
Yukarıdaki resim 9 Kasım 2006 günü İstanbul’da, uluslar arası Four Seasons oteller zincirinin Sultanahmet ÅŸubesinde çekilmiÅŸ. Kutlanan olay, “Milli EÄŸitim Bakanlığı ile BaÄŸcılar Belediyesi‘nin, ilçede okuma-yazma öÄŸretilen 20 bin öÄŸrenci velisine yönelik, ilkokul diploması yerine geçecek belge alabilmelerini saÄŸlayacak 72. Kademe Okuma-Yazma Kursları’yla ilgili protokol imza töreni.†Törende Milli EÄŸitim Bakanı, İstanbul Valisi, BaÄŸcılar Kaymakamı, İl Milli EÄŸitim Müdürü, BaÅŸbakan’ın eÅŸi ve “kara çarÅŸaflı ve türbanlı kursiyerler” yer almış. (Hürriyet, 10 Kasım 2006) DoÄŸal olarak, “kara çarÅŸaflı ve türbanlı kursiyerler”, bir yabancı dil kursuna katılırlarsa çevirmenlik belgesi de alabilecekler. Aslında, resmin altında ÅŸu da yazabilir ve hiç ÅŸaşırtıcı olmazdı: “Four Seasons Hotel’de verilen resepsiyonda, BaÅŸbakan’ın eÅŸiyle birlikte yazar X ve çevirmeni Y görünüyor.”
Ama bir daha okuyalım: “kara çarÅŸaf ve türbanla” ilkokula gidemeyecek olan “kara çarÅŸaflı ve türbanlı kursiyerler” “ilkokul diploması yerine geçecek belge“yi M.E.B.’ndan mı aldı?
Uyarı: bu haber aktarımında konu, okuma yazma kursunun sonucunda sertifika yerine “diploma yerine geçecek belge” verilmesidir.

Bu yazıyı ve altındaki niyeti çok ayrımcı buluyorum. Ben de yurtdışında doÄŸmuÅŸ, yetiÅŸmiÅŸ ve okumuÅŸ bir Türk ve aynı zamanda tesettürlü/örtülü (türban kelimesini kabul etmiyorum) bir kadın olarak bunu size/sizlere yakıştıramadım.
Ben de bir çevirmenim. Yurt dışında 4 yıl öÄŸretmenlik yaptım ve hizmetlerimle üstlerimi her zaman memnun ettim. Ayrıca, son 5 senedir çevirmen olarak çalışmaktayım ve yine aynı ÅŸekilde, birlikte çalıştığım herkesi ve her kuruluÅŸu yaptığım iÅŸler ve iÅŸ anlayışımla memnun ettim, taktirlerini aldım.
Bunun nesi yanlış? Kime ne zararım var? Bir yanlışı veya kimseye bir zararı olmayan ÅŸeyler farklı görüÅŸ/düÅŸünce/inançlara sahip insanları niye tedirgin ve rahatsız etsin?
Bir bütün olan, olması gereken milletimizi “bizler,” “sizler,” ve/veya “onlar” olarak ayırdıkça, ayırım yaptıkça, yukarıdaki resimde hem başı örtülü hem de başı açık kadınları aynı karede görmeye, hatta eÄŸitim ile ilgili bir karede sadece örtülü kadınları görmeyi elbette ki kendinize yediremezsiniz.
Åžimdi, bu yukarıdaki haberi yayınlamaktaki niyetiniz neydi acaba, bilemiyorum, açıkçası, bilmekte istemiyorum. Çok ama çok rahatsızlık verici bir haberdi benim için.
Åžimdiye kadar (Çeviribilim’i kısa bir süre önce keÅŸfetmeme raÄŸmen) üye olmaktan mutluluk duyduÄŸum sitenizden çıkmamın en doÄŸrusu olacağına inanıyorum, çünkü öyle ki, yukarıdaki yorumu yapanlar, Gönül Taban Çolak gibi bir üye istemeyeceklerdir.
Yanılıyor muyum?..
