Mesleki Yeterlilik Kurumu Medya, İletiÅŸim ve Yayıncılık Sektör Komitesi ilk toplantısını 13 Nisan 2010 günü yaptı. Haziran 2012 başında, çok sayıda örgüt ve kurumun ortak çalışmasıyla hazırlanan “Çevirmen (Seviye 6) taslak meslek standardı” açıklandı ve ilgili kurumlardan 6 Temmuz 2012 tarihine kadar görüÅŸ bildirilmesi istendi. Avrupa BirliÄŸi ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilen bu yeterlilik ve standart çalışmalarının toplantıları Ulusal Yeterlilik Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi (UYEP) ve Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından düzenleniyor.

Yine Haziran başında, 9 Haziran 2012 günü Avrupa BirliÄŸi Çeviri EÅŸgüdüm BaÅŸkanlığı tarafından Avrupa BirliÄŸi Bakanlığı Çeviri Platformu’nun bir toplantısı düzenlendi. Çevirmenlik yeterlilik ve standartı, çeviri eÄŸitimi ve çeviribilimin yararları konusu orada da gündeme geldi.

Çevirinin en iyi ÅŸekilde, uygun koÅŸullarla, uzmanları tarafından nasıl yapılacağı uzun uzun tartışıldı. Taslak üzerindeki görüÅŸler, düzeltme önerileri ÅŸekillendirilip teslim edildi.

Sonra, 12 temmuz 2012 günü bu tartışmalara katılan, uzun yıllardır çeviribilim tartışmalarına katkıda bulunan, eÄŸitmen olarak çalışan, kitap çevirmenliÄŸi yapmış bir genç kadın meslektaşımız, oÄŸlunu çocuk arabasıyla trene bindirmeye çalışırken öldü. 41 yaşındaki çeviribilimcinin çocuk arabasını bindirdikten sonra, tren kapısının kapanmasıyla birlikte, platform ile tren arasındaki boÅŸluÄŸa düÅŸtüÄŸünü anlattı medya.

Bu olay, çok sayıda standardı ve yeterliliÄŸi gündeme getiren, toplum yaÅŸamının bunların uyumlu içiçe geçmesinden ibaret olduÄŸunu hatırlatan bir olay: istasyonun, istasyonda ve trende bulunan TCDD görevlilerinin, çocuk arabasının, hatta trende bulunan yurttaÅŸların standart ve yeterliÄŸini gündeme getiren bir olay.

Bu çerçevede, örnek olarak, TCDD makinistleri için, 2011 yılında hazırlanan mesleki yeterlilik belgesine bakmakta yarar var. Bu belgenin bir kısmını rastgele ele alıp yaÅŸadığımız bu kaybın, bir insanda somutlaÅŸan 41 yıllık emek, çaba, eÄŸitim, birikim, bilgi, sevginin kaybedilmesinin gölgesinde okuyalım. Makinist:

“ï‚§ Kurallara uygun hızda sürüÅŸ yapar.

ï‚§ BuluÅŸma ve öne geçme deÄŸiÅŸiklikleri veya gecikmeler nedeniyle seyir sürelerine uyar.
ï‚§ GörevlendirildiÄŸi trenin genel ilkelere uygun hazırlanıp hazırlanmadığını kontrol
eder.
 Lokomotif ve vagonların trene kurallara uygun olarak verilip verilmediğini kontrol
eder.
ï‚§ Dizide bulunan vagonların özelliÄŸine göre hızı ve seyri belirler.
ï‚§ Tren ağırlığı ve uzunluÄŸunu hesaplar, trenin iÅŸletileceÄŸi hat kesiminin özelliklerine
uygunluÄŸunu kontrol eder.
ï‚§ Trende görevli personelin tam ve görev yerlerinde olup olmadıklarını kontrol eder.
ï‚§ Trenin sefer öncesi dizi kontrollerini yapar.
 Trenin Fren ağırlığını ve fren ihtiyacını hesaplar.
 Frenli vagonların dağılımının kurallara uygun olup olmadığını kontrol eder.
 Fren denemesine katılır ve yapar.
ï‚§ Trenin seyri sırasında istasyonlara giriÅŸ ve çıkışlarda yolu, verilen iÅŸaretleri, gereken
önlemlerin alınıp alınmadığını kontrol eder.
ï‚§ Treni hareket ettirir ve durdurur.
 Hız limitlerini aşmaz.
ï‚§ Seyir sırasında diziyi kontrol eder, aksaklıkları belirler ve gereken önlemleri alır.
 Şartlı sevk emrindeki şartları yerine getirir.
ï‚§ Hareket bildirisi yapar.
 TMİ sisteminde kurallara uygun yol ve hareket bildirisi alır, verir.
ï‚§ İstasyon, trafik kontrolörü ve diÄŸer personelle kurallara uygun haberleÅŸme yapar.
ï‚§ Makasları düzenler.
 TSİ sisteminde sinyal bildirilerine uyar, yerel kumanda masasını kullanır.
ï‚§ Trafikle ilgili formlardaki bildirimleri okur, doldurur.
ï‚§ Trenin seyir planını ve seyrini iÅŸaretlere göre düzenler.
ï‚§ İstasyonda treni duruÅŸ yaparak bekleyecekse, aksine talimat verilmedikçe limit taşını
geçmez.

