Türkiye iyiden iyiye karıştı. Her ideoloji büyük davası, büyük gündemiyle geliyor, toplumun ve daha da önemlisi gençlerin aklı karışık. EÄŸitim bunaltıcı bir kargaÅŸada, idealist eÄŸitmenler geçimle, sansürle, soruÅŸturmalarla boÄŸuÅŸuyor.

Ya da bütün bunlar halüsinasyon, her ÅŸey yolunda, bir dert yok.

Her koÅŸulda Charles Bukowski’nin 1970 tarihli bir yazısı birkaç açıdan ilginç. Birincisi, Bukowski çevirilerinin genel ortalalamasının yarattığı imgeden farklı bir Bukowski portresi çiziyor, onu belli bir tarihsel somutluÄŸa oturtuyor. Neden bu Bukowski’nin tanınmamış olduÄŸu sorusu bir soru olabilir belki.

İkincisi, Amerika’daki iÅŸgal eylemlerinde tekrar gündeme gelen bir metin bu; Amerika’nın kendi 1970’lerini bir daha deÄŸerlendirildiÄŸini gösteriyor; bizim kendi 1970’lerimizi tekrar deÄŸerlendirmemizi düÅŸündürüyor.

Üçüncüsü, fazlasıyla bugüne uygun bir baÄŸlam sunuyor. İdeolojilerin tekdüze bir tekrarla bir Davaya çağırdığı, savaÅŸ tehdidinin fazlasıyla gündemde olduÄŸu, ama umut veren bir ütopyanın, bir Sonrasının olmadığı bir dönemde o döneme baÅŸka bir yaÅŸanmışlık perspektifinden bakma fırsatı veriyor. Metindeki “Devrim” ister soldan, ister saÄŸdan, ister ortadan okunsun, çok ÅŸey fark etmiyor – insanın bütün mülkü bir bavula sığmadıkça.

Ya da sadece iyi bir Bukowski metni, hepsi bu.

Sam Amca’nın anasını aÄŸlatmalı mıyız?

Charles Bukowski

Yoksa o mu bizim anamızı aÄŸlatacak? AÄŸustos ayında 50’ye basıyorum o yüzden bana hiç güvenmeyin. 30 yaşın üstüne 20 yaÅŸ demek bu, o yüzden 30 yaşın altındaki çocuklar 30 yaşı aşınca kime güvenecekler merak ediyorum? Fakat belki bana biraz güvenebilirsiniz – iÅŸsizim, hafif bir keçi sakalım var, her gece sabaha kadar içerim, nahif ÅŸiirler ve pis hikayeler yazarım, hâlâ hedefi bulmaya çalışıyorum, belki tutturamıyorum, öÄŸle vakti maden suyu için kalkıyorum, yerde boÅŸ bira ÅŸiÅŸeleri arasında suluboya resimlerle birlikte geçen haftanın at yarışı bültenini buluyorum. “Berkeley Tribe” her hafta dergisini gönderiyor, öyleyse burada olduÄŸumu biliyor olmalılar. Ayrıca herkesle oturur içer, dinlerim hepsini. Sola da açık kapım SaÄŸa da, siyaha, beyaza, sarıya, esmere, kadınların, erkeklerin her türlüsüne, lezzoya, homoya. ÖÄŸretmiyorum; öÄŸreniyorum. SavaÅŸ yanlısı olmak popülerken savaÅŸ karşıtıydım. II. Dünya Savaşı’na girmeyebileceÄŸimize ve tarihin rotasının tıpkı bugünküyle aynı olacağına inandım. Ağır bir laf bu, tabii, tartışılabilir. Ben hâlâ savaÅŸ karşıtıyım. Bir savaÅŸ ister Sola ister SaÄŸa karşı olsun, bana göre savaÅŸtır hep. Amerikalı entelektüeller arasında “iyi” bir savaÅŸ SaÄŸa karşı verilen savaÅŸtır; “kötü” bir savaÅŸ da Sola karşı verilen savaÅŸ. Böyle söylemek çok kolay. Burada alınacak ders tongaya basmamak. EÄŸer bir Dava uÄŸruna insan hayatlarını feda edecekseniz, buyurun yapın. Onun yerine yeni bir anayasa koyun ya da eski anayasayı iÅŸler hale sokun. “Biz öldük. Åžimdi de bunları istiyoruz” deyin. Bir savaÅŸta bir düÅŸman ortadan kaldırıldığı an, bir dengesizlik boÅŸluÄŸu doÄŸar ve yeni bir düÅŸman ÅŸekillenir. EÄŸer Solu yok ederseniz Sol olmaya meyledersiniz; eÄŸer Sağı yok ederseniz SaÄŸ olmaya meyledersiniz. Bu hep bir gelgit, bir iki ucu boklu deÄŸnektir ve büyük insanlar bu denge deÄŸiÅŸimiyle tuzaÄŸa düÅŸüp kanmıştır. Politika, savaÅŸ, davalar – binlerce yıldır sonu hep bir yığın pislikten baÅŸka bir ÅŸey getirmedi. Artık düÅŸünmeye baÅŸlasak iyi olur.

