Cem AkaÅŸ deÄŸiÅŸmekte olan eÄŸitim sistemine bir öneri getiren, “inanç okulları, kadın imamlar” baÅŸlıklı yazısında din eÄŸitimi için bir öneri getiriyor:
“dindar ailelerin çocuklarını yollamayı tercih edebileceÄŸi özel okul statüsündeki “inanç okulları”nın serbest bırakılmasını, bu okulların milli eÄŸitim bakanlığı’na baÄŸlı olmasını, milli eÄŸitimin 12 yıllık standart müfredatının buralarda eksiksiz okutulmasını, üstüne ek olarak din derslerinin daha geniÅŸ çerçevede ama mutlaka seçmeli olarak verilmesini, ayrıca dünya dinlerinin de bu çerçevede öÄŸretilmesini istiyorum. bilim ağırlıklı bir öÄŸrenime yönelen ve fen lisesinde okuyan çocuklar nasıl mecburen fizik öÄŸretmeni olmuyorsa, dindar bir ortamda öÄŸrenim görmek isteyen çocuklar da inanç okullarına gidebilsin, bu onların mesleklerini (yalandan bile olsa) belirlemesin istiyorum.”
Anlaşılan, 1980 darbesiyle gelen – geri gelen? – din derslerini yaÅŸayan bir kuÅŸağın, 1960 sonu-70’ler kuÅŸağının özel bir konusu olacak bu dersler ve toplumun din merkezli geliÅŸmeye baÅŸlayan yeni düzeni. GeleceÄŸin nasıl bir ÅŸekil alacağı bu kuÅŸağı belki de daha uygulamaya dönük düÅŸündürmeye baÅŸladı. Belki de kimin entelektüel sözünün hakim olduÄŸunu bilememek – bütün toplumsal olayların üzerine “cemaat” denen amorf bir kütlenin gölgesinin düÅŸmesinden, artık yazılarda “aydın” sözcüÄŸünün neredeyse hiç kullanılmamasından, çeviriler yoluyla “entelektüel” diye bir tanımsız varlığın arasıra belirip kaybolmasından daha garip bir ÅŸey var olabilir mi? – kaygılara neden oluyor.
(Hocalı anması için İstanbul, Taksim, İstiklal Caddesi’ni, Hrant Dink anmasının bir rövanşı olarak iÅŸgal eder gibi davranan, öyle hisseden bir toplumsal grup – bu grubun temsil açısından parçalı yapısı – iktidardaki bir siyasetçinin, siyasi partinin örtülü bir ÅŸekilde bu grubu yönlendirmesi – saÄŸ medyada Fatih-Harbiye ikiliÄŸinin hâlâ ve yeniden dillendiriliyor olması.. bunlar her ÅŸehirde kendi suretlerini oluÅŸturan bir modelin parçaları. İslam Konferansı Örgütü gençlik kolunun sahiplendiÄŸi Hocalı anmasını – siyasi yönlendirmeleriyle birlikte – Tophane olayının – hatırlayan var mı? – bir güncellemesi olarak görmekte yarar var. Her ÅŸehrin Pera’sında yaÅŸanacak bir güncelleme.)
Belki de bu kaygılar etkili olmuÅŸtu benim Notos edebiyat dergisinin 100 Temel Eser anketine verdiÄŸim yanıtlarda. Anket için 10 eser önermemiz isteniyordu. Ben de ÅŸöyle bir öneri listesi hazırladım:
10+1 Temel Eser
Aslında bütün bu metinler çeviri ya da uyarlama, fakat çeviri düzyazı eserlere çok yer vermemeye çalıştım; bunları öÄŸrenci ayrıca, kendi beÄŸenisine göre bulup okuyabilir diye düÅŸündüm. Fakat ÅŸiir dilini, her üç ÅŸekliyle, telif, çeviri ve yaratıcı çeviri (örn. Sabahattin EyüboÄŸlu, Can Yücel) olarak tanınması bana önemli geldi. Dünya edebiyatını ÅŸiir aracılığıyla tanıması da önemli bence. [Önerilere yeniden bakarken, aslında 100 Temel Eser’in ÅŸehir ya da bölgeler için ayrı ayrı düÅŸünülebileceÄŸini de fark ettim: böyle bir listenin en az üçte biri ÅŸehir-bölgenin yazarlarını içerebilir ve İstanbul dışında o ÅŸehrin kendi tarihçesiyle ilgili bir edebi metin bulunması da ÅŸart sayılabilir.]
-Tevrat, İncil ve Kuran metinleri (karşılaÅŸtırmalı bir inceleme ya da derleme) ya da Mevlid-i Åžerif – Süleyman Çelebi (Halide Edip Adıvar’ın önerisiyle – haz. Faruk TimurtaÅŸ ya da İskender Pala)
– Dede Korkut (haz. Erdal Öz ya da Orhan Åžaik Gökyay)
– İlyada ve Odysseia – çev. A. Kadir-Azra Erhat (seçmeler)
– KöroÄŸlu (haz. Ümit KaftancıoÄŸlu ya da Hüseyin Bayaz)
– Tek Atlı Tekin Olmaz – Ümit KaftancıoÄŸlu ya da Memleketin Birinde Hoptirinam – Aziz Nesin
– Seyahatname – Evliya Çelebi (haz. Nihal Atsız ya da Servet İskit)
– İstanbul Ansiklopedisi – ReÅŸat Ekrem Koçu (seçmeler) & İstanbul – Orhan Pamuk (karşılaÅŸtırmalı bir derleme yapılabilir)
– Gargantua – Rabelais (çev. Sabahattin EyüboÄŸlu) ya da Her Boydan: Dünya Åžiirinden Örnekler (çev. Can Yücel)
– Masalın Aslı – Vasıf Öngören
– ÇaÄŸdaÅŸ Türk Åžiiri Antolojisi – Mehmet Fuat ya da AÅŸk Åžiirleri Kolonisi – küçük İskender)
– ÇaÄŸdaÅŸ Dünya Åžiiri Antolojisi – haz. Erdal Alova, Eray Canberk, Cevat Çapan ya da Çin’den Peru’ya Dünya Åžiirinden Çeviriler – haz. Cevat Çapan