Yol kenarında bulunan kilometre ve hektometre levhaları yardımıyla bulunduğu yeri
belirler ve konumuna uygun sürüÅŸ uygulamaları yapar.
ï‚§ Hat kenarında bulunan yarıçap levhalarının bildirimlerine uygun olarak trenin hızını
ayarlar.
 Hat kenarında bulunan hız levhalarının bildirimlerine uygun olarak trenin hızını
ayarlar.
 Hat kenarında bulunan hız kısıtlama levhalarının bildirimlerine uygun olarak trenin
hızını ayarlar.
 Hat kenarında bulunan eğim levhalarının bildirimlerine uygun olarak trenin hızını
ayarlar.
ï‚§ EÅŸ düzey geçitlere yaklaÅŸtığında levhalarının bildirimine uygun olarak gerekli
iÅŸaretleri verir.
 İmdat telgrafı yazabilir.
 Anayolda kalan treni emniyete alır.
ï‚§ Kırmızı geçiÅŸ izni ve bölge ve zaman izni alır, ilgili formları doldurur.
 Haberleşme olmadığında ya da sinyaller bozuk olduğunda treni mevzuatında belirtilen
koÅŸul ve önlemlerde ilerletir.
ï‚§ Lokomotif ve vagonların raydan çıkması durumunda kaldırılıp kaldırılamayacağı
kararını verir.
ï‚§ Yangın söndürme cihazını kullanır.
ï‚§ Yangın çıkan vagonu diziden ayırır.
 Kaza ve olayları ilgilere bildirir.
ï‚§ Seyirdeki düzensizlikleri ilgilere bildirir.
ï‚§ Çevre koruma yöntemleri konusunda iÅŸyerinin ve iÅŸyeri dışındaki kurumların
eğitimlerine katılır.
ï‚§ EÄŸitimlerde öÄŸrendiklerini iÅŸinde uygular ve uygulanmasını saÄŸlar.
ï‚§ Risk faktörlerinin belirlenmesi ve azaltılmasına yönelik yapılan çalışmalara katılır.
ï‚§ Çalışırken yapılan uygulamaların çevresel etkilerini gözlemler ve zararlı sonuçlarının
önlenmesi çalışmalarına katılır.
ï‚§ Çalıştığı alanlarda bulunan dönüÅŸtürülebilir malzemelerin doÄŸru yere iletilmesini
saÄŸlar.
 Doğal kaynakları tasarruflu ve verimli bir şekilde kullanır/kullanımını sağlar.
ï‚§ DoÄŸal kaynakların iktisatlı ve verimli kullanımı için gerekli tespit ve planlama
çalışmalarına katılır.
 Krize kaynak olacak durumları fark eder.
ï‚§ Kriz tiplerine göre önlem alır.
ï‚§ Krize yol açan nedenleri belirler.
ï‚§ Krizi yönetir.
ï‚§ Örgütsel ve bireysel stresle baÅŸa çıkabilir.
ï‚§ Görevlerini, yetkilerini ve sorumluluklarını meslek disiplinine uygun olarak yerine
getirir.
ï‚§ Mesleki deÄŸerlere uygun görev yapar.
 Mesleğin disiplin ilkelerine ve kurallarına uyar.
ï‚§ Etkili iletiÅŸim kurar/kurabilir.
 İletişim kurduğu insanları etkili bir şekilde dinler/dinleyebilir.
 Beden dilini etkili kullanır/kullanabilir.
ï‚§ Olaylara baÅŸkasının gözüyle bakar/bakabilir.
ï‚§ Sözcüklerdeki sesleri doÄŸru sesletir/sesletebilir.
ï‚§ Anlamlı ve Türkçe’ye uygun sözcükler oluÅŸturur.
ï‚§ Cümlenin öÄŸelerine, yapısına uygun, anlamlı ve düzgün cümlelerle konuÅŸur.”

