Çeviri DerneÄŸi‘nin Dünya Çeviri Günü nedeniyle yaptığı bir açıklama, Radikal gazetesinde yayınlandı. AÅŸağıda bu açıklamayı aktarıyoruz. Çeviri DerneÄŸi, geleneksel Onursal Üyelik Ödülü’nü bu yıl çevirmen ve yazar Atila Tolun’a verdi. AÅŸağıda yer alan resim, bir “Fist”, yani Birinci Uluslararası Çevirmen Grevi (First International Strike of Translators) “hayali” için çizilmiÅŸ olan resim. Diller arasına Türkçe’yi Çeviribilim kattı.

fist166.GIF

Atilla Tolun’a ödül

Bugün Dünya Çeviri Günü. Çeviri DerneÄŸi, her yıl verdiÄŸi ‘Onursal Üyelik Ödülü’ne bu yıl Atila Tolun’u deÄŸer gördü. Tolun, Dil ve Tarih-CoÄŸrafya Fakültesi ile Hacettepe Üniversitesi’nde 30 yılı aÅŸkın öÄŸretim üyeliÄŸi süresince çok sayıda çevirmen ve dilci yetiÅŸtirmiÅŸ, ‘Ahmet Vefik PaÅŸa’nın Moliére Tercümeleri’ gibi incelemelere imza atmış bir isim. Atilla Tolun’un ödülü, bugün (30 Eylül) İstanbul’da düzenlenecek bir törenle kendisine verilecek.

Bir dil, bir meslek

İyi ve doÄŸru çeviri için çalışan 50 ülkedeki çevirmen örgütlerinin uluslararası federasyonu da bu gün için özel bir bildiri yayımladı. Türkiye’den ‘Çeviri DerneÄŸi’nin üye olduÄŸu Uluslararası Çevirmenler Federasyonu’nun (FİT/İFT) ‘iyi çevirmen’in niteliklerini belirleyen, ‘çevirinin önemini’ aktaran bildirisini aynen yayımlıyoruz.

Abenaki’den Zulu’ya, dünyada, yaklaşık üçte birinin yazı sistemi bulunan, 6 bin 800 kadar dil biliniyor. Çevirmenlik mesleÄŸi de sözlü ya da yazılı çevirmenlik olarak neredeyse dilin kaynağına kadar uzanıyor. Toplumlararası iliÅŸkilerin baÅŸlamasıyla, ilk önce sözlü çevirmenlere daha sonra da, pek çok durumda, yazılı çevirmenlere gerek duyulmuÅŸtur. KüreselleÅŸmiÅŸ bir köye dönüÅŸmüÅŸ olan günümüz dünyasında bu dilcilerin hizmetlerinden nasıl vazgeçebilir?
Dilciler yaÅŸamın tüm alanlarında temel bir iÅŸlev yüklenmiÅŸlerdir.
İster ticaret, diplomasi, uluslararası iÅŸbirliÄŸi söz konusu olsun, ister bilim, eÄŸitim, yazılı ya da sözlü kültürün pek çok yönü hatta küreselleÅŸme, bütün bu insansal etkinlikler uzmanların dokunuÅŸlarını gerekli kılarlar. Dilciler olmasaydı bütün bunlar nasıl gerçekleÅŸebilirdi?
Ancak, dil alanında çalışanlar profesyoneller olarak kabul ediliyorlar mı? Genelde, iki dil bilen birinin baÅŸarılı bir biçimde sözlü ya da yazılı çeviri yapabileceÄŸi varsayılmakta. Oysa bu gerçekten uzak bir kanıdır. İki dil bilen insanlar sözcükleri çevirebilseler bile, genelde bildiriyi çeviri kokmadan bütünüyle aktarmakta yetersiz kalırlar.
Sözlü ve yazılı çevirmenler iletiÅŸimi kolaylaÅŸtırırlar. Onların görevleri yeryüzünde var olan çok sayıdaki dili konuÅŸanların rahatça karşılıklı anlaÅŸmalarını saÄŸlamaktır. Onlar, tümüyle egemen olamadıkları bir dili baÅŸarısızca anlama çabasına giriÅŸen taraflar arasında gerekli iletiÅŸimi etkili bir biçimde kurarak iki tarafa da eÅŸit koÅŸullar saÄŸlarlar.
Söz konusu olan diller hangileri olursa olsun, dilciler her zaman aynı sorumlulukları yükümlenirler.
Bu nedenle, iÅŸverenler sözlü ya da yazılı çevirmenlerin aÅŸağıdaki nitelikleri edinmiÅŸ olmalarını beklerler:
* İki dile, bildiriyi tüm ayrıntılarıyla aktarmalarını saÄŸlayacak derecede egemen olmaları.
* Kendilerine verilen metni, anlaşılması kolay özgün bir metin sanılmasını saÄŸlayacak biçimde, iyi algılama ve aktarma yeteneÄŸine sahip olmaları.
* Verilen iÅŸin en iyi biçimde, zamanında ve hak edilen bir ücretle yapılmasından mutluluk duymaları.
* Uzmanlık alanları dışında kalan konularda bilerek iÅŸ almayacak, gizlilik dereceli olduklarında bilgileri dışarı sızdırmayacak düzeyde meslekleriyle ilgili yükümlülüklerin bilincinde olmaları.
* Gerekli normlara saygı göstererek, ilgi alanlarına giren dillerin ve alanların geliÅŸimlerini izleyerek kendilerini sürekli geliÅŸtirmeleri ve daha verimli olma çabası göstermeleri.
* DoÄŸru aktarım ilkesinin önemini kavramış olarak, zorunlu durumların söz konusu olabileceÄŸini düÅŸünerek, kendilerini uzmanı olmadıkları alanlarda da araÅŸtırmalar yapma zorunda hissetmeleri.
* Kendilerini sürekli olarak öÄŸrenmeye ve geliÅŸtirmeye yöneltecek bilince ulaÅŸmış olarak bilgilerinin sınırlarının bilincinde olmaları.
Uluslararası Çevirmenler Federasyonu, dikkatleri profesyonel dilsel çalışmanın niteliÄŸi üzerine çekmek amacıyla 2006 Dünya Çeviri Günü’nü Birçok dil Bir meslek izleÄŸi çevresinde gerçekleÅŸtirmektedir.
Yazılı ve sözlü çevirmenlik iyi yapılmayı hak eden önemli etkinliklerdir. Bir profesyonelin hizmetine baÅŸvurularak, hangi dilde olursa olsun, bildirinin eksiksiz aktarımı saÄŸlanır.