[pullquote]SavaÅŸ yanlısı olmak popülerken savaÅŸ karşıtıydım. II. Dünya Savaşı’na girmeyebileceÄŸimize ve tarihin rotasının tıpkı bugünküyle aynı olacağına inandım.[/pullquote]

1930’lu yıllarda, bodoslama II. Dünya Savaşı’na doÄŸru giderken bu ülkede güçlü bir devrimci hava vardı. Franco İspanya’yı ele geçirmek üzereydi – yazarlar da “soylu davaya” kanca atmıştı – Hemingway, daha sonra dönen Koestler – açıkçası, “Darkness at Noon” onun ilk dönüÅŸlerinden biriydi. Sonra Lilian Hallman; entelektüellerin bir tanesi ve “The New Yorker”ın gözbebeÄŸi Irwin Shaw vardı – “Sailor Off the Bremen” adlı öyküsüne bakın … ve elbette, Steinbeck ve Dos Passos vardı – o da sonra döndü. Asla savaÅŸa gitmeyeceÄŸini söyleyen William Saroyan bile kapıldı dalgaya, gitti ve savaÅŸ hakkında çok kötü bir roman yazdı – “The Adventures of Wesley Jackson.” Daha düzinelerce, yüzlercesi vardı böyle. EÄŸer savaşı savunmazsan yazar olarak beÅŸ para etmezdin. Ve, tabii, savaÅŸtan önce de bir buhran vardı. Genciyle yaÅŸlısıyla insanlar karanlık garajlarda toplanıp devrimden bahsederdi. Abraham Lincoln Tugayı İspanya’ya gidip “yükselen faÅŸizm dalgasını durdurmak, hemen durdurmak!” için kurulmuÅŸtu. Tabii, Tugay kötü silahlanmıştı ve kalabalıklara bağırıp durdular: “Partiye katılın! Tugaya katılın! Onları durdurmamız gerekir artık! Hayatımız tehlikede!” San Francisco’da da aynıydı olay. Komünist Parti dansları tıkabasa dolardı. Kimse kayıtsız kalamaz, dediler. Bu iÅŸe bir ÅŸekilde bulaÅŸmayan biri düÅŸünen ve hisseden bir insan olamazdı. Bazıları için heyecanlı zamanlardı. Ama nereye gittiler? Hitler yenilince Sola ne oldu? Irwin Shaw, Hemingway, Dos Passos, Steinbeck, Saroyan’a, çeteye ne oldu? Tabii, Steinbeck’in “The Moon is Down/Ay Battı” adlı aptalca bir romanı vardı ve bir de Hemingway’in “Across the River and Into the Trees” diye aptalca bir romanı vardı ve bu ÅŸeyler savaÅŸtan önce mi sonra mı yazılmış, anlayamamıştım – sürecin bir parçasıydı iÅŸte. Dos Passos vazgeçti. diÄŸerleri artık yazamadıklarını anladılar. “Bir Alman Dosta Mektup” yazarak savaşı aklamış olan Camus ortalıkta dolanıp Akademilerde konuÅŸma yapmaya baÅŸladı, sonra neyse bir araba kazası geçirip böyle yaÅŸamaktan kurtuldu.

