtımı için geceler düzenleyip büyük paralar harcamasına karşın, büyük bir tanıtım fırsatının göz göre göre kaçırılması büyük tepki çekti. Konya Belediyesi’nin katılmaması üzerine Mevlana standının boÅŸ kalması, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın büyük ihmali olarak nitelendi. Türk katılımcı ve turizmciler, böyle önemli bir olayın Bakanlık tarafından ciddiyetle izlenmemesini ve Konya Belediyesi’ne bırakmasını “akıl almaz bir ihmal” olarak yorumladılar.
Bu arada Hasan Aycı’nun Hürriyet’te yayınlanan haberine göre; Avrupa Mevlana Vakfı BaÅŸkanı Sait Özcan tepkisini ÅŸöyle dile getirdi:
“Konya Belediyesi’nin fuara katılmaması üzerine ÅŸaÅŸkınlık geçiriyorum. Mevlana’nın ve Konya’nın tanıtımı için büyük bir fırsat kaçırıldı. Dünya, Mevlana’yı konuÅŸuyor, Mevlana’nın sahipleri ise ortada yok. Geçen yıl katılacaklarına keÅŸke bu yıl katılsalardı. Stand hazır. Son ana kadar hazırlık yapıldı. Otelde yerleri bile ayrılmasına raÄŸmen gelemediler. Konya Belediyesi ile irtibata geçtim. Bana, ‘O kadar çok etkinlik düzenlendi ki maalesef fuar hazırlıklarını tamamlayamadık’ dediler. Böyle bahane olur mu?”

16 Ekim 2007:

“Frankfurt için endiÅŸe vakti (Cem Erciyes, Radikal)

“Türkiye’nin 2008 yılında Frankfurt Kitap Fuarı’nda, onur konuÄŸu ülke olarak iyi bir varlık gösterebileceÄŸine inananların sayısı azalmaya baÅŸladı. EÄŸer 2008’in geleceÄŸi 2007’den belli oluyorsa, iyimserliÄŸi korumak gerçekten güç. Tamam Türkiye’nin Frankfurt’taki varlığı 20 yıldır iyiye gidiyor, ama kendine göre. Bu yıl stand düzenlemesi belki önceki yıllara göre daha iyiydi, ama diÄŸer ülkelere göre yine kötüydü. İnsanların geliÅŸ yönüne yüksek gri duvarlarla sırtını dönmüÅŸ, aydınlatması kötü, içinde gezilemeyen, dev Orhan Pamuk fotoÄŸraflarından baÅŸka çekiciliÄŸi olmayan bir standımız vardı.
…
İyi niyet, iyi bir organizasyon yapmak için yetmiyor. Gerçek ÅŸu ki uluslararası çapta dev bir organizasyon yapmak Türkiye’de Kültür Bakanlığı bürokratlarının ya da yayıncıların altından kalkabileceÄŸi bir ÅŸey deÄŸil. Anlaşılıyor ki Türkiye’nin standartları hayli yüksek olan yaratıcı tasarım ve uluslararası organizasyon yeteneÄŸini ortaya koyabilecek kuruluÅŸlar devreye sokulmamış. ‘Bu iÅŸin bütçesi…’ diye baÅŸlayan bir özrün de geçerliliÄŸi yok. Çünkü Kültür Bakanlığı, Almanlara 10 milyon avroluk bir bütçe sözü vererek konuk ülke anlaÅŸmasını imzalamıştı!”

20 Ekim 2007:

“Alperenlerden Elif Åžafak Tepkisi” (Haber 10)

