Milliyet Kitap Aralık sayısında, ÇEFOR’a konuÅŸmacı olarak katılmış olan Kenan Kocatürk’le AB ülkelerindeki ve Türkiye’deki yayın sektörü üzerine bir söyleÅŸi gerçekleÅŸtirmiÅŸ. Kocatürk, Türkiye Yayıncılar BirliÄŸi Yönetim Kurulu Üyesi sıfatıyla soruları yanıtlamış ve aÅŸağıdaki temel noktaları vurgulamış:

1) Okuma alışkanlığı ve kitaba olan talep arasındaki farklar, AB yayın sektörünün Türkiye’ye göre daha üst düzeyde olmasının temel nedeni.

2) AB sektörünün yaklaşık 400 yıllık bir geçmiÅŸinin olması, ülkemizdeki yayıncılık sektöründe yaÅŸanan yapısal sorunların orada çoktan aşılmasını saÄŸlamış.

3) Devlet kurumlarının eÄŸitim alanında ihale yoluyla büyük miktarda kitap alımı yapması haksız rekabete neden olurken AB ülkelerinde bu tür alımlar yayıncılara zarar vermeyecek ÅŸekilde ve yerel olarak yapılıyor.

4) AB yayın sektöründe büyük bir tüketici kesimi olan kütüphaneler alım için yüksek bütçeler ayırır ve bol miktarda yeni kitap alımı yaparken ülkemizdeki kütüphanelerin çok düÅŸük miktarda (2003 yılında 47 yeni kitap) yeni kitaplar almaları ve bu kütüphanelerin bir kısmının kapalı (1432 kütüphanenin 250’si) olması yayın sektörüne zarar veriyor.

5) AB sektöründe küçük yayınevlerinin maÄŸdur olmasını engelleyen ve yasalarla sabitlenmiÅŸ belli fiyat barajlarının uygulanması, büyük yayınevlerinin düÅŸük fiyattan çok fazla kitap satmasına engel oluyor. Türkiye’de haksız rekabete yol açan “düÅŸük fiyat-çok baskı” satış stratejisi küçük diÄŸer yayınevlerini maÄŸdur durumda bırakıyor.

6) AB sektöründe yazar ve çevirmenler geçimlerini sürdürmek için baÅŸka iÅŸlerde çalışmak zorunda kalmıyorlar; sanat ödülleri, okuma günleri gibi yerel belediyelerin ve kültür fonlarının desteklediÄŸi etkinliklerin çokluÄŸu yazar ve çevirmenlere para desteÄŸi saÄŸlarken, diÄŸer yandan “yazar evi” gibi gibi projelerle yazar ve çevirmenlerin barınma ve yiyecek sıkıntlılarının azaltılması hedeflenmiÅŸ. Buna ek olarak, yazar ve çevirmenlerin katıldığı toplantı, söyleÅŸi, fuar veya dinletilerde ulaşım ve konaklama gibi masrafları karşılanıyormuÅŸ. Türkiye’de bu tip etkinliklerden bahsetmek çok zor.

7) AB üyesi bazı ülkelerde uzun süredir örgütlenmiÅŸ durumda bulunan yazar ve çevirmenler, söz sahibi durumdalar. ÖrneÄŸin, Almanya’da çıkan telif yasasıyla önemli kazanımlar elde ettiler. Türkiye’de ise örgütlenme konusunda yazar ve çevirmenler ÅŸimdiye dek baÅŸarılı olamadılar.

8) AB üyesi ülkelerde bandrol uygulaması bulunmamaktadır. Türkiye’deki bu uygulama ortadan kaldırılmalıdır. Yayıncılar 2004 yılında 280 milyon bandrol almıştır; denetim yetersizliÄŸinden dolayı bu uygulama yayıncıların devlete para ödemesi haline gelmiÅŸ ve asıl amacından uzaklaÅŸmıştır.

9) AB yayın sektöründe edebiyatın payı %30 civarındadır, Türkiye’de ise yayın sektörü dendiÄŸinde akıllara önce edebiyat alanındaki yayınlar geliyor.

10) AB’de çeviri kitaplara olan ilgi son yıllarda oldukça arttı. 2003 yılına ait çeviri kitap oranları: İngiltere’de % 3.3, Almanya’da % 14, Fransa’da % 17, Danimarka’da % 19, Hollanda’da % 24, İtalya’da % 25, İspanya’da % 26, İsveç’te % 60, Romanya’da ise % 90 oranındaki kitaplar çeviri.