Türkiye’de daha önce duymadığımız, fakat birdenbire 4.’süyle uluslar arası bir olimpiyat olarak ünlenen “4. Uluslar arası Türkçe Olimpiyadı” için hazırlıklar Nisan aylarında baÅŸlamış. ÖrneÄŸin 18 Haziran’da ileri seviyede Türkçe adlı yarışmanın 1.’si olan Safiye Abbas adlı öÄŸrencinin geldiÄŸi Erbil Nilüfer Kız Koleji’nde seçmeler Nisan ayında yapılmış (solda, kız kolejinde İngilizce münazara, 2004):

“4. Uluslararası Türkçe Yarışması’nda Irak’ı temsil edecek öÄŸrencileri seçmek için Işık İlköÄŸretim Okulunda seçme imtihanları yapıldı. Seçmelere Işık Koleji, Nilüfer Koleji, Selahaddin Koleji ve Süleymaniye Koleji katıldı.

Seçmeler neticesinde Irak’ı 4 farklı dalda temsil edecek öÄŸrenciler belirlendi. Buna göre gidecek 4 öÄŸrencinin 3 tanesi Nilüfer Koleji’nden çıktı.”

Burada anılan kolejler Fezalar EÄŸitim Kurumları olarak anılıyor, ayrıca Erbil’de bir de Işık İlköÄŸretim İlkokulu bulunuyor.

5 Mayıs 2006’da Samanyolu Haber’de bu kurumlarla ilgili olarak burada 1650 öÄŸrenciye Türkçe, İngilizce, Kürtçe ve Arapça eÄŸitim verildiÄŸini belirten bir haber yayınlanmış ve Fezalar EÄŸitim Grubu genel müdürü Talip Büyük ÅŸöyle demiÅŸ:

”Buradaki eÄŸitim kurumları arasında yapılan sınavlarda baÅŸarılı olan zeki öÄŸrencileri okulumuza alıyoruz. ÖÄŸrencilerimiz arasında, Irak Devlet BaÅŸkanı Celal Talabani ve IKDP lideri Mesud Barzani’nin yakınları da bulunuyor”

Rusya’da bu tip okullar son birkaç yıldır kapatılıyor:

“Rusya’da Fethullah Gülen ile baÄŸlantılı olduÄŸu ileri sürülen okullara yönelik operasyonlara 2002’de hız verildi.

Rus İç İstihbarat Servisi FSB, o yıl, Serhat, Eflak, Toros, Tolerans ve Ufuk gibi vakıf ve dernekleri, ‘CIA adına istihbarat çalışması yürütmek, Türk lobisi oluÅŸturmaya çalışmak ve radikal dinci eÄŸitim vermekle’ suçladı.

Operasyonlar çerçevesinde Dağıstan, Tataristan, Karaçay-Çerkez Özerk Cumhuriyetleri’nde Türk okulları kapatıldı, 50’den fazla Türk ve Rus, Nur cemaatine üye oldukları gerekçesiyle sınırdışı edildi ya da gözaltına alındı.”

12 Haziran 2006 tarihli Aksiyon dergisinde olimpiyat için gelen Nilüfer Kız Koleji öÄŸrencileri ÅŸöyle tanıtılıyor:

“Irak, üç yıldır çatışmalarla dünyanın gündeminde. Kan ve gözyaşının dinmediÄŸi toprakların kuzeyinde Türkçe öÄŸrenen iki Kürt kızı, bu sene dördüncüsü düzenlenen Türkçe Olimpiyatları’na katılmak için Türkiye’ye geldi. Amaçları Türkçeyi en güzel konuÅŸanlar arasında dereceye girmek, hatta altın madalya almak. Erbil Nilüfer Kız Koleji’nin 350 öÄŸrencisi arasında aksansız ve güzel Türkçe becerileriyle öne çıkan ve yarışmaya katılma hakkı kazanan Safiye Abbas (Lise 2) ve Yara VüÅŸyar (Lise 1) isimli öÄŸrenciler, “Dillerimiz bizim için çatışmanın deÄŸil, uzlaÅŸma ve birleÅŸmenin simgesi.” diyor. Üstelik bunu, herkesin Kuzey Irak’taki oluÅŸumlarla ilgili endiÅŸe duyduÄŸu bir ortamda söylüyor.

