ÇEVBİR’in düzenlediÄŸi çeviri toplantıları 15 Haziran 2007 tarihli toplantıyla birinci dönemini tamamlıyor. 15 Haziran günü, saat 18:00’de Can Yayınevi toplantı salonunda gerçekleÅŸtirilecek olan bu son toplantıda Rusça çevirmeni Mehmet Özgül’le Rusça çevirmenliÄŸi tarihçesi ele alınacak. AÅŸağıda toplantı için hazırlanan basın bülteni yer alıyor:

Rus Edebiyatını Rusçadan çevirmek: Mehmet Özgül ve Çevirileri

Bu söyleÅŸide, Cumhuriyet tarihinin (Hasan Ali Ediz ve Nihal Yalaza Taluy gibi birinci kuÅŸak çevirmenlerinin ardından) ikinci kuÅŸak çevirmenlerinden biri olan Mehmet Özgül’le 1960’lardan günümüze uzanan çeviri macerasını ele alacağız.

Mehmet Özgül’ün Rusça çevirmenliÄŸinin önemli bir özelliÄŸi, klasik edebiyat çevirileriyle sınırlı kalmayıp çaÄŸdaÅŸ Sovyet ve Rus eserlerinin çevirilerine ağırlık vermiÅŸ olması. Elliye yakın çevirinin sahibi olan Özgül, aynı zamanda, Türkiye’nin tek çeviri ödülü olan ve sadece iki kez verilebilen Hasan Ali Ediz Çeviri Ödülü’nün de son sahibi. Varlık, Ataç, De, Cem, Can, DoÄŸan, Adam, Evrensel gibi çok sayıda yayıneviyle çalışmış olması da kendisini bir bakıma Rusça çeviri yayıncılığının önemli bir tanığı kılıyor. Aynı zamanda asker kökenli bir çevirmen de olması, Özgül’ün çok boyutlu bir çevirmen kimliÄŸi çizmesine neden oluyor. SöyleÅŸide bu zengin deneyim alanını görüp tanımaya çalışacağız.

MEHMET ÖZGÜL

1936 yılında NevÅŸehir, Avanos’ta doÄŸan Mehmet Özgül, Kuleli Askeri Lisesi’ndeki Rusça eÄŸitiminin ardından, 1955 yılında girdiÄŸi Ankara Dil-Tarih Fakültesi, Rus Dili ve Edebiyatı bölümünden 1959 yılında mezun olmuÅŸtur. 1963-67 yılları arasında Genelkurmay BaÅŸkanlığı’nda Rusça çevirmeni olarak çalışan Özgül, yine bu yıllarda Gazi EÄŸitim Enstitüsü’nde, İngiliz Dili ve Edebiyatı eÄŸitimi almıştır. 1967 yılında Kuleli Askeri Lisesi’ne stajyer İngilizce öÄŸretmeni olarak atanmış ve yüksek lisansını 1969 yılında ABD’de Georgetown Üniversitesi’nde uygulamalı dilbilim alanında yapmıştır. 1971-4 yıllarını askeri görevle atandığı Edirne’de geçiren Özgül, 1974 yılında Ankara’ya Dil Okulu’na Rusça öÄŸretmeni olarak atanmıştır. 1979 yılında askeriyeden albay olarak emekliye ayrılmış ve bu tarihten sonra, ilk kez 1960 yılında, Varlık Yayınevi’nden yayınlanan Çehov çevirisiyle baÅŸladığı çevirmenlik çalışmalarına yoÄŸunlaÅŸtırmıştır.

1981 yılında, Türkiye Yazarlar Sendikası tarafından kendisine Hasan Ali Ediz Çeviri Ödülü verilmiÅŸtir. Mehmet Özgül ayrıca, Rus Yazarlar BirliÄŸi’nin davetlisi olarak 1984 ve 1987 yıllarında Uluslararası Çevirmenler Konferansı’nda yer almıştır. Sovyetler BirliÄŸi’nin dağıldığı 1989 yılından sonra, ticari iliÅŸkilerin artması nedeniyle 1993 yılına dek uzmanlık çevirilerine ağırlık veren Özgül, bu dönemde Rus KonsolosluÄŸu’nda Türkçe öÄŸretmenliÄŸi de yapmıştır. 1993 yılında, Çehov’un Tüm Eserleri‘nin çevirisini gerçekleÅŸtirmek üzere çalışmaya baÅŸlayan Özgül, 1998 yılında Çehov’un bütün öykülerinin, 2006 yılındaysa bütün oyunlarının Türkçeye çevirisinin tamamlamıştır. Mehmet Özgül, Çehov, Tolstoy, Dostoyevski, Gogol gibi Rus klasik yazarlarından yaptığı çevirilerin yanı sıra, İlya Ehrenburg, Konstantin Simonov, Yevgeni YevtuÅŸenko, Cengiz Aytmatov (bütün eserleri), Fazıl İskender, İlf ve Petrov, Yuri Buyda, Lyudmilla Ulitskaya gibi çaÄŸdaÅŸ Sovyet ve Rus yazarlarından yaptığı çevirilerle tanınmaktadır. Mehmet Özgül aynı zamanda ÇEVBİR Haysiyet Kurulu’na baÅŸkanlık yapmaktadır.

SöyleÅŸenler:

Doç. Dr. Türkân Olcay: İstanbul Üniversitesi, Rus Dili ve Edebiyatı Bölümü öÄŸretim üyesi. Rus Edebiyatında DoÄŸalcı Okul (2003) ve İvan S. Turgenyev (yaÅŸamöyküsü, 2005) adlı çalışmaların sahibi. Türkiye’de Rus edebiyatından çeviri tarihi üzerine çeÅŸitli uluslararası yayınları bulunuyor.

Sabri Gürses: yazar ve İngilizce, Rusça çevirmeni. İstanbul Üniversitesi, Rus Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunu; yüksek lisansını Ä°Ü Çeviribilim Bölümü’nde yaptı. İngilizceden Kim Stanley Robinson, Jonathan Lethem, Joseph Campbell, Rusçadan Mihail Bahtin, Yuri Lotman, Sultan Galiyev, Dostoyevski, Andre Belıy, Yuri OleÅŸa çevirileri yaptı.

Koray Karasulu: Rusça çevirmeni. İstanbul Üniversitesi, Rus Dili ve Edebiyatı Bölümü mezunu. Maksim Gorki, PuÅŸkin, Gogol, Dostoyevski’den çeviriler yaptı. Son çalışmaları arasında, yayımlanmak üzere olan yeni ve tam bir SavaÅŸ ve Barış çevirisi var.

Tarih: 15 Haziran 2007, Cuma

Saat: 18:00 – 20:00

Yer: Can Kitabevi SöyleÅŸi Salonu

Adres: Yeni Çarşı Sk. No.22 Galatasaray / İST.