Yanlış bir söz etmemek için kullandığım kelimeleri gerçekten de dikkatli bir ÅŸekilde seçtim. Amacım kimseyi kırmak veya kimseye hakaret etmek deÄŸil. Çok açık görüÅŸlü bir vatandaÅŸ olarak da tüm görüÅŸlere -farklı görüÅŸten olan kiÅŸilere hakaret içermedikçe- daima karşı saygılı ve hoÅŸgörülüyümdür. Burada kullandığım kelimelere dikkat etmemin nedeni, yorumu yazanların farklı görüÅŸte olması deÄŸil, benim de içlerine dahil olduÄŸum bir görüÅŸün/inanışın mensuplarına karşı bir hakaret içermesinden dolayı gerçekten moralimin bozulmasından, sinir olmamdandır. Malum… “Öfkeyle kalkan zararla oturur.”
Saygılar…
Sayın Gönül Hanım,
benim tesettürle ilgili görüÅŸüm farklı, ama kuÅŸkusuz tesettürün herhangi bir mesleki uygulamaya engel olacağı gibi yanlış bir düÅŸüncem yok. Çevirmen çalışırken inancına uygun olarak başını da örtebilir, uÄŸur ÅŸapkasını da takabilir.
Fakat bildiÄŸim kadarıyla, Türkiye’de resmi kurumlarda tesettür serbest deÄŸil. Belki yurtdışında öÄŸretmenlik yaparken bu kurallar sözkonusu olmamıştır, ama eÄŸer Türkiye’de bir devlet kurumunda öÄŸretmenlik ve çevirmenlik yaparsanız, sanırım siz de bu kurallar çerçevesinde çalışıyor olmanız gerekir.
Yukarıda yer alan haberde, Çeviribilim‘de yer almasını gerekli gördüÄŸüm iki nokta vardı. Birincisi resmi temsil niteliÄŸi olan kiÅŸilerin, bu toplantının özel bir otelde düzenlenmesinin temsil durumunu ortadan kaldırdığına inanmalarıydı. İkincisi, bu tür kurslarda verilmesi adet olan sertifika yerine, “ilkokul diploması yerine geçen belge” verilmiÅŸ olmasıydı. Bu ÅŸaşırtıcı bir durum, yakında aynı ÅŸey üniversite eÄŸitimi için de sözkonusu olabilir: bir kursun ardından aynı kiÅŸilere “üniversite diploması yerine geçecek diploma” da verebilirler.
Her meslek gibi çevirmenlik de, belli bir çalışma disiplinin, bir kurumdan alınmış ehliyetin, çoÄŸu kez de diplomanın belgelediÄŸi belli bir yeterlilik durumunun ifadesidir, disiplinin ve yeterlilik belgelerinin güvenilirliÄŸinin zayıfladığı, ortadan kalktığı bir durumda bütün meslekler uygulanamaz hale gelecektir. “Kara çarÅŸaflı bir kadın çevirmenlik yapamaz” gibi bir cümle kurulamaz, Halide Edip Adıvar’ın hayatının büyük kısmı çarÅŸafla geçmiÅŸ, fakat günümüzdeki kurallara göre “kara çarÅŸaflı ya da türbanlı bir kadının” kurslara katıldığı zaman, “ilkokul diploması yerine geçecek belge” deÄŸil, bir okur yazarlık sertifikası alması gerektiÄŸi söylenebilir. Yukarıdaki haberdeki durum, yanılmıyorsam, ehliyet kurslarına devam etmeden ehliyet alabilenlerin durumuna benziyor.
Dergiye üyelik, yeni bir haber girdisinden haberdar olmaktan baÅŸka bir sonuç saÄŸlamıyor. ÜyeliÄŸinizden ben de sizin gibi mutlu olurum ve farklı görüÅŸlerin dile gelmesi saÄŸlandıkça daha da harika bir ÅŸey olacağına inanıyorum. Bu açıdan kendi adıma ÅŸunu söyleyebiliim: çalıştığım yayınevlerinde tesettürlü çevirmenlerle birlikte çalıştım ve onların (özellikle resmi kurumlarda çalışamayacakları için) özel bir durumda olduÄŸunu, kadının eviçi emeÄŸiyle çevirmenlik mesleÄŸinin örtüÅŸtüÄŸü ilginç bir alanda durduklarını düÅŸündüm. Böyle bir deneyimi, eÄŸer böyle bir deneyimse yaÅŸadığınız, bir yazı yoluyla paylaşırsanız çok sevinirim.
İlginiz ve uyarınız için teÅŸekkür ederim,
Saygılarımla,
Sabri Gürses.