Sabri Gürses, bir gün bana çeviribilim alanı için son derece iÅŸlevsel ve yararlı dergisinde, bir çeviribilim kaynakçası yayımlamak istediÄŸini belirttiÄŸinde, bu konu bana ilginç gelmiÅŸti; fakat o sırada günlük kargaÅŸanın içinde zaman bulamadım böyle bir çalışma yapmak için.  Daha sonra, 2007 yılında İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Bölümü’nde ilk kez çeviribilim doktora programı açıldı ve ben de bu programda 2008 yılında bahar döneminde bir ders üstlendim. Bu dönemde çeviribilim bölümünde okumak isteyen öÄŸrencilerden çeÅŸitli e-postalar geliyordu: ÖÄŸrenciler nasıl bir eÄŸitim verildiÄŸini merak ediyorlardı. Bu baÄŸlamda Wikipedia’ya (Vikipedi) girip baktım. Türkçe Wikipedia yetersizdi.  Çeviribilim konusunda en kapsamlı ve iÅŸlevsel bilgi Almanca Wikipedia’da bulunmaktaydı.  Böylece bu iki fikir doktora dersinde buluÅŸtu ve konuyu her biri aynı zamanda çeviribilim bölümlerinde araÅŸtırma görevlisi ya da öÄŸretim elemanı olan öÄŸrencilere açtım. ÖÄŸrenciler baÅŸka çalışmalarının yanı sıra, iÅŸlevsel buldukları bu çalışmayı da yapmak istediler. Ve dersin bir yan ürünü olarak 2008’in Haziran ve Temmuz aylarında bu çalışma oluÅŸtu. Çalışmanın üzerinden geçmemiz ve yayına hazır hale getirmemiz ise 2009’un ilk aylarına kadar sürdü.

22 Ocak 1976: Avusturya Kültür Ofisi'nde düzenlenen "Çevirinin Türk Edebiyatına İçerik Açısından Kazandırabilecekleri" baÅŸlıklı toplantıda Cevat Çapan, Tahsin Yücel, DoÄŸan Hızlan, Bertan Onaran ve Ahmet Cemal. (Kaynak: Milliyet Sanat, 1976, no: 170)
Türkiye'de çeviri ve çeviribilim çalışmalarının zengin bir geçmiÅŸi bulunmaktadır. 22 Ocak 1976: Avusturya Kültür Ofisi'nde düzenlenen "Çevirinin Türk Edebiyatına İçerik Açısından Kazandırabilecekleri" baÅŸlıklı toplantıda Cevat Çapan, Tahsin Yücel, DoÄŸan Hızlan, Bertan Onaran ve Ahmet Cemal. (Kaynak: Milliyet Sanat, 1976, no: 170)

2003’te yayımlanan ve bugün tükenmiÅŸ olan Çeviriden Çeviribilime adlı kitabımın önsözünde ÅŸöyle demiÅŸtim: “Bu alanda yapılan her çalışmayla, ancak bu çalışmanın yapıldığı tarihteki geliÅŸmelerden bir kesit belirlenecektir. Devingen ve deÄŸiÅŸime açık her unsur canlıdır, çeviribilim de geliÅŸmeler kapsamında yüzyılımızın en devingen ve o oranda canlı bilim dallarından biridir…” Tam da bu nedenle, bu çalışmada çeviribilimin her alanına uzanmak olanaklı deÄŸildi; öncelikle kaynakça kısmı salt bir seçki olarak düÅŸünülmeli. Kaldı ki, son beÅŸ yılda çok sayıda çeviribilimsel toplantı yapıldı ve bu toplantılarda sayısız bildiri sunuldu ve çeviribilim bölümlerinin ya da dil/dilbilim ve edebiyat bölümlerinin dergilerinde çok sayıda makale yayımlandı. Özellikle son beÅŸ yıldır Türkiye’de genç akademisyenler bu alanda iÅŸlevsel çalışmalar yaptılar ve yapmaktadırlar. KuÅŸkusuz bütün bunların kuÅŸatılması olanaksızdır. Yüksek lisans ve doktora çalışmalarına YÖK’ün Tez sayfasından ya da ilgili bölümlerin internet sitelerinden ulaşılabilir.

Halen 20’nin üstünde bölümde, beÅŸ farklı dilde (Almanca, Bulgarca, Çince, İngilizce, Fransızca, Rusça), 4000’in üzerinde öÄŸrencinin lisans programlarında eÄŸitim gördüÄŸü bu alana, her yıl yeni bölümler eklemlenmektedir. Bu çalışma çeviribilim alanında temel bilgileri vermek kaygısıyla hazırlanmıştır.  Bu baÄŸlamda doktora öÄŸrencilerine (Neslihan Demez, Filiz Åžan, Eylem Alp, Meral Camcı, BaÅŸak Ergil), metnin formatlanması, düzeltilmesi ve yayına hazırlanması sürecinde bana yardımcı olan İstanbul Üniversitesi Çeviribilim Bölümü araÅŸtırma görevlileri Neslihan Demez, Filiz Åžan ve okutman Eylem Alp’e,  bir dost ve danışman olarak hep yanı başımda bulunan Nihal Akbulut’a  ve 2005’ten bu yana yayımladığı dergisiyle çeviribilim alanına yeni bir ivme kazandıran Sabri Gürses’e teÅŸekkür ediyorum.

Çeviribilim: Bir GiriÅŸ

(Çeviribilim’in Notu: Biz de bu yazıyı hazırlayan çeviribilimcilere ve çeviriyi edebi ve bilimsel bir konu olarak iÅŸleyen herkese yürekten teÅŸekkür ederiz. Resme tıklayarak Çeviribilim: Bir GiriÅŸ adlı yazıya ulaÅŸabilirsiniz.)