“Deniz Feneri e.V.” adıyla bilinen sözde yardım kuruluÅŸuyla ilgili belgeler, konunun saÄŸlıklı bir ÅŸekilde ele alınmasını engelleyecek bir süre sonra Türkiye’ye ulaÅŸtı. Bu belgelerin Almancadan Türkçeye çevirisinin ardından ele alınacağı açıklandı.

Fakat belgelerin çevirisi konusunda her zamankinden farklı bir tutum benimseniyor. Çeviriler çeviri büroları yerine, özel bir odaya kapatılan, “yeteneÄŸi ispat edilmiÅŸ” uzman çevirmenler tarafından yapılacak:

Tercüme için özel uygulama

Ankara Cumhuriyet BaÅŸsavcısı Hüseyin BoyrazoÄŸlu, dosyanın baÅŸsavcılığa ulaÅŸmasının ardından gazetecilere “Almanya’dan gelen dosyada, Almanca yazılmış iddianame ve karar örnekleri var. Türkçe tercümesi yaptırıldıktan sonra gereÄŸi yapılacak” dedi. BoyrazoÄŸlu, gelen dosyanın 3 bin sayfa ve 3 klasörden oluÅŸtuÄŸunu da açıkladı.

Genel uygulamaya göre, tercüme edilecek belgeler, savcılık tarafından belirlenen tercüme bürolarına gönderilerek çeviri iÅŸlemi gerçekleÅŸtirilirken, BaÅŸsavcı BoyrazoÄŸlu bu kez farklı bir uygulama olacağına da iÅŸaret etti. BoyrazoÄŸlu, gazetecilerin soruları üzerine, tercümenin Ankara Adliyesi içinde yaptırılacağını vurgulayarak, “DoÄŸru neyse onu yapacağımızdan emin olmanızı istiyoruz. İlgili savcı arkadaÅŸlar yetenekleri ispat edilmiÅŸ, tercüme konusunda uzman olan kiÅŸileri çağırıp kendilerine bir oda tahsis edecek. Tercümeler burada yapılacak” diye konuÅŸtu.

BoyrazoÄŸlu, dosyadaki dökümanların çevirisinin adliye binası içinde yapılacak olmasını da, “Konu artık Türkiye gündemine oturduÄŸu için bu hassasiyeti makul görmeniz lazım” diye yorumladı. BoyrazoÄŸlu, tercüme iÅŸlemlerinin mart ayı içinde bitirilebileceÄŸini de sözlerine ekledi. (Ömür Ünver, Vatan/24.02.09)

Daha önce Avrupa BirliÄŸi’yle ilgili çok kapsamlı ve kritik belgeler, çeviri bürolarına ihale edilmiÅŸ; daha sonra çevirilerin tamamlanması ve yorumlanmasıyla ilgili bir bilgi basında yer almamıştı. “Deniz Feneri e.V” davasının daha acil ve ciddi bir gündem olduÄŸu anlaşılıyor. 2004 tarihli bir yazısında Özdemir İnce bu konuyu ele almıştı:

“Türkiye, AB Komisyonu’nun 6 Ekim’de açıkladığı, Türkiye ile müzakerelerin baÅŸlatılması yönünde tavsiyede bulunduÄŸu İlerleme Raporu’nun Türkçe’ye çevrilmesini heyecanla bekliyor. Türkiye ile birlikte yabancı dil bilmeyen BaÅŸbakan da bekliyor. BaÅŸbakan ancak tavsiye metni ile raporun gayri resmi özetini okuyabilmiÅŸ. Buna ‘skandal ötesi’ denir!

17 Ekim tarihli Vatan Gazetesi’nde yayınlanan bir habere göre, çeviri üzerinde son düzeltmeler yapıldıktan sonra 18 Ekim Pazartesi günü hükümete teslim edilmiÅŸ olacakmış… Olmalı!