Bu dağınık, tutarsız, tekrar eden, keyfi önermeler bütünü üzerinde çalışma Antalya’da yapılmış:

“TCDD Vakfı tarafından yürütülen ve  TCDD ‘nın iÅŸtirakçi olarak yer aldığı, “Demiryolu Taşımacılığı Sektöründe Ulusal Yeterlilik Sistemi ile Sınav ve Belgelendirme Merkezi Kurulması” projesi kapsamında 15 mesleÄŸin meslek standardı taslağı hazırlama çalışmaları Antalya Lara’da bulunan Rixos Lares Hotelde yapıldı.”

Sözkonusu Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları Vakfı, internet sitesinin anasayfasında araba, konut ve seyahat reklamı yapılan, üyelerine krediyle araba satmayı projelendirmiÅŸ olan, örnek arabaları garda sergileyen vakıf.

Meslektaşımızın ölümüne neden olan treni kullanan makinistin, bu yeterlilik sertifikasına sahip olup olmadığını bilmiyoruz. Fakat sözkonusu trenin, tren istasyonunun, Avrupa BirliÄŸi standartlarında olmadığını, 1990 yılından beri bu yönde adım atmak sözkonusu olduÄŸunu, ama bunun baÅŸarılamadığını biliyoruz:

“Türkiye’de demiryollarının reformu meselesi aslında Avrupa BirliÄŸi’ndeki (AB) geliÅŸmelere paralel olarak 1990’larda baÅŸladı. 20 yılı aÅŸkın bu süreçte 7 tane deÄŸiÅŸik teknik çalışma yapıldı. Sonuç olarak ise bir yere varıldığını söylemek zordur. .. AB, Türk demiryollarında yük hatlarının modernizasyonu, liman ardı bölgelerin verimli hatlarla desteklenmesi ve özellikle bölgesel tren (banliyö) iÅŸletmeciliÄŸine önem verilmesine öncelik veriyor.”

Dünya Bankası’ndan 2004 yılında bu çalışma için finans alındığı ve Türk Demiryollarının Reformu Projesi baÅŸlatıldığı halde.

Åžimdi, bu kazanın acı bir ÅŸekilde ortaya koyduÄŸu ÅŸey ÅŸu: hiçbir mesleki yeterlilik ve standart, diÄŸer mesleki yeterlilik ve standartlardan bağımsız olarak iÅŸe yaramaz. Bir alandaki Avrupa BirliÄŸi (ya da geliÅŸme, ilerleme, kalkınma..) perspektifi diÄŸer alanlardaki Avrupa BirliÄŸi (ya da geliÅŸme, ilerleme, kalkınma..) perspektifiyle örtüÅŸmedikçe bir iÅŸe yaramaz.

Çocuk arabasına uygun merdivenleri, platformu, treni olmayan, hareket memuru, aynası, kamerası bile olmadığını öÄŸrendiÄŸimiz bir istasyondan, bu koÅŸullarda çalışan bir makinistin kullandığı trene binen bir çevirmen ve çeviribilimciyi kaybettik. O yüzden bir daha, daha ciddi bir ÅŸekilde sormamız gerekiyor: bu ay, 31 Temmuz 1959 günü A.E.T.’ye ilk baÅŸvurusunu yapan Türkiye’nin Avrupa BirliÄŸi’yle iliÅŸkileri 53. yılını dolduruyor – bu toplumun Avrupa BirliÄŸi perspektifi var mı gerçekten? Sadece çevirmenler ve çeviri sektörü deÄŸil, bütün toplum buna hazırlanmalı mı, bu hazırlık her koÅŸulda toplumsal iyileÅŸmenin bir parçası mı? Meslek grupları arasında bir eÅŸgüdüm ve koordinasyon gerçekten var mı? AB projesi gerçekleÅŸmese de yapılan çalışmalar kalıcı olacak mı?

BaÅŸka türlü de soralım: Bu toplumun anneleri çocuklarından ayırmama perspektifi var mı gerçekten?

Bu toplumun bir perspektifi var mı? Yoksa, bu toplum yok mu?

Ek: Mesleki yeterlilik ölçüleriyle çeliÅŸen ifadeler- Makinist: “Bizde hareket sistemi kondüktöre baÄŸlıdır. Feneryolu İstasyonu’na geldiÄŸimizde de kondüktör bana kalkış izni verdi. Benim kapıların tümünü görmem mümkün deÄŸil. Kalkış izni ile birlikte ben de kapıları kapatarak hareket ettim.” Kondüktör: “Ben trene kalkış izni vermeden önce kapıları kontrol ettim. Baktığımda kapılarda kimse yoktu. Herhangi bir sorun görmedim. Bunun üzerine trene kalkış izni verdim. Çünkü ben izin verdiÄŸimde kapıda sıkışan bir bebek arabası yoktu. Daha sonra da panik yaparak trene binmeye çalıştığını düÅŸünüyorum” http://haber.gazetevatan.com/Haber/464326/1/Gundem