Fransız yazar Louis-Charles Royer’in Haras Humain adlı romanının, Emine Bogenç Demirel’in imzasını taşıyan yeni bir çevirisi “İnsan Harası: Hitler’in Kızları” (2010) adıyla Delta Yayınevi tarafından yayımlandı. Çevirmenin romanın çeviri ve yayım tarihini de içeren arkasözüne yer veriyoruz.
Birkaç Söz
“Pemberotik†ya da “rozerotik†romanların Fransız yazarı Louis-Charles Royer’in İnsan Harası adlı yapıtının Türk okuruyla tanışması, yapımcı ve sinema yönetmeni Ertem EÄŸilmez, oyun yazarı ve gazeteci Refik Erduran, dönemin tanınmış gazetecisi Kemal Salih Sel’in oÄŸlu Haldun Sel’in çabalarıyla 1953 yılında ÇaÄŸlayan Yayınevi’nin kurulmasıyla gerçekleÅŸmiÅŸtir. Öncelikle Nazım Hikmet’in de önermiÅŸ olduÄŸu gibi, yüksek kültüre özgü kitapların basılacağı bir yayınevi olması düÅŸlenirken, Ertem EÄŸilmez’in getirmiÅŸ olduÄŸu İnsan Harası kitabıyla, beklenmedik bir biçimde, amaç biraz para kazanıp daha sonra yüksek kültüre yönelme kararını da beraberinde getirmiÅŸtir. O dönemin deyiÅŸiyle “plastik kapaklı†ilk popüler cep kitapları, kapaklarındaki renkli ve canlı resimlerle okuyucunun hemen ilgisini çekerek piyasayı alt üst etmiÅŸtir. Kitaplar ilk kez gazete bayilerinde  1 liraya satışa sunulurken, bu ucuz fiyatla satışlar bugün bile eriÅŸilmesi güç sayılara ulaÅŸmıştır. Refik Erduran kendisiyle yapmış olduÄŸum bir söyleÅŸide, “bu kitaplardan bavul bavul para kazanılmıştı†diye betimlemiÅŸti o günleri.
Hayli çetin bir o kadar da zevkli çeviri sürecinde, yazarın devrik tümceleri, olumsuz sıfatlardan yola çıkarak olumlu süreci açımlayan tarzı, kendisine özgü biçemi, bazen Türkçede ÅŸaşırtsa da, erek kültüre aktarılmaya çalışılmıştır. Tanınmış Fransız dil kuramcısı, çevirmen, ÅŸair Henri Meschonnic’in dediÄŸi gibi, yapıtın armonisini oluÅŸturan, rengini veren, metni ayakta canlı tutan, bu ritim deÄŸil midir zaten? Almanca kullanımlar, deyimler, İkinci Dünya Savaşı’na ait özel tanımlar, ideolojik göndermeler, öjenizme yönelik bilimsel açıklamalar dipnot olarak okura özellikle sunulmuÅŸtur. Ayrıca, baÅŸat kiÅŸilerin unvanlarıyla adlandırılmaları ve lakapları özgün metindeki etkiyi yaratmak amacıyla büyük harf kullanarak verilmiÅŸtir.
Kültürlerarası dolaşım sürecinde birçok dile çevrilmiÅŸ olan İnsan Harası, daha önce dört kez farklı kapaklarla Türk okurunun karşısına farklı tınılarla çıkmıştır; ancak her seferinde erek kültürün toplumsal gerçekleriyle uyum içinde kimi göndermeleri uyarlayarak ya da kimilerini olduÄŸu gibi göz ardı ederek… Åžimdi de İnsan Harası: Hitler’in Kızları olarak yeniden elinizde…
Keyifli okumalar…
Emine Bogenç Demirel
İstanbul, 09 Kasım 2009

“Pemberotik†ya da “rozerotik†romanların Fransız yazarı Louis-Charles Royer’in İnsan Harası adlı yapıtının Türk okuruyla tanışması, yapımcı ve sinema yönetmeni Ertem EÄŸilmez, oyun yazarı ve gazeteci Refik Erduran, dönemin tanınmış gazetecisi Kemal Salih Sel’in oÄŸlu Haldun Sel’in çabalarıyla 1953 yılında ÇaÄŸlayan Yayınevi’nin kurulmasıyla gerçekleÅŸmiÅŸtir. Öncelikle Nazım Hikmet’in de önermiÅŸ olduÄŸu gibi, yüksek kültüre özgü kitapların basılacağı bir yayınevi olması düÅŸlenirken, Ertem EÄŸilmez’in getirmiÅŸ olduÄŸu İnsan Harası kitabıyla, beklenmedik bir biçimde, amaç biraz para kazanıp daha sonra yüksek kültüre yönelme kararını da beraberinde getirmiÅŸtir. O dönemin deyiÅŸiyle “plastik kapaklı†ilk popüler cep kitapları, kapaklarındaki renkli ve canlı resimlerle okuyucunun hemen ilgisini çekerek piyasayı alt üst etmiÅŸtir. Kitaplar ilk kez gazete bayilerinde  1 liraya satışa sunulurken, bu ucuz fiyatla satışlar bugün bile eriÅŸilmesi güç sayılara ulaÅŸmıştır. Refik Erduran kendisiyle yapmış olduÄŸum bir söyleÅŸide, “bu kitaplardan bavul bavul para kazanılmıştı†diye betimlemiÅŸti o günleri.