Gazetenin verdiÄŸi bilgiye göre üst düzey bir yetkili, gecikmenin nedenini ÅŸöyle açıklamış:

‘Müktesebatın çevirisi gibi birçok konuda çeviri bürolarıyla çalışıyoruz. Ardından uzmanlar bunların redaksiyonunu yapıyor. Ancak İlerleme Raporu’nun en kısa ve en doÄŸru ÅŸekilde çevrilmesi gerekiyordu. Çeviri için bir süre, bir de redaksiyon için ayrı bir süre iÅŸi uzatacaktı. Resmi çeviri için bu görev, AB literatürüne hakim uzmanlara doÄŸrudan verildi. Ancak uzman sayısı ne yazık ki yeterli deÄŸil.’

* * *

DüÅŸünebiliyor musunuz, aklınız alıyor mu, Türkiye Cumhuriyeti, Libya’ya gidecek sıradan bir iÅŸçi gibi tercüme bürolarıyla çalışıyor! Ülkenin geleceÄŸini ilgilendiren metinler, bir iÅŸ formu gibi tercüme bürolarına teslim ediliyor.

Ben bu iÅŸlere öfkelenirken, BoÄŸaziçi Üniversitesi Mütercim ve Tercümanlık Bölümü’nün 19 Ekim günü bu konuyla ilgili bir seminer düzenlediÄŸini öÄŸrendim. İstanbul’da olmadığım için seminere katılamadım. (Bu yazı yayınlandıktan sonra bu konuda bilgi alabileceÄŸim.) BoÄŸaziçi Üniversitesi Mütercim ve Tercümanlık Okulu’nun Avrupa BirliÄŸi’ne giriÅŸ sürecinde çeviri hizmetlerinin önemini dikkate alarak bir seminer düzenlemesi son derece önemli. Seminer, Avrupa BirliÄŸi, bakanlıklar, üniversiteler, Türkiye’nin AB Genel SekreterliÄŸi ve sivil toplum örgütleri temsilcilerini bir araya getirmeyi amaçlıyormuÅŸ. Seminerde, yazılı ve sözlü çeviri çalışmaları için ne tür bir hazırlık yapılması gerektiÄŸi sorusu, ayrıca bu alanda Türkiye’de bugüne kadar nelerin yapılması gerektiÄŸi konusu ele alınacakmış…

* * *

BoÄŸaziçi Üniversitesi Mütercim ve Tercümanlık Okulu’nun gönderdiÄŸi metinde de belirtildiÄŸi gibi, Avrupa BirliÄŸi’ne giriÅŸ bir siyasi süreç olduÄŸu kadar bir çeviri süreci. Åžu anda Türkiye’nin önünde Türkçe’ye çevrilmesi gereken 80 bin sayfalık bir yasa(lar) metni var. AB müzakereleri öncesi, karar aÅŸaması ve sonrası çalışmaları çeviriye dayanıyor. Çeviri tek yönlü deÄŸil, AB dillerinden Türkçe’ye, Türkçe’den AB dillerine.

Türkiye’nin 12 bin AB memuruna ihtiyacı var. Mütercim ve tercümanlar, sıradan dil bilenler ya da Mütercim ve Tercümanlık okulları mezunları olmayacak. En azından iki dil bilen ekonomistler, hukukçular, mühendisler, bankacılar, sanayiciler, tarımcılar, ormancılar, denizciler, vb. sınavla iÅŸe alındıktan sonra Mütercim ve Tercümanlık okullarında özel olarak yetiÅŸtirilecekler. Bunun en iyi örneÄŸi, Finlandiya’yı AB’ye hazırlayan Germersheim (Almanya) çeviri okulu. Bu iÅŸ çok ciddi bir iÅŸ, tercüme bürolarına bırakılmayacak, AKP kadrolaÅŸmasına izin verilmeyecek bir iÅŸ!..” (Avrupa BirliÄŸi ve Çeviri Sorunu, Hürriyet, 23 Ekim 2004)