
İlki AÄŸustos 2001 yılında gerçekleÅŸen bu yılki Uluslararası TaÅŸkent Åžiir Festivali’nin Moskova ayağı 26 Kasım 2009’da, Çehov Kütüphanesi bünyesindeki Çehov Kültür Merkezi’nde gerçekleÅŸtirildi. Festivalin sunuculuÄŸunu Yelena Pahomova ve Sancar Yanışev birlikte üstlendi. Katılımın bir hayli yoÄŸun olduÄŸu gecede Özbek ÅŸairlerin yanısıra, Moskova’da ve diasporada yaÅŸayan Rus ÅŸairler ÅŸiirlerini seslendirdi. Geceye katılan ÅŸairlerden bazıları: Rusya’da “Anna Ahmatova Dörtlüsü†ya da “Anna Ahmatova Öksüzleri†(İosif Brodski, Yevgeniy Reyn, Anatoliy Nayman, Dmitriy Bobışev) adıyla bilinen isimlerden biri, büyük ÅŸair Anatoliy Nayman, New York’ta yaÅŸayan ÅŸair Andrey Gritsman, ÇaÄŸdaÅŸ Rus Kadın ÅŸairlerden İrina Yermakova, Moskova’lı ÅŸairlerden Yuliy Gugolev, Gleb Åžulpyakov, Svetlana Bunina, Yevgeniya Varabyova. Özbekistan doÄŸumlu, ÅŸu an Moskova’da yaÅŸayan ÅŸairler: Sancar Yanışev, Aleksandr YermoÅŸkin, Vadim Murathanov, Özbekistan’da doÄŸup, orada yaÅŸayan Suhbat Aflatuni mahlasıyla ÅŸiirler yazan akademisyen-ÅŸair Yevgeniy Abdullayev, Fahriddin Nizamov.
Festivalin Moskova ayağının en önemli özelliÄŸinden biriyse bu yıl şair Sancar Yanışev’in editörlüÄŸünde ve redaktörlüÄŸünde “ Nar. XXI. Yüzyılın Klasikleri. ÇaÄŸdaÅŸ Özbek Åžiir Antolojisi †adıyla Özbekçe ve Rusça olmak üzere iki dilli hazırlanan, Rusçaya çevrilen ÇaÄŸdaÅŸ Özbek Åžiirlerinden oluÅŸan, yayımını Novayya Yunost Sanat Merkezi’nin üstlendiÄŸi antolojinin tanıtılmasıydı. Åžiirleri Rusça’ya çevrilen Özbek ÅŸairlerden bazıları: Rauf Parfi, Fahriyor , Davron Radjab, Guzal Begim, Bahrom Ruzimuhammad, Abdulla Åžer, Yahyo Tog, Tursun ali, Mirpulat Mirzo, Belgi. Antolojiye emek, gönül veren çevirmenlerden bazıları: V. Murathanov, G. Reznikovski, P. Gumerov, S. Bunina, S. Yanışev, S. Aflatuni, V. Sosnora. Antoloji, Özbek Åžiirinin iki dilli hazırlanan ilk antolojisi olması nedeniyle de ayrı bir öneme sahip.
Gecenin sonunda davetlilere festivalin vazgeçilmez bir ritüeli haline gelen meÅŸhur, leziz Özbek pilavı ve çeÅŸitli içecekler ikram edildi. Çehov Kültür Merkezi’nin antresinde kurulan mini bir kitaplıkla ÅŸairlerin ulaşılamayan eski ÅŸiir kitaplarına kadar çok çeÅŸitli ÅŸiir ve poetika kitapları satışa sunuldu. Åžiirleriyle geceyi süsleyen ÅŸairlerin, ÅŸiirlerini okudukları zaman diliminde yapılan kara kalem portrelerinin gecenin sonunda kendilerine hediye edilmesi neÅŸeli sahnelere neden oldu.
*
Andrey Gritsman: 1947‘de Moskova’da doÄŸdu. İ. M. Seçenov Tıp Enstitüsünden mezun oldu. 1981 yılınan beri New York’ta yaşıyor, doktor olarak çalışıyor, kanser uzmanı. Rusça ve İngilizce yazdığı ÅŸiirleri Rusya’da: Oktyabr, Arion, Vestnik Evropı, Novaya Yunost, Sibirskiye Ogni; yurtdışında: Novıy Jurnal, Sbornik Vstreçi, Steteskop, KreÅŸçatik gibi dergilerde yayınlandı.
İngilizce yazdığı ÅŸiir ve denemeleri Amerika ve İngilteredeki Richmond Review (London, UK), Manhattan Review, New Orleans Review gibi çeÅŸitli süreli yayınlarda yayınlandı. Åžiirleri Modern Poetry in Translation (UK) ; Crossing Centuries (New Russian Poetry), USA; Voices from the Frost Place (USA) gibi antolojilerde yer buldu. 1998’de Vermont Üniversitesi edebiyat fakültesinden mezun oldu, aynı üniversitede yüksek lisansını tamamladı.
İngilizce yazdığı ÅŸiir ve denemelerini Long Fall (Spuyten Duyvil Press, New York City) adlı kitapta topladı. Åžiir kitaplarından bazıları: Sahipsiz Toprak (1995), İngilizce ve Rusça olarak iki dilde yayınlanan Köprü Manzarası (Word, New York) 1998, Dublör (Ermitage, ABD) 2002, Aktarma (Arion) 2003, In Transit (BükreÅŸ, İngilizce ve Romence ) 2004, Ormandaki Ada (PuÅŸkin Fonu, Petersburg). New York’taki Uluslararası Åžiir Kulubünün organizatörü ve www.interpoezia.net sitesinin genel yayın yönetmeni.
Yevgeniya Vorobyova: Åžair,eleÅŸtirmen, filolog. 1973 yılında Moskova’da doÄŸdu. Lenin Devlet Pedagoji Enstitüsü’nü bitirdi. Dilbilim üzerine doktora yaptı. Åžiirleri, eleÅŸtirileri, denemeleri Yevgeniya Vejlyan adıyla Novıy Mir, Arion, Solo, Novoe Literaturnoe Obozrenie, Biblio Globus, Vaprosı literaturı, Okresnosti, KreÅŸçatik, ExLibris gibi çeÅŸitli dergi, gazete ve almanaklarda yayınlandı. 2007 yılında, yıl boyunca süreli yayınlarda yayınlanan iyi makale ve denemelerin yazarlarına ÅŸiir alanında verilen Anthologia özel ödülüne layık görüldü. Moskova Pedagoji Enstitüsü’nde ders veriyor.
Gleb Åžulpyakov: Åžair, çevirmen, romancı, tv sunucusu, 1971’de, Moskova’da doÄŸdu. Moskova Devlet Üniversitesi gazetecilik bölümünden mezun oldu. 2001’de Fiske, 2007’de MeÅŸe Palamutu adlı ÅŸiir kitaplarını yayınladı. Ted Hughes, Robert Hass, Judith Ortiz Cofer gibi ÅŸairlerin ÅŸiirlerini, Wystan Hugh Auden’ın Table Talk adlı eserini Rusça’ya kazandırdı. Åžiirleri Cris Mattison, Daniel Weissbort tarafından İngilizceye çevrildi. 2000 yılında ÅŸiir alanında Triomphe (zafer) ödülünü aldı. Gezi yazılarından oluÅŸan denemelerini Persona Grappa (2002), Amcamın Rüyası (2005), Agatha Christie Sevenler DerneÄŸi (2009) adlı kitaplarında topladı. Kendisine 2005’e Damgasını Vuranlar ödülünü kazandıran PuÅŸkin Amerika’da ve 2004 yılında Mayakovski Tiyatrosu’nda sahnelenen Cüce adlı piyesleri yazdı. Türkçe’ye Kayhan Yükseler çevirisiyle kazandırılan Sinan’ın Kitabı adlı romanı 2005’te, ikinci romanı Tsunami 2008 yılında yayınlandı. Yeni romanı Fes 2010 yılının baharında okuyucusuyla buluÅŸacak. Novaya Yunost (Yeni gençlik) Edebiyat Dergisinin Genel Yayın Yönetmeni. Rusya’nın Kültür kanalında Cumhuriyetin Serveti (ДоÑтоÑние РеÑпублики) isimli haftalık programı hazırlayıp sunuyor. Moskova’da yaşıyor.
