TÜÇEB’in “Çeviri EÄŸitimi” etkinliÄŸi, ikinci gününde de büyük bir baÅŸarıyla gerçekleÅŸtirildi. Türkiye’nin çeÅŸitli üniversitelerinden gelen öÄŸrencilerden oluÅŸan ve çeviri toplantılarında uzun zamandır görülmeyen bir kalabalık, BoÄŸaziçi Üniversitesi’nin tahsis ettiÄŸi salonu doldurdu. Pazar günü yaÅŸanması zor bir mucizeydi bu.
Alev Bulut’un yönettiÄŸi toplantıda, ilk sözü Çeviri İşletmeleri DerneÄŸi adına Mete Özel aldı. Mete Özel, ÇİD’in çalışmalarını tanıtırken dernek olarak iÅŸletmelerde alanla ilgili uzmanlık sahibi kiÅŸilerin çalışmasını beklediklerini, piyasanın önemli büyüklükte bir iÅŸ yüküne sahip olması nedeniyle rekabetin nitelik konusunda yaÅŸanacağını dile getirdi. İkinci olarak söz alan Türkiye Konferans Tercümanları DerneÄŸi sözcüsü, Benoit Cliquet’nin çeviri konulu karikatürleri* eÅŸliÄŸinde sözlü çevirmenin kısa süreli düÅŸünmemesi gerektiÄŸini belirterek, çok seyahat etmeyi ve eÄŸitimi sürekli zenginleÅŸtirmeyi gerektiren, her çalışmada yenilemeyi gerektiren bir iÅŸ olduÄŸuna dikkat çekti. Ayrıca dernek adresi olan tktd.org dışında aiic.net/vega/ ve www.emcinterpreting.org/ adreslerini izlemeyi önerdi. Çevirmenler BirliÄŸi adına konuÅŸan Betül Parlak, birliÄŸin bir mektup grubundan birliÄŸe uzanan tarihçesini anlatarak, telife konu olan eser sahibi herkesin birliÄŸe üye olabileceÄŸini belirtti. Çeviri DerneÄŸi adına konuÅŸan Turgay Kurultay’sa derneÄŸin kuruluÅŸ ve çalışma ilkelerini deÄŸerlendirdikten sonra, eÄŸitimle ilgili sorulardan biri olarak, çevirmenliÄŸin doktorluk vb. gibi bir meslek olmaması çerçevesinde, üniversite  eÄŸitimi almamış kiÅŸilerin mesleki yeterliÄŸi nasıl tanımlanacak sorusunun önemli olduÄŸunu dile getirdi. Ayrıca çevirmenlikle ilgili Avrupa BirliÄŸi mevzuatlarının zaten süreç içinde geleceÄŸini, bu mevzuatların çevirilerinin saÄŸlıklı yapılmasını saÄŸlama çabasını öne çıkarmak gerektiÄŸini söyledi.
Toplantının sorular kısmında, önemli tartışma konularından biri de çeviri öÄŸrencilerinin gelecekle ilgili somut kaygıları oldu. Çeviri eÄŸitimi almış, bu eÄŸitim için maddi ve manevi masraf yapan çeviri öÄŸrencileri ve mezunlarıyla, alaylı çevirmenler arasındaki farkın deÄŸerlendirilmesini talep eden bir soruya, akademisyenler, verilen eÄŸitimin ne iÅŸ güvencesi ne de eÄŸitimi alan kiÅŸinin nitelikli olmasının güvencesini vermediÄŸi üzerinde durarak karşılık verdi. Bu da çeviri öÄŸrencilerinin, bu koÅŸulda, verilen eÄŸitimin o güvenceyi verecek düzeye çekilmesini talep ettiklerini ve bundan sonra da edeceklerini söylemeleriyle yanıt buldu.
Aslında bu tartışmaya yol açan temel ÅŸey, bu toplantıda iki meslek birliÄŸinin aynı zamanda eÄŸitimci kimliÄŸi ön planda olan iki kiÅŸi tarafından temsil edilmesiydi. Çevirmenler BirliÄŸi’nin ve Çeviri DerneÄŸi’nin hangi zeminde temsil edildiÄŸi kısmen karıştı. Fakat bu da sonuçta bütün çeviri birlik ve kurumlarının piyasaya uzmanlık eÄŸitimi almış, mesleki bilince sahip çevirmenlerin hakim olmasını istediklerini dile getirmeleriyle çözüme kavuÅŸtu.
Toplantının ilginç anlarından biri de, öÄŸrencilerden birinin söz alarak öÄŸrencilerin kendilerini özeleÅŸtiri yapmaya davet ettiÄŸi, dil çalışmasına ağırlık vermediklerini, Alman Kültür’e pek uÄŸramadıklarını, yeterince yabancı film seyretmediklerini söylediÄŸi andı. Buna TÜÇEB üyelerinden bir öÄŸrenci, öÄŸrencilerin büyük kısmının aynı zamanda geçimlerini de kazanmak zorunda olduÄŸunu, üniversite eÄŸitiminin bu toplumsal koÅŸulları da gözönünde bulundurması gerektiÄŸini hatırlatarak yanıt verdi. (İlk öÄŸrencinin İstanbulmerkezci yaklaşımına karşılık, bunun maddi külfeti bir yana, her ÅŸehirde Alman Kültür vb. olamayacağını da hatırlatmakta yarar var.)
TÜÇEB’in tam bir profesyonellikle, baÅŸarılı bir ÅŸekilde yürüttüÄŸü iki günlük etkinlik, bu toplantının ardından yapılan TÜÇEB üyelerinin iç toplantılarıyla sona erdi. Bu toplantının sonucunda hazırlanan deÄŸerlendirme bildirisi de büyük olasılıkla önümüzdeki günlerde, etkinlik fotoÄŸraflarıyla birlikte yayınlanacak.
TÜÇEB’in bir yıllık çalışmalarının bir birikimi olarak gerçekleÅŸtirdiÄŸi bu etkinlikle, TÜÇEB’in geleceÄŸin çeviri dünyasını ÅŸekillendiren çevirmenlerin birliÄŸi olması artık çok daha kesin bir olasılık olarak görünüyor.
Heyamola TÜÇEB!
(* Cliquet’nin karikatürlerini Dragosfer‘den de izleyebilirsiniz).
