Dünya Çeviri Günü’nde çevirmenlere ödüller yaÄŸdı. Günün ilk ödülü İstanbul Basın Savcılığı, T.C. BaÅŸbakanlık Küçükleri Muzır NeÅŸriyattan Koruma Kurulu BaÅŸkanlığı ve İstanbul Cumhuriyet Savcısı tarafından, Chuck Palahniuk’un Ölüm Pornosu adlı kitabını çeviren Funda Uncu’ya geldi. Yetkililer kitabın yayıncısı ve Funda Uncu için 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası istedikleri iddianameyi yayınladılar (tam metin için bkz. Sabit Fikir).
İddianamede (1739 sayılı kanuna göre)
“Türk Milli EÄŸitiminin genel amacı” olan “Türk Milletinin bütün fertlerini, Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliÄŸine baÄŸlı; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel deÄŸerlerini benimseyen, koruyan ve geliÅŸtiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan, insan haklarına ve Anayasanın baÅŸlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getirmiÅŸ yurttaÅŸlar olarak yetiÅŸtirmek”
üzere çalışan çevirmen ve yayıncılar talep ediliyor, ve bozuk bir Türkçeyle, tersi durumlarda ortaya çıkacak muzır neÅŸriyatın (3266 sayılı kanuna göre)
“kanun dışı kazanç yollarına sapma eÄŸilimleri uyandıracağı, maceraperestliÄŸe ve tembelliÄŸe yol açacağı, korku ve dehÅŸet hisleri uyandıracağı, ruh ve beden saÄŸlığı üzerinde zararlı etkiler yaparak dengesiz ÅŸahsiyetler oluÅŸmasına neden olacağı, kanun dışı yollarla hak aramayı telkin edeceÄŸi, suçluları kahramanlaÅŸtırarak bu yolda özendirici etkileri bulunacağı, milli duyguları, örf,adet ve inançları zayıflatıcı veya yok edici etkilerde bulunacağı, halkın ar ve haya duygularını inciten ve cinsi arzularını tahrik ve istismar eden nitelik taşıyacağı”
belirtiliyor. Her iki kanun da 1980 Darbesi sürecinde, sırasıyla 1983 ve 1986 yıllarında çıkarılmış olan kanunlar.
*
Günün diÄŸer ödüllerini Çeviri DerneÄŸi dağıttı. Dernek 2001 yılından beri verdiÄŸi Onur Ödülü’nü “Konferans tercümanlığı alanındaki mesleki geçmiÅŸi, eÄŸitmenliÄŸi ve yayıncılığıyla genç kuÅŸaklara ve sektöre saÄŸladığı katkıları nedeniyle OkÅŸan Atasoy’a”; 2011’de baÅŸlatmaya karar verdiÄŸi Genç Soluk Ödülü’nüyse “baÅŸarılı çevirmenliÄŸi, mesleÄŸe dönük özverili uÄŸraÅŸları ve alana yeni soluk getiren dergi yayıncılığı nedeniyle Sabri Gürses’e” verdi.
DerneÄŸin bu yılki Çeviri Günü açıklaması yetkililerin “tembel ve maceraperest” çevirmenlere – genel olarak sanatçılara- yönelik suçlamalarına bir savunma niteliÄŸindeydi:
“Hala ülkemizde çevirmenler ve yayıncılar, imza attıkları yazınsal ve düÅŸünsel yapıtlardan dolayı kovuÅŸturmaya, haksız ithamlara uÄŸruyor. Ama öte yandan çeviride niteliÄŸin önemi, sorumlu bilinçli çevirmenin deÄŸeri giderek daha fazla kabul görüyor. GeçmiÅŸte ve günümüzde yaptıkları çevirilerle ve çeviri alanına verdikleri emekle kültür yaÅŸamımıza, çevirmenliÄŸin geliÅŸimine çok deÄŸerli katkı yapan çeviri dünyası duayenleri olduÄŸu gibi, bu bayrağı günümüz koÅŸullarında devralmaya hazır, yeni bakış açılarıyla yeni soluk getiren genç kuÅŸak çeviri erbapları da ne mutlu ki hiç eksik olmadı.” (Açıklamanın tamamı için bkz. dernek sitesi)
*
Çevirmenler BirliÄŸi sitesinde, çevirmen Sıla Okur, çevirmenlerin kim olduÄŸunu anlattı:
“Bize “siz kim oluyorsunuz da…†diye sordular, biz de düÅŸündük.
Biz, çevirmen oluyoruz. Artık meslek icabı mıdır bilinmez, utanma duygumuz biraz kıttır.
..
Nasıl yol yordam bilmez, izansız, insafsız, akılsız olduÄŸumuza dair belki bin örnek sıralanır ama gerek yok. Kısaca söylemek gerekirse biz, kadınımız erkeÄŸimiz hepimiz, birer Utanmaz Adam’ız.
İşte Dünya Çevirmenler Günü’nde sizleri, “çevirmen†denen bu Utanmaz Adam’ın hiç var olmadığını hayal etmeye çağırıyoruz…” (“Peki Biz Kim Oluyoruz?“)