[pullquote]Kredi ve yoksulluk ve günde 8 saat Sistemin can dostudur. EÄŸer bir ÅŸey alacaksanız, nakit ödeyin ve sadece deÄŸeri olan bir ÅŸeyler alın – ıvır zıvır, incik boncuk almayın. Sahip olduÄŸunuz her ÅŸey bir bavula sığabilmeli; o zaman aklınız özgür olabilir.[/pullquote]

Demek istediÄŸim sokaklarda daha önce de böyle baÄŸrışlar duymuÅŸtum ve boÅŸa gitti. İhanetler ve dönmeler çığ gibiydi. İnsanların mideleri yiyecekle doluydu. İnsanlar savaÅŸta para yapmıştı. Müttefik Rusya düÅŸman Rusya oldu. Artık dünya kurtulduÄŸu için, halkıyla birlikte Joe Stalin Hitler’i oynuyordu. Bir kez daha, her zamanki gibi, entelektüeller aptal yerine konmuÅŸtu. Hakikat kurama üstün geldi. İnsan kibiri, insan küçüklüÄŸü tarih oldu. Sözde iyiler iyiliÄŸi hançerledi. İhanet. Belgeler. Masallar. Irwin Shaw bunu gördü ve yazdı – en iyi kitabıdır, ama adını hatırlamıyorum. Joe McCarthy tam vaktinde geldi. Adolph’un kirli çorapları. Sinema sanayisinden büyük tekeller çıktı. SaÄŸ tekrar olaya girdi. Ama nasıl? II. Dünya Savaşı’nda yok edilmemiÅŸler miydi? Herkes ÅŸüpheliydi. “Bir zamanlar Komünist parti üyesi oldun mu? ÇoÄŸumuz öyle deÄŸil miydik?” Ama kimse söylemedi bunu. Emirleri yukarıdan alıyorlardı ve iyi çocuk olup söz dinlediler. Ve artık fırınlardan kurtardığımız Yahudilerin çocukları, onlar da SaÄŸdaydı. Panzerleri, blitzkrieg’leri ve çevik kuvvetleriyle SOLUN üzerine yürüdüler. Akıl karıştırıcı.

Bir kez daha entelektüeller “Devrim” diye bağırıyordu artık. Bir banka yakıldı; I.B.M. bombalandı, bir telefon ÅŸirketi bombalandı, baÅŸka yerler de… Polisler taÅŸlandı, arabaları yakıldı; polisler öldürüldü, polisler öldürür – hep öldürmüÅŸtür. Sonra bir de Chicago’nun büyük 7’si vardı ve yargıç koltuÄŸuna oturmuÅŸ aşırı yaÅŸlı, bunak bir insan müsvettesi. (Bu arada, polislere “taÅŸlama” yazıldığından bahsetmiyorum, cidden taÅŸ atılıyordu.) EÄŸer Kunstler yakın tarihli bir konuÅŸmada çocuklara uzak durmayı söylememiÅŸti, olabilirdi de. Ama Kunstler bunun katliama yol açacağını biliyordu ve Devrim hemen oracıkta dururdu. Onlara biraz vakit kazandırdı. Yani, sizin dediÄŸiniz gibi, SADEDE GEL. Peki, ben bir yaÅŸam fotoÄŸrafçısıyım, eylemci deÄŸilim. Ama kalkıp da bir Devrim yapmaya karar vermeden önce onu kazanmanın garanti olduÄŸundan emin olun – yani, ÅŸiddetli bir darbeden bahsediyorum. Bu olmadan önce Milli Muhafızlar ve kolluk kuvveti arasında bir devrim yapmalısınız. Ama bu da hiç olacak ÅŸey deÄŸil. O zaman seçimlerde yapacaksınız. O ÅŸansınız da iki Kennedy’yle birlikte alındı elinizden. Åžu anda iÅŸini kaybetmekten korkan çok insan var, krediyle araba, televizyon, ev, eÄŸitim satın alan çok insan var. Kredi ve yoksulluk ve günde 8 saat Sistemin can dