Sosyalist düÅŸünür Server Tanilli (1931-2011) öldü. 1978 yılında Uygarlık Tarihi adlı kitabı ve üniversite dersi yüzünden yargılanmış, beraat ettikten sonra öldürülmeye çalışılmış, ama ölmemiÅŸ, yazarlık ve eÄŸitmenlik hayatının geri kalanını tekerlekli sandalyede geçirmiÅŸti. Uygarlık tarihi ve aydınlanma felsefesi üzerine çalışmalarıyla, duru ve yenilikçi diliyle düÅŸünce hayatımızda büyük bir etki yaratmıştı.
“Yeni bir yüzyılın baÅŸlarındayız. Yüzyılımız, bundan öncekinden devraldığı sorunları çözmeye çalışırken, kuÅŸkusuz hiç bilmedikleri de çıkacak karşısına; o da, geleceÄŸe yürüyüÅŸünü onlarla boÄŸuÅŸa boÄŸuÅŸa yapacak. Tarihin akışı böyle… 20. yüzyıl, ağır bir miras bıraktı arkaya.“Dünyamız yaÄŸmalanıyor; gezegenimizin, giderek soyumuzungeleceÄŸi tehlikede; nasıl önleyebiliriz bu talanı? Bilim ve teknik ilerliyor; ama beraberinde dev sorunlara da yol açıyor; ilerlemeye evet, ama kimin için ve hangi amaçla? İnsanlar çoÄŸalıyor, sorunlar da… Dünya nüfusunu bir istikrara kavuÅŸtururken, adil ve sürdürülebilir bir kalkınma yoluna girebilir miyiz? Her yerde kent ve her yerde de bunalımdadır: Nereden kaynaklanıyor bu bunalım ve nasıl önlenebilir? Özellikle insan, kent ve demokrasi iliÅŸkisini saÄŸlıklı olarak nasıl kurabiliriz? Kapitalizm, küreselleÅŸmeyi de arkasına alarak yeni bir fetih çağına girmiÅŸtir. Bunun yol açtığı sorunlar nasıl çözülecek, özellikle dünya çapında bir sosyal anlaÅŸma mümkün müdür?
…
“Aydınlanma Çağı, bütün insanlara seslenerek hümanist düÅŸünceyi doruÄŸuna çıkarmıştı. Ona tüm canlı varlıklara acımayı, kardeÅŸliÄŸi, dahası enternasyonalist kardeÅŸliÄŸi eklemeliyiz!” Bütün insanları, kendi aralarında ve hepsini de doÄŸaya baÄŸlayacak - dünya çapındaki – yeni dayanışma bilincinin temeli iÅŸte budur.” (Yeni Bir Yüzyılın EÅŸiÄŸinde/Belgelik)
Server Tanilli’nin sınırlı sayıdaki çevirileri ve çeviri yaklaşımıyla ilgili yazılarınızı bekliyoruz. Tanilli, 1 Aralık 2011 günü saat 10:00’da Cumhuriyet gazetesi önünden uÄŸurlanacaktır.
(Tanilli’nin ardından yayınlanan nadir güzel yazılardan biri: “Aydınlanma bilgesini kaybettik /Miraç Zeynep Özkartal”
ve öncesinden: Bir “Uygarlık Tarihi†Öyküsü / Orhan Yalçın Gültekin)
