Zeynep Casalini’nin Duvar adlı, benim sevdiÄŸim bir ÅŸarkısına çekilen klip, büyük ölçüde Dimitri Kantemir‘in Fener, Balat’ta bulunan tarihi evinin önünde geçiyor. Bu ayrıntıya dair bir not düÅŸülmemiÅŸ klibe, fakat bunu sıradan bir fon gibi kullanmadıklarını sanıyorum: Dimitri Kantemir, vaktiyle BoÄŸdan prensi olan ve Ruslardan kaçarak Osmanlı sarayında uzun yıllar yaÅŸamış olan biri. Osmanlı musikisi ve tarihi üzerine önemli çalışmaları var ve kuÅŸkusuz, tercümanlık yapmış. Bugün harap halde olan ev ya da küçük sarayının önünde Casalini’nin ardında görülen iki dilli bir mermer levha var.
Bir baÅŸka gizlenmiÅŸ çevirmen de, yıllar önce okuduÄŸum, hayran kaldığım ve ÅŸans eseri geçenlerde tekrar gözden geçirmiÅŸ olduÄŸum Fahim Bey ve Biz adlı romanın baÅŸ kahramanı. Abdülhak Åžinasi Hisar‘ın olaganüstü bir üslup inceliÄŸi ve benzersiz bir ustalıkla kaleme aldığı bu ilk roman meÄŸer ÅŸöyle baÅŸlıyormuÅŸ:
Bir gün, gazetelerde, ‘Hazin bir vefat’ baÅŸlığı altında kısa bir fıkra çıktı: ‘Bursa eÅŸrafından, eski maslâhatgüzarlarımızdan, Tütün İnhisarı İdaresi Mütercimi Ahmet Fahim Bey eceli mev’udiyetiyle vefat etmiÅŸtir. Merhum, her cihetle faziletli, hür fikirli, geniÅŸ bilgili, çok nezaketli, ÅŸahsına hürmet telkin ettirmiÅŸ ve dostları tarafından çok sevilmiÅŸ bir zattı. Vefatı zayiattandır. Mevlâ rahmet eyliye!’
Benim dikkatimi vaktiyle okuduÄŸumda pek çekmemiÅŸ olan, genelde pek deÄŸinilmeyen bu ayrıntıyı ayrıca yazayım: Fahim Bey bir mütercimmiÅŸ! Kitapta çok özel bir karakter, sosyal tuhaflıklarımızın ta kökenlerine iÅŸaret eden bir karakter anlatıldığından bu ayrıntı aslında çok önemliymiÅŸ doÄŸrusu.