Yara VüÅŸyar, 6 yıldır Türkçe konuÅŸuyor. Ayrıca Arapça, İngilizce ve Kürtçe de biliyor. Jules Verne’in klasikler arasına giren 80 Günde Devr-i Âlem kitabını Kürtçeye çeviriyor bugünlerde. 19 yaşındaki Safiye Abbas da dört dil biliyor. Okullarında eÄŸitim dilinin İngilizce olmasına karşın Türkçe kitaplardan aldıklarını “Dünyamı dolduran ne varsa onlardan öÄŸrendim.” diye tarif ediyor. Kuzey Irak’ın Türkçe sevdalısı kızları olarak hedefleri televizyon, radyo, internet kanalıyla hayatlarına yerleÅŸen Türkçenin sınavında madalya almak. ÖÄŸretmenleri AyÅŸe CoÅŸkun, Kırgızistan, Afganistan ve Irak olmak üzere 9 yıldır dünyanın deÄŸiÅŸik coÄŸrafyalarında Türkçe öÄŸretiyor.”

Aynı yazıda, “İttihat Ve Terakki’den Beri En Büyük Fırsat” baÅŸlığının altında Türkiye Yazarlar BirliÄŸi eski BaÅŸkanı Yazar Necmettin Turinay’ın ÅŸu sözlerine yer veriliyor:

“İran ve Orta Asya dillerine Türkiye Türkçesinden en çok tercümenin yapıldığı bir döneme girdik. İttihat ve Terakki’den bu yana Türkçe adına yakaladığımız en büyük fırsat bu. Türkçenin yakın zamanda dünyanın en çok konuÅŸulan dillerinden biri olması iÅŸten bile deÄŸil.”

Olimpiyatın düzenleyicilerinden biri olarak anılan Dil-Set Türk kolejleri için kurulmuÅŸ (aynı yazı):

“Türk gönüllü müteÅŸebbisleri ve sivil toplum kuruluÅŸlarıyla dünyanın dört bir yanında açılan Türk Kolejleri de dil eÄŸitiminin yurtdışındaki beÅŸiklerinden biri. Yaklaşık yüz ülkede on binlerce öÄŸrenci Türkçe öÄŸrenenler kervanına dâhil oldu. Bu okulların Türkçe eÄŸitim ders kitaplarını oluÅŸturmak üzere 2000 yılında kurulan Dil-Set Yayınları dünyanın Türkçe öÄŸrenme serüvenine çok önemli katkılar saÄŸlıyor. Yurtdışındaki okullarda lise düzeyinde Türkçe öÄŸretimi 1990’lardan sonra arttı. Dil-Set Yayın Müdürü Tuncay Öztürk, Türkçe eÄŸitiminin ıstırabını yedi yıl bizzat yaÅŸayanlardan. Lise düzeyinde Türkçe öÄŸretim seti eksikliÄŸiyle harekete geçen Dil-Set, Adım Adım Türkçe eÄŸitim setleri kapsamında oluÅŸturulan 100 parça eÄŸitim materyali ile bugüne kadar 80 binden fazla öÄŸrenciye ulaÅŸmış. Amerika’dan Tacikistan’a kadar birçok ülkede bu dil setleri eÄŸitim materyali olarak kullanılıyor. Yayın müdürü Öztürk, Kazakistan’da 5 bin, Türkmenistan’da 3 bin diye sıraladığı seti kullanan öÄŸrenci sayısını bugün sadece Orta Asya için 20 binden fazla diye tamamlıyor.”

Dil eÄŸitimi için devlet desteÄŸi de, Yunus Emre Kültür Merkezleri’yle geliyor (aynı yazı):

“DışiÅŸleri Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ortaklaÅŸa hazırladığı Yunus Emre Kültür Merkezleri projesinde öncelik Batı Avrupa ve Orta Asya ülkelerinde olacak. Bugüne kadar soydaÅŸlarımıza yönelik iÅŸleyen kültür merkezleri kabuk deÄŸiÅŸtirecek. Yurtdışında bu merkezlerin kurulmasıyla ilgili yasal altyapı 10-15 gün içinde Meclis gündemine gelecek.

Yunus Emre Kültür Merkezleri aynı zamanda Türkçe seviyelerinin tıpkı İngilizce’deki TOEFL sistemi gibi standart bir ÅŸekilde ölçüleceÄŸi uluslararası sınav merkezleri haline de gelecek. Azerbaycan’ın baÅŸkenti Bakü’de sınava giren ile Viyana’da sınava tabi olan kiÅŸinin Türkçe dil seviyesi bu merkezlerde belirlenecek.”