 “ATB Genel BaÅŸkanı Recep Yıldırım yaptığı açıklamada, 59 yıldır dünyadaki yayın evlerini bir araya getiren ve son 20 yıldır da düzenlenen fuarlara “konuk ülke” “onur konuÄŸu” gibi statüde ülkeler misafir edildiÄŸi Uluslar arası Frankfurt Kitap Fuarı’na iliÅŸkin görüÅŸlerini açıkladı. ..
Türkiye son iki yıla kadar Yayıncılar BirliÄŸi’nin organizesiyle fuara katılırdı. O zaman birçok prestij eserimiz çalınmasın, dokunulmasın ve hatta açılıp içine bakılmasın diye kitaplar camekanların içine kilitlenerek hapsedilirdi. GeçtiÄŸimiz yıllarda Türk edebiyatının seçkin yazarlarının portreleri yer alırken bu yıl Orhan Pamuk’un dışında kimsenin portresi yoktu. ..
Yapılan bu uygulamanın çok yanlış olduÄŸunu anlatan Recep Yıldırım, “Türkiye olarak tanıtım ÅŸovu yaparak, Türk edebiyatını, kültürü tanıtmak için kazandığımız bu avantajı birilerinin bu hale nasıl getirdiÄŸinin irdelenmesi gerekiyor.” diye konuÅŸtu.
“Yayınevi sahiplerinin Bakanlıkla olan münasebetlerinden dolayı sesleri kısık çıkıyor ama birilerinin bu iÅŸin böyle olmayacağını söylemesi gerektiÄŸini düÅŸünüyoruz.” diyen Yıldırım, “Dillerden düÅŸürmediÄŸimiz UNESCO’nun 2007 yılını Mevlana yılı olarak ilan ettiÄŸini söylüyoruz da Fuarda Mevlana’yı anlatmanın İranlılara düÅŸtüÄŸünü üzüntü içerisinde gördük.” ÅŸeklinde konuÅŸtu.
Avrupa Türk Kültür Dernekleri BirliÄŸi (ATB) Genel BaÅŸkanı Recep Yıldırım sözlerini ÅŸöyle sürdürdü:
“Tahran Üniversitesinden beÅŸ profesör, Mevlana’yı anlatarak sahiplenmeye çalıştılar. Hatta Fuar boyunca üzerinde İran bayrağı olan posta kartı dağıttılar. Durumu bizimkilere anlattığımızda ise Mevlana evrenseldir, herkesin anmasında fayda var gibi piÅŸkin cevaplar verince bu iÅŸin çivisinin çıktığını gördük. Fuarın genelini gezince bizim standın komünizmin çirkin mimarisinden esinlenerek yapıldığını hatırladık.
Fuarda gözümüze çarpan bir diÄŸer aÅŸağılık kompleksini de bizim stantta görmeniz mümkündü. GeliÅŸmiÅŸ ülkeler milli stantlarına kendi dillerinde ülkelerin isimlerini yazarken bizimkiler ve üçüncü dünya ülkeleri ne hikmetse kendi dillerinin hiçe sayarak İngilizce yazmayı tercih ettiler. Katılımcılar Türkiye isminin Anayasada yazılı olduÄŸu gibi yazılmasını isterken, bizimkilerin aÅŸağılık kompleksi neticesinde TURKEY yazdırarak, üçüncü dünya ülkesi olduÄŸumuzu kabullenmiÅŸ olduk.
Kültür ve Turizm Bakanı ErtuÄŸrul Günay fuarda basın toplantısı düzenledi. Basın toplantısına ilgi oldukça fazlaydı. Bürokratlarıyla birlikte düzenlediÄŸi basın toplantısına yazılı medyanın ilgisi vardı ama Türk medyasının dışında yabancı bir görsel medyayı göremedik. Basın toplantısına ilgi Türkiye olduÄŸumuz için deÄŸil, 2008 yılında konuk ülke oluÅŸumuzdan kaynaklanıyor.”
Fuarda, yazar Elif Åžafak’ın Türkiye’yi temsil etmesini de eleÅŸtiren Recep Yıldırım ÅŸunları kaydetti:
“Bir de Fuarın onur konuk ÅŸiltini Katalanya bölgesinden Türkiye’nin alacağı merasimde geleneksel olarak her iki ülkenin yazarlarının eserlerinden bir bölüm okuması adettir. Bu yıl da öyle yapıldı. Türkiye adına ne hazindi ki Türkçe eserinden bir bölüm okuyan Elif Åžafak oldu. YaÅŸanan bu kadar olumsuzluÄŸa Elif Åžafak Türk edebiyatı adına eserini okuyunca “Tencere yuvarlandı kapağını buldu” sözünü hatırlattı. Fuarda nezaketi ve güler yüzlü tebessümü ile insanı kendine çeken İskender Pala’ya bu iÅŸi yaptırsak Laiklik ve Cumhuriyet elden giderdi herhalde.”

21 Ekim 2007:

“Frankfurt gezginleri (Atilla Birkiye, Referans)

Bu anlamda da Bakanlık’ın önümüzdeki yıla iliÅŸkin etkinlik programı önem taşıyordu. EdindiÄŸimiz izlenim “hüsran”dı. Zaten geçtiÄŸimiz günlerde basında da buna iliÅŸkin yazılar çıktı. Bakanlık ile bazı yayıncılar arasındaki tartışma basına yansıdı. Bakanlık’ın doÄŸru dürüst bir programı olmadığı, kimseyi tatmin etmediÄŸi de yazıldı.
Bu tür konular yani “kültür” konuları genellikle önemsenmediÄŸi için, genellikle de bir “haber” olarak görülmediÄŸi için, bir-iki yazarın köÅŸesinde yer aldı; bir-iki küçük haber düzeyinde kaldı. Umarım 2008’i medyamız daha çok önemser!
..
Bir ilk, Plan b’den

Plan b yayınları daha çok yurtdışına yönelik olarak, İngilizce bir kitap dergisinin (Turkish Book Review) yayınına baÅŸladı. Sanırım ülkemizde ilk kez böyle bir ÅŸey oluyor. Bu konuda bir araÅŸtırma yapmadım ama belleÄŸimi zorluyorum, böyle bir dergi, benzer bir yayın anımsamıyorum… Öncelikle yayınevini kutlamak gerek. Edebiyatımızı, genel anlamıyla yazınımızı dünyada tanıtıma yönelik büyük bir çaba. (İngilizce ya da bir baÅŸka yabancı dilde dergi çıkarmak çok güç bir iÅŸ!)
Turkish Book Review, Frankfurt Kitap Fuarı’nda dağıtılmış, ilgiyle karşılanmış. .. bu tür dergilerin yayınlanmasında devletin yardımları olmalı. Yoksa yayınevlerinin üstünden kolayca kalkacağı bir iÅŸ deÄŸil.
Plan b yayınevi, öteki iÅŸlerinde olduÄŸu gibi, Dergi’yi özenli bir biçimde hazırlamış. Daha çok edebiyat yapıtlarını tanıtmaya yönelik olmakla birlikte, sinema, müzik, tarih, sosyoloji vb. alanlarda yeni çıkan kitapların tanıtımına da yer verilmiÅŸ.”