Tahsin Yücel, ÇEFOR’da Bilirbilmezler ya da Bouvard ile Pecuchet‘yi çevirme serüvenini, bilgisayarla yaptığı ilk çevirinin kendisine verdiÄŸi keyfi anlatmaya baÅŸlayınca salondan bir mırıltı bulutu yükseldi. Konunun özü bu olmadığından Yücel, ayrıca açıklama yapmadı, fakat salonda Bilirbilmezler‘i duymamış olanların çokluÄŸu ÅŸaşırtıcı deÄŸildi. Dünya edebiyatının tartışmasız en olaÄŸanüstü kitaplarından biri olan bu yapıt, ne yazık ki ülkemizde ancak Flaubert’severlerin bildiÄŸi bir yapıt olarak duruyor. Kayıp Zamanların İzinde, Ullyses, Petersburg, Dava gibi modern baÅŸyapıtlardan çok daha önce yazılmış ve hiç de abartmaksızın postmodern niteliklerle bezeli olduÄŸu söylenebilecek olan bu baÅŸyapıt, bundan 15 yıl önce, yazılışından 110 yıl sonra çevrildi ve yayınlandı.*
Bu roman, Bouvard ve Pecuchet adlı iki arkadaşın modern çağın bütün bilimlerini, bir bir öÄŸrenme ve uygulama çabalarını konu etmektedir. Son satırı yazılmamış bir romandır, Flaubert romanla ilgili ayrıntılı notlarını almış, bu notlar arasında romanının sonuna da yer vermiÅŸtir, fakat kaleme almaya ömrü yetmez. Flaubert’in bütün bilimcilerden daha bilimci olmaya kalkışmasının bir ürünü olan bu roman, sonu romanlaÅŸtırılmadığı halde bu notlar sayesinde tamamlanmış bir roman sayılır.

Bu roman kesinlikle çevirmenlerin romanıdır. Bouvard ve Pecuchet bütün bilimleri ve sanatları denedikten sonra, “baÅŸlarlar kopya etmeye.” Bu, bence, çevirinin ve çeviribilimin doÄŸuÅŸuna yönelik bir çaÄŸrıdır. Bu yüzden, bütün sanatlar ve bilimler hakkında bilgi sahibi olması gereken (ya da beklenen) çevirmenin kutsal kitabı sayılabilir bu roman.

* 1990 baskısı piyasada hâlâ mevcut olduÄŸuna göre, 15 yıl içinde ilk baskısı tükenmemiÅŸ olmalı. Fakat Can Yayınları, bu romanın, Tahsin Yücel’in de önsözünde eksikliÄŸini dile getirdiÄŸi daha fazla açıklayıcı yazı ve YerleÅŸik DüÅŸünceler SözlüÄŸü‘yle birlikte özel bir baskısını hazırlarsa, olaÄŸanüstü bir iÅŸ yapmış olur. Bu baskının tanıtımına kitap için yapılan televizyon filminin gösterimi de eÅŸlik edebilir.