Çeviribilimin temel kuramcılarından Hans Vermeer’in Çeviride Skopos Kuramı adlı kitabı Türkçede yayımlandı. Çevirisini genç çeviribilimcilerden AyÅŸe Handan Konar’ın yaptığı kitaba önsözde Vermeer, “Çağımızda bilimin bizlere ‘armaÄŸan’ ettiÄŸi sorunları çözmek kesinlikle kolay deÄŸil. Ama görevimiz ortaya çıkan sorunlar üzerinde kafa yormak, çözüm üretmeye çalışmak ve çevirirken özgürlüÄŸümüzün ve sorumluluÄŸumuzun nerelere uzandığını anlamaya çalışmaktır. Çeviribilimcinin de görevi budur kuÅŸkusuz. .. kitabımın Türkçe çevirisini, okurları kim olursa olsun, ellerine bırakmadan önce, onlardan, yaptığımız iÅŸin çok katmanlı durumunu ve koÅŸullarını enine boyuna sorgulamalarını isteme sorumluluÄŸunu duyumsuyorum,” diyor: “Ancak böylelikle çeviri kuramlarının ve uygulamasının geliÅŸmesini umabiliriz.”

AÅŸağıda bu kitabı yayıma hazırlayan çeviribilimci AyÅŸe Nihal Akbulut’un kitap için yazdığı önsöz yer alıyor:

“Elinizdeki kitap çeviribilimin günümüzde düÅŸünsel temellerini besleyen en önemli kaynaklardan biridir. Küçük oylumlu ama büyük etkileri olan bir yapıt olmasının nedeni belki de çeviri uygulamaları ile çeviri gerçeklerini temel almasıdır. Bir yönüyle, zamandizimsel olarak kendinden önceki bakış açılarına karşı çıkarken onları bütünler, öteki yönüyle de, yazarının bu basımın önsözünde belirttiÄŸi gibi alanın daha sonraki yönelimlerinin ipuçlarını sunar. Çeviribilim alanına yüzeysel ve önsel bakışlardan kendini kurtararak bakmak isteyenlerin el kitabı olma niteliÄŸi taşıyan yapıt, öÄŸrenciler için de yıllardır temel ders kitaplarından biri olarak kullanılmaktadır.  Yazarın Skopos kuramını çeviribilim alanına sunduÄŸu onlarca makalesinin yankılarını dikkate alan bu kitap, bunlara bir yanıt ya da açıklama özelliÄŸi ile de dikkati çeker.

Çeviride Skopos Kuramı‘nı çalıştığım tüm çeviri bölümlerinde ders kitabı olarak kullandığım gibi öÄŸrettiÄŸi bakış açısını ve ilkelerini uygulama gereci olarak da deÄŸerlendirdim. Birkaç yıl önce, bir öbek İngilizce çeviribilim öÄŸrencisiyle proje konusu aradığımızda bu kitabı ele aldık: Kendimize verdiÄŸimiz çeviri görevinin gerekçesi, B dili İngilizce olmayan (Fransızca, Almanca, Rusça, Çince, İspanyolca, vb. bölümlerindeki) öÄŸrenci öbeklerinin İngilizceyi C dilleri olarak geliÅŸtirinceye deÄŸin bu kitaptan yararlanabilmelerini saÄŸlamak oldu.*

Daha sonra İş Kültür Yayınları kuram dizisini baÅŸlattığında, yayınevine baÅŸvururken kitabın bu alandaki öncü ve temel niteliÄŸi yanı sıra yazarın Türkiye’deki çeviribilim çalışmalarını yakından izleyerek ülkemizdeki birçok eÄŸitim kurumunda tüm alana yönelik verdiÄŸi ders, seminer, konferans, iÅŸlik çalışmaları, izlence geliÅŸtirme çalıştayları, vb. etkinliklerle bizlere katkılarından ve okumalarında, düÅŸüncelerinde, tartışmalarında ulaÅŸtığı en son noktaları da bizlerle paylaşımından esinlendim. İş Kültür Yayınları kuram dizisi editörü Ali Berktay’a  çok yerinde bir kararla Çeviride Skopos Kuramı‘nı bu diziye eklediÄŸi için teÅŸekkürü borç bilirim.

Çevirmen AyÅŸe Handan Konar’la bu projede iÅŸbirliÄŸi yapmaya karar verdiÄŸimde bu metni Türkçe olarak baÅŸarıyla yeniden kurmak için gereken özel alan bilgisi ve çeviri edincine sahip olduÄŸunu bir baÅŸka projede yaptığı baÅŸarılı Vermeer çevirilerinden biliyordum. Bu çalışmada da aldığı baÅŸarılı çevirmen kararlarını, onların ardındaki nedenleri, çevirmen önsözünde okurlarla paylaşıyor.**

Çeviride Skopos Kuramı çeviri alanında düÅŸünen, çalışan ya da bu alana merak duyan, söyleyecekleri, tartışacakları olan herkesin okuyup yararlanacağı, yazarın da önsözünde belirttiÄŸi gibi çeviri gerçekleri baÄŸlamında ya da çeviribilimin günümüzdeki konumu çerçevesinde tartışarak yeni yeni okumalarla besleyeceÄŸi, varsıllaÅŸtıracağı kilittaşı bir kitap.”

* Proje çeviribilim eÄŸitiminin daha 2. ya da 3. yılında olmakla birlikte katılan öÄŸrencileri son derece heyecanlandırdı. Prof. Dr. Hans Vermeer’in de her an baÅŸvurabilecekleri bir konumda, kendi öÄŸretmenleri olması ellerindeki “çeviri iÅŸine” daha da somut bir gerçeklik boyutu kazandırdı. Ancak İş Kültür çevirisine baÅŸladığımız tarihte henüz uzman çevirmen kimliÄŸi taşımayan bu öÄŸrencileri projemizin öncülleri olarak anmak isterim. 2004 yılında ÇiÄŸdem Akdemir,  Fatih KuduÄŸ, Tuba KurtuluÅŸ, Zeynep Yılmaz ve 2005 yılında Nüket Kantürk, Özge KuseyrioÄŸlu, Fatma Özen, Gökçenur Åžehirli, AyÅŸegül Ünlüer, Burcu Yılmaz, Selin Aydın, Esra YaÅŸar.

** AyÅŸe Handan Konar BoÄŸaziçi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Çeviribilim Bölümünü 2007 yılı Haziran ayında bitirmiÅŸtir.. Bitirme projesi olarak Prof. Dr. Hans Vermeer’in “Starting To Unask What Translatology Is About” (“Çeviribilim Nedir/Ne DeÄŸildir: Sil-baÅŸtan Sorgulama”) baÅŸlıklı makalesini çevirmiÅŸtir.