İlber Ortaylı, bu öneriyi 29 Mayıs 2005’te dile getirmiÅŸ:

“Türk dilini öÄŸrenme, Türkiye’yi anlatacak sergiler ve konferansları izleme talebi bilhassa komÅŸu ülkelerde hayli fazla. Halep’te baÅŸkonsolosluÄŸumuzun açtığı dil kurslarına bir çırpıda 250 kiÅŸi kaydolmuÅŸ, bir o kadarı da sırada ve öÄŸrenciler çok ciddi. Åžam, Amman, Kudüs, İsrail’de Tel-Aviv, Mısır’da Kahire ve İskenderiye, İran’da Tahran, Kafkasya’da Tiflis ve iliÅŸkiler geliÅŸirse Erivan ve tabii Orta Asya ÅŸehirleri, bitmedi Körfez Emirlikleri ve tabii ki, Kiev, Moskova, St. Petersburg, BudapeÅŸte, BükreÅŸ, Üsküp, Lehistan’da VarÅŸova ve bunun gibi daha nice belde Yunus Emre kültür merkezlerini bekliyor. .. Yunus’un diline, kültürüne koÅŸanlara hizmet etmek bir mali sorun deÄŸil. Yeter ki gayret ve himmet sahibi olalım. Resmiyetten deÄŸil, gönülden bu iÅŸe sarılalım. Umarız ki Yunus Emre merkezleri yedi iklim, dört bucağı saracak.”

KuÅŸkusuz, bu kültür merkezleri ve Türkçe eÄŸitimi alan çocuklar kitaba ihtiyaç duyacak. Onlar da unutulmamış, olimpiyatın düzenleyicilerinden olan Zambak Yayınları (1998-) gibi yayınevleri bu hizmeti sunacak:

“Zambak Yayınları aslında para kazanmaktan çok kaliteli ürünleri çocukların hizmetine sunmayı hedeflemiÅŸ bir yayınevi… ‘Çocuk için Çocuk Edebiyatı’ bakışını oturtmuÅŸlar ve eÄŸitimde yeniliklere açık bir anlayış güdüyorlar. Evrensel deÄŸerlerle çocuklara ulaÅŸmaya çabalarken, geçmiÅŸle gelecek arasında köprü kurmayı da misyon edinmiÅŸler. Burada, dünya çapında rekabet edebilecek baskı, görsellik ve tasarım kalitesine sahip eserler için kafa yoruluyor. Bünyelerindeki, okul öncesi yayınlar, fen ve matematik kitapları, Selt ve Dilset Yayıncılık dünyaya açılmış bile. Mısır, Endonezya, Çin, Hindistan, Rusya, Macaristan, Bulgaristan, Filipinler ve Tayvan gibi pek çok ülkeyle irtibattalar. Çocukları sevgi, paylaşım, arkadaÅŸlık, doÄŸaya saygı deÄŸerleriyle besliyorlar. Genç zihinleri hayata hazırlarken, en ufak ayrıntı dahi atlanmıyor.”

Kim söyleyebilir Türkiye’ye yeniden “Avrupa’nın hasta adamı” dendiÄŸini, büyük miktarda dış ve iç borcu olduÄŸunu, Birlik ve İlerleme’nin yeniden kurulmadığını? Türkçe çeviriler için büyük bir gelecek var.

 

İlgili okumalar:

“HoÅŸ Geldin Türkçe,” 12 Haziran 2006, Aksiyon (bu yazı Türkiye’de çeviri çalışmalarının geleceÄŸi konusunda önemli bilgiler içeriyor).

Infomatrix-2006, teknoloji alanından benzer bir “olimpiyadı” incelemek yararlı olabilir. Sponsorları arasında Microsoft Romanya ve Cihan Haber Ajansı var. Zaman Gazetesi, Aksiyon dergisi ve Cihan Haber Ajansı, Feza Gazetecilik’e ait. Fethullah Gülen’e ait bu grupla ilgili dava belgesinde ayrıntılı bilgi yer alıyor.

“İşte Türkiye’nin Gururu,” 18 Haziran 2006, Zaman. Türkçe olimpiyatında ödül alanların listesi. “Ali Åžir Nevai Ödülleri; Prof. Dr. İlber Ortaylı ve Prof. Dr. Kenan Gürsoy’a, Gaspıralı İsmail Ödülleri; Doç. Dr. Mehmet Kara ve Yavuz Bülent Bakiler’e, KaramanoÄŸlu Mehmet Bey Ödülleri de; Bülent Ecevit ile Toktamış AteÅŸ’e verildi.”