Çeviri ve Ulusal İmgeler – Kasım 2011/ Antwerp-Amsterdam

Kasım ayında Lessius Hogeschool ile Universiteit van Amsterdam’ın Antwerp ve Amsterdam kentlerinde ortaklaÅŸa düzenlediÄŸi üç günlük konferansa Türkiye’den katılım bir hayli yoÄŸundu. “Low Countries Conference” üstbaÅŸlığını taşıyan etkinlikte İstanbul, Ankara ve İzmir’den gelen sekiz konuÅŸmacı söz aldı. ÇeÅŸitli Balkan ülkelerinden gelen konuÅŸmacıları da göz önünde bulundurduÄŸumuzda, üç günün neredeyse tamamında Türkiye ve Balkanlar konuÅŸulmuÅŸ oldu.

İlk günkü karşılama konuÅŸmasında Antwerp’ten Luc van Doorslaer, Çeviribilim’in kendi içinde çeviri ediminin bulunmayışını vurguladı. Çeviribilim’in bugününde dünyanın dört bir yanından gelen akademisyenin yalnızca tek bir dili, İngilizce’yi konuÅŸuyor oluÅŸu, bunun bir varsayılan olarak kabul görüÅŸündeki anormalliÄŸe dikkat çekmesi katılımcıların uykusunu dağıtmış oldu. Birçok konferansta yer alıyordu tercümanlar, yalnızca Çeviribilim etkinliklerinde yoktular belki de. Çeviribilim’in sefaleti bu olabilir miydi?

Daha sonra açılış konuÅŸması için Ottowa Üniversitesi’nden Luise von Flotow söz aldı. Kanadalı akademisyenin gündeminde Kanada edebiyatının dışarı açılışı sırasında eserlerin baÄŸlamından bağımsız olarak vahÅŸi ve bakir doÄŸa ile güçlü erkek imgesinin ağır basıyor oluÅŸu vardı. Bir diÄŸer vurgu, adı son zamanlarda daha sık anılır olan “kültürel diplomasi” kavramında idi. CIA’nın bir dönem “psikolojik savaş” olarak adlandırdığı stratejilerin bugün hâlâ Amerika tarafından yeni bir isim altında, devlet eliyle yürütülüÅŸü, bu kavramın diÄŸer kültürler üzerindeki tahakkümü üzerine örnekler verildi. Kanadalı konuÅŸmacı, benzer stratejilerin Margaret Atwood’un hızla yükselmesindeki katkılarından, Kanada’nın dışa açılma projelerine ayırdığı fonlardan da bahsetti.

İlk günkü eÅŸ zamanlı konuÅŸmalarda Nedret Kuran-BurçoÄŸlu, Arzu Eker (kendisi katılamadığı için sunumunu Arzu Akbatur okudu), Yasemin Kanca, Taner Karakoç, Åžule Demirkol, Martin Cyr Hicks ile Arzu Akbatur söz aldı. Nedret Kuran-BurçoÄŸlu, Cumhuriyet döneminin baÅŸlangıcındaki dil devrimi, Hasan Âli Yücel, Tercüme Odası ve Tercüme Dergisi’nden bahsetti. KonuÅŸmasının odağında Benedict Anderson ile Gideon Toury yer aldı.

Arzu Eker’in konuÅŸması, Tymoczko’nun “metonymics” kavramını Orhan Pamuk çevirilerine uygulamayı amaçlıyordu. Martin Cyr Hicks, Kanada baÄŸlamında Québec kimliÄŸinin postkolonyal bakış açısıyla nasıl içiçe olduÄŸunu, beyaz Québec’liler ile Afro-Amerikalıların ortak bir paydada buluÅŸarak Kanadalı, Fransız veya İngiliz kimliÄŸine karşı nasıl direndiklerini anlattı. Arzu Akbatur’un konuÅŸması, Elif Åžafak’ın 2006 basımlı Baba ve Piç‘i ile 2007 basımlı Bastard of Istanbul kitaplarının metinsel karşılaÅŸtırması üzerineydi. Eklenen ve çıkarılan paragraflar ile önce basılan Baba ve Piç “Türkçe versiyon” durumuna düÅŸerken Bastard of Istanbul‘un “İngilizce orijinal”e nasıl dönüÅŸtüÄŸü, iki kitaptan alıntılar ile gösterildi.