Devlet Televizyonları’ndan biri olan TRT1, 16 ve 17 Nisan günlerinde, Amerikalı yönetmen James Cameron’ın Titanic (1997) adlı filmini gösterdi.

Yukarıdaki kareler -sonuncusu dışında- bu filme ait.

Filmin dramatik kurgusunun merkezinde, yoksul bir ressam ile yoksul kalmamak için zengin bir adamla evlenmek üzere olan, sanata meraklı bir genç kız arasında yaÅŸanan aÅŸk iliÅŸkisi yer alıyor. Gençkız ressamın karakalem resimlerini beÄŸeniyor, filmin bir sahnesinde birlikte onun nü çalışmalarına bakıyorlar, daha sonraki bir aÅŸamada kendisinin nü resmini de yapmasını istiyor. Filmde olay olarak gerçekleÅŸtirilen bu nü çizme sahnesi ve resmin kendisi büyük önem taşıyor: çünkü kız resmi alıp zengin koca adayının kasasına kilitliyor ve böylece kendisine mal olarak sahip olmak isteyen adama, kendisine ancak göz aracılığıyla, bir imge olarak sahip olacağını, paranın canlı insanı ve ruhu satın alamayacağını ifade etmek istiyor.

TRT1’deki Titanic gösteriminde önce ressamın – yukarıda görülen – karakalem nü eskizlerinin üstü mozaiklendi. Ardından, genç kızın soyunup koltuÄŸa uzandığı ve ressamın karakalem eskiz çalışması yaptığı sahne, kesme ve yeniden montajlama yoluyla sansürlendi.

Bu elbette bir sanat eserinin görgüsüzce tahrip edilmesi.

Ve seyirciye yönelik bir aÅŸağılama.

Ama aynı ölçüde, Sümeyye ErdoÄŸan’ın bir süre önce dile getirdiÄŸi krizin ters yüzünden bir ifadesi.

Sümeyye ErdoÄŸan, 8 ya da 9 Nisan 2011 günü, yazar ve çevirmen Turan OflazoÄŸlu’nun Genç Osman adlı oyununun Devlet Tiyatroları sahnesindeki gösteriminde yapılan, 20. yüzyıl baÅŸlarından kalma avangard demode bir seyirciyi oyuna katma numarası yüzünden yaÅŸananları deÄŸerlendirirken sanatçılara ÅŸöyle sesleniyordu:

“Ne sen, ne de sanat camiamızda maalesef çokça rastlanan senin gibiler, saygıdeÄŸer sanatçılar deÄŸilsiniz! BaÅŸörtülülere ve sizden farklı olan herkese alışsanız iyi olur! Çünkü biz hep burada, gözünüzün dibinde olacağız! Ve ben sizle kavga ederek yaÅŸamak istemiyorum! Benim dinimden bile olmayanların ülkelerinde yapabildiÄŸim gibi tanımadıklarıma bile tebessüm ederek ve selamlaÅŸarak huzurla yaÅŸamak istiyorum!”

Kastedilen ülkeler Amerika ve İngiltere’ydi. Üniversite eÄŸitimini Amerika’da Indiana Üniversitesi‘nde, yüksek lisansını da İngiltere’de, Kaddafi’nin oÄŸluyla aynı üniversitede, London School of Economics‘te  tamamlayan Sümeyye ErdoÄŸan, Türkiye’de herhalde bir Anglosakson ülkesindeki gibi, İngiltere’deki, Amerika’daki gibi yaÅŸamak istediÄŸini söylüyordu.

Aynı soruyu tekrarlamak mümkün: Neden Amerika’da ya da Amerika’daymış gibi yaÅŸayamıyoruz? Neden küresel Amerikan sanat eserlerini bile onlar gibi tüketemiyoruz? Neden insan bedenine, çıplak insan bedenine alışamadılar “onlar” ve neden alışamadıkları halde kendilerini AmerikalılaÅŸmış gibi, AnglosaksonlaÅŸmış gibi gösteriyorlar “bize”?

Kim onlar, kimiz biz?

Amerikalı da değilsek, Anglosakson da değilsek, kimiz biz?

Peki Titanic‘i böyle yayınlayanlara, televizyonlarda filmlerin seviÅŸme sahnelerini kesip atanlara, konuÅŸmaları sansürlü çevirenlere ÅŸöyle seslenebilir miyiz?

“Ne sen, ne de yayın camiamızda maalesef çokça rastlanan senin gibiler, saygıdeÄŸer yayıncılar deÄŸilsiniz! Nü ressamlarına ve sizden farklı olan herkese alışsanız iyi olur! Çünkü biz hep burada, gözünüzün dibinde olacağız! Ve ben sizle kavga ederek yaÅŸamak istemiyorum! Benim dilimden bile olmayanların ülkelerinde yapabildiÄŸim gibi tanımadıklarıma bile tebessüm ederek ve selamlaÅŸarak huzurla yaÅŸamak istiyorum!”

Seslenebilir miyiz? Biz?

Yoksa ressamı unutup zengin nişanlıyla evlenecek miyiz?