Anatoliy Nayman: Åžair, romancı. 1936’da, Leningrad’da doÄŸdu. Anna Ahmatova Öksüzleri adı verilen dört ÅŸairden biri. Anna Ahmatova’nın edebiyat sekreteri, Anna Ahmatova Hikayeleri (1989) adlı kitabın yazarı. Sir romanı 2001 yılında Smirnoff Ödülüne layık görüldü. Kitaplarından bazıları: Nobel ödüllü Rus ÅŸair, çevirmen, yazar Yosef Brodski ve diÄŸer Rus yazarlarla ilgili anı, mektup ve günlüÄŸünü topladığı kitabı: B. B. Ve DiÄŸerleri (2009), Åžiir ve Yalan (2008), Oxford-Gorki Parkı (2004), Anatoliy Nayman Åžiirleri (New York, Ermitage) 1989, Komutan’ın Heykeli ve diÄŸer hikayeler (Londra: Overseas Publ. Interchange) 1992, Yüzyılın Sonundaki Bulut (New York, Ermitage) 1993, Åžansız Nesillerin Åžanlı Sonu (Moskova, Vagrius) 1998, Elin Ritmi (Moskova, Vagrius) 2000, Sofya (Moskova, Ogi) 2002, Sevimsiz Adam (Moskova, Eksmo) 2003.
Vadim Murathanov: Åžair, çevirmen, nesirci. 1974 yılında BiÅŸkek’te doÄŸdu. 1990 yılında TaÅŸkent’e göç etti. 1996 yılında TaÅŸkent Devlet Üniversitesi filoloji bölümünden mezun oldu. Sancar Yanışev ve Yevgeniy Abdullayev’le (Suhbat Aflatuni) birlikte TaÅŸkent Åžiir Ekolü’nün üç kurucusundan biri oldu. Yine Sancar Yanışev ve Yevgeniy Abdullayev’le birlikte Küçük İpek Yolu Almanağını hazırladı ve günümüze kadar aksamadan devam eden TaÅŸken Uluslararası Åžiir Festivalinin kurucularından biri oldu. Novaya Yunost Edebiyat Dergisinin ÅŸiir editörü, www.interpoezia.net Dergisinin sorumlu yazı iÅŸleri müdürü. ÇeÅŸitli yazın türlerinde yazdığı yazıları ve çevirileri Novıy Mir, Oktyabr, Drujba Narodov, Zvezda Vostoka, Znamya, Arion, Novaya Yunost, Zvezda gibi dergilerde yayaınlandı. Åžiir kitaplarından bazıları: Alacakaranlığa kadar (TaÅŸkent, 2002), Sözdinlemez Müzik (Almatı, 2004), Portreler (Moskova, 2005), Dallanıp, budaklanan Yaz (Moskova, 2007). 2006 yılından beri Moskova’da yaşıyor.
Yevgeniy Abdullayev: Åžair, romancı. 1971’de TaÅŸkent’te doÄŸdu. Hukuk Fakültesinin ardından felsefe bölümünden mezun oldu. Åžiirleri Suhbat Aflatuni mahlasıyla Znamya, Voprosı Literaurı, Drujba Narodov, Zvezda Vostoka, Novaya Yunost, İnterpoeziya, Arion, Oktyabr, Neprikosnovennıy Zapas gibi çeÅŸitli dergilerde yayınlandı. Åžiir kitaplarından bazıları: Zeburlar ve Taslaklar (Moskova, Ruslan Elinin Yayınevi, 2003), Kesik Kulak Tablosu (Moskova, Ruslan Elinin Yayınevi, 2008). Åžairin TaÅŸkent Romanı adlı ilk romanı Moskova’daki Amfora Yaınları tarafından 2006 yılında basıldı. 2004 ve 2006 yıllarında olmak üzere iki kez Oktyabr Dergisinin verdiÄŸi ödüle layık görüldü. 2005 yılında verilmeye baÅŸlanılan Russkaya Premiya Ödülünün ilki kendisine verildi. 2006 yılında Triomphe (zafer) ödülünü aldı. Zvezda Vostoka ve Drujba Narodov edebiyat dergilerinin editörlerinden biri. TaÅŸkent’te yaşıyor.
Foto: ЧеÑлав Чуканов. Я очень благодарна тем людÑм, которые уÑтроили Ñтот вечер и приглаÑили менÑ. И оÑобую благодарноÑть выражаю Якову КраÑновÑкому за помощь!.
