Çevirmenler için de yararlı olabilecek bir elektronik onay sistemi kuruldu. “Tasdix” adı verilen ve Eczacıbaşı BiliÅŸim ile E-Güven ortaklığında hazırlanan sistemde, kullanıcılar bilgisayara indirilen bir program aracılığıyla, eserlerini tarih ve sahiplik açısından onaylatabiliyor. 5 Haziran 2007’de İstanbul Modern’de tanıtılan sistemi, Musıki Eseri Sahipleri Grubu Meslek BirliÄŸi (MSG) kullanmayı kabul etmiÅŸ. Çevirmenler için çevirinin özgün halini korumak, yapıldığı tarihi ve eser sahipliÄŸini onaylatmak, noterde yapıldığında masraflı olan bir iÅŸlem; uygun bir ücretlendirme yapıldığında, bu sistemin bu masrafları düÅŸürmesi olası. Ersun Erdinç, Takvim gazetesinde sistemi tanıtırken, sisteme bu ismin konulmasını eleÅŸtiriyor:
“GeçtiÄŸimiz hafta Eczacıbaşı BiliÅŸim ve E-Güven, fikir ve sanat eseri sahiplerinin çalışmalarında kullanabilecekleri bir tür onaylama hizmeti olan Tasdix’i kullanıma açtı. Tasdix, bilgisayar ortamındaki verilerin elektronik olarak damgalandığı zamanı ve o tarihten itibaren üzerinde hiçbir deÄŸiÅŸiklik yapılmadığını gösteren, herhangi bir uyuÅŸmazlıkta delil olarak gösterilebilecek bir sayısal zaman damgası uygulaması. Tasdix’i kullanmak içi www.tastix.com adresindeki siteye girip üye olmak ve Tasdix Masaüstü yazılımını bilgisayara kurmak yeterli. Bundan sonra sıra kullanıcının bir çalışmanın kendisi tarafından hangi tarihte kayıt ettirildiÄŸini onaylatmasına geliyor. Dokümana Tasdix yazılımıyla bir zaman damgası ekleniyor ve bu damga Tasdix sunucusuna kaydediliyor. İşte, e-imzadan farkı da burada ortaya çıkıyor zira bilgisayarın saatini kullanıcının deÄŸiÅŸtirmesi mümkün ama Tasdix sunucusunda bunu yapamadığı için anlamlı bir onay söz konusu oluyor. Telif hakları açısından bir bestenin, bir projenin, bir senaryonun hak sahibine baÄŸlılığını göstermek için notere gitmek yerine zaman ve yer sınırlaması olmadan ve iÅŸlem başına 5 YTL’lik fiyatıyla Tasdix daha kullanışlı görünüyor. Tasdix, türü ya da boyutu ne olursa olsun, bilgisayar ortamında oluÅŸturulmuÅŸ her tür dökümana, kalıcı ve yasal geçerliliÄŸi olan bir zaman damgası ekliyor. Böylece onaylanan dokümanların yaratıldığı tarihi belgelendirmek için eski ve maliyetli yöntemleri kullanmaya gerek kalmıyor. Uygulama iyi güzel de tek endiÅŸelendiren tarafı, temizleyip geliÅŸtirmeye çabaladığımız Türkçe’ye “tasdixlemek” diye abuk-sabuk bir fiil yaratıp saplaması yoksa, uygulamanın mantıklı bir giriÅŸim olduÄŸu kuÅŸkusuz” (Takvim, 11 Haziran 2007).
İstanbul Modern’deki tanıtım sırasında, Faruk Eczacıbaşı sistemi tanıtmış, Garo Mafyan’sa özel bir paket anlaÅŸması yaptıklarını belirtmiÅŸ:
“Toplantıda bir konuÅŸma yapan Faruk Eczacıbaşı, e-imza çalışmalarının bir uzantısı olarak, yetkili elektronik sertifika hizmet saÄŸlayıcısı e-Güven’in saÄŸladığı, sayısal zaman damgası sertifikalarının gerek kurumlar, gerekse bireyler tarafından tercih edileceÄŸini düÅŸündüklerini ifade ederek; Tasdix’in amacını ÅŸöyle anlattı:
‘Temel iÅŸlevi elektronik ortamdaki her tür dosyayı güvenilir, uluslararası standartlara uygun, yasal geçerliliÄŸi olacak ÅŸekilde; iÅŸlemin yapıldığı anda ve iÅŸlem yapılan bilgisayarda olduÄŸunu gösteren onaylama (zaman damgası) hizmetini internet üzerinden vermek olan Tasdix; Türkiye’de bu konudaki önemli bir ihtiyacı karşılayacaktır. Tasdix sayesinde her yeni fikir ya da eser sahibi eserini bilgisayarına kaydettiÄŸi anda zaman damgası ekleyebilecektir ve bu kayıt Türkiye Cumhuriyeti adli mercileri nezdinde 5070 sayılı elektronik imza kanunu sayesinde hukuksal bir delil olarak kabul edilmektedir. Türkiye’de her geçen gün fikri ve sınai haklar konusunda ilerleme kaydediyoruz. Tasdix bu konudaki uygulamaları hızlandıran kullanımı kolay, aynı zamanda güvenilir bir çözüm olarak Türkiye’de bir ilke imza atmaktadır.’
..
Musiki Eseri Sahipleri Grubu (MSG) ise toplantıya, Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Garo Mafyan, grup üyeleri Kerem Görsev ve Erol Evgin ile katıldı. MSG adına bir konuÅŸma yapan Garo Mafyan, telif ve sanat eserleri hakları konusunda günümüzde ciddi sıkıntılar yaÅŸandığını belirterek ÅŸunları söyledi:
‘Tasdix bizim için ekonomik, hızlı ve pratik bir çözüm saÄŸlıyor. Bu hizmetle grubumuzdaki sanatçılar eserlerini bilgisayarlarına kaydettikleri andan itibaren, kullanımı kolay Tasdix uygulaması ile güvenilir, pratik ve resmi geçerliliÄŸi olan bir elektronik belgeye sahip olacaklar. MSG olarak, tüm bu avantajları bize saÄŸlayan Tasdix‘i sanatçılarımızın da kullanması için özel bir paket anlaÅŸması yapmış bulunuyoruz.'” (E-Güven)
