2 Nisan 2008 günü “Uluslararası Yazarlar BirliÄŸi (PEN) Türkiye Merkezi, Türkiye Yazarlar Sendikası (TYS), Edebiyatçılar DerneÄŸi ve Türkiye Yayıncılar BirliÄŸi’nin (TYB) oluÅŸturduÄŸu dört örgüt, küresel video paylaşım sitesi youtube.com ve çeÅŸitli İnternet sitelerine” eriÅŸimin yasaklanmasını kınayarak ortak bir basın açıklaması yapmıştı.
10 Nisan 2008 günü, mahkeme kararlarıyla kapatılan sitelerin arasına, Google üzerindeki internet iletiÅŸim grupları, “Google Groups” adıyla bilinen site de katıldı. Bu uygulama genel iletiÅŸim özgürlüÄŸünü engelleyen, bütün ifade özgürlüÄŸünü yasaklamaya yönelik bir uygulama olması nedeniyle geçersiz olması gereken bir uygulama: bu gruplar üzerinde görüÅŸ alışveriÅŸinde bulunma özgürlüÄŸü ve olanağının kendisi engelleniyor. Bunun kiÅŸilere tek tek zararı olmasının yanısıra, kurumlara da zararı var. Çevbir’in de aralarında yer aldığı çeÅŸitli yazar ve yayıncı örgütlerinin iletiÅŸimi Google Groups üzerinden yürütülüyordu. ÇeÅŸitli ÅŸehirlerden 800 kadar çevirmen ve çevirmen adayının iletiÅŸim halinde olduÄŸu Kitap Çevirmenleri Grubu‘nun (KÇG) internet sayfasına artık eriÅŸilemiyor. Aynı ÅŸekilde, Çevbir’in Varlık dergisinde yayınladığı Gizli Özne adlı köÅŸenin iletiÅŸim grubu da Google Groups’un hizmetinden yararlanıyordu ve bu sayfaya da artık eriÅŸilemiyor.
Türkiye Yayıncılar BirliÄŸi adına Metin Celal bianet‘e konuyla ilgili bir açıklama yaptı:
“Bu yasakların mantığını anlamak mümkün deÄŸil. Bir atasözümüz var, pire için yorgan yakmak diye. Tek bir grubun haberleÅŸmesini engellemek için tüm bir sistemi yasaklamanın İnternet ile yasanın getirdiÄŸi hükümlere uygun olmadığına inanıyorum.
Mahkemeler, aldıkları kararı uygulatırken sadece kararı aldıkları siteye ya da gruba eriÅŸimi engelletmeli, o servise baÄŸlı tüm siteleri ya da grupları deÄŸil. Bu uygulama, yayınlama özgürlüÄŸüne aykırıdır ve yasa acilen deÄŸiÅŸtirilmelidir.”
Aslında bu tür, mahkeme kararıyla yasaklamaların genel olarak uygulanamaz olması gerekiyor. Google Groups ve baÅŸka ücretsiz iletiÅŸim servislerinin grup kurulurken kurucularla imzaladıkları sözleÅŸmeler var. Bu sözleÅŸmelerde açık seçik bir ÅŸekilde, ne tür içeriklerin engelleneceÄŸi, hizmet veren gerekli görürse ve haklı baÅŸvuru olması halinde sorunlu bir grubun hizmetini kapatabileceÄŸi belirtiliyor. Dolayısıyla, bu tür mahkeme kararıyla yapılan kapatmalar hem ticari rekabet kurallarını ihlal ederek ÅŸirketlere zarar veriyor, hem onların yaptıkları sözleÅŸmeleri hiçe sayıyor, hem de herhangi bir açıklama içermemesi nedeniyle internet kullanıcısının tüketici hakkını engelliyor. Yani bir mahkeme kararıyla bir sitenin ya da tek bir grubun kapatılması da yanlış sayılmalı.
301’le ilgili tartışmaların, parti kapatmalarıyla ilgili tartışmaların yoÄŸunlaÅŸtığı bu günlerde, internet sitelerinin kapatılmasının çok daha ciddi bir sorun olduÄŸuna dikkat çekmek gerekiyor. Gerek 301’le ilgili davalarda, gerek parti kapatmalarla ilgili davalarda iddianameler yer alır, hatta bütün basında tartışılırken, internet sitelerinin neden kapatıldığı kamuoyuna hiçbir ÅŸekilde açıklanmıyor. Chip Online’ın belirttiÄŸine göre, Google Groups’un kapatılmasının nedeni, gruplardan bazılarında Adnan Oktar ya da Adnan Hoca’yla ilgili çeÅŸitli görüÅŸlerin yer alması ve İstanbul, Silivri Mahkemesi’nin bu görüÅŸleri suç sayması. Dolayısıyla, internet kullanıcısı, bir kiÅŸiyle ilgili görüÅŸlerin yasaklanması adına, internetin ücretsiz hizmetlerinden yararlanamamak gibi bir durumla karşı karşıya. Bir gün, bir mahkeme kararıyla, Gmail, YahooMail gibi ücretsiz mektup hizmetleri de, bazı kiÅŸilerin gönderdiÄŸi mektuplar nedeniyle kapatılırsa, ÅŸaÅŸmamak gerek.
Büyük olasılıkla, Google Groups, bir süre sonra görüÅŸmelerin, konu edilen içeriklerin silinmesinin ardından yeniden eriÅŸime açılır. Çünkü uluslararası ÅŸirketleri engelleme gücü ve olanağı sınırsız deÄŸil. Fakat bu tür durumlarda, ÅŸirketler de (örneÄŸin Çin’de olduÄŸu gibi) geri adımlar atarak, kullanıcıları sınırlama, onların ifade özgürlüÄŸünü önceden engelleme gibi yollara baÅŸvuruyorlar. Sonuçta, sınırsız eriÅŸim ve özgürlük için bedelini ödediÄŸiniz internet, serbest iletiÅŸim hizmeti, sınırlı bir çerçeveye giriyor: günlük hayatta olduÄŸu gibi. Bu tür olayların, belki de asıl eÄŸitici yanı, kurumların iletiÅŸim aÄŸlarını uluslararası ÅŸirketlerin ücretsiz hizmetlerine dayandırmasının sakıncalı yanlarını sergilemesi: örnekte görüldüÄŸü gibi, bir mahkeme karar alabilir, Google grupları kapatmaya karar verebilir ve bütün bir iletiÅŸim ağı çöker, harf harf kurduÄŸunuz bir yapı sanal özgürlük boÅŸluÄŸuna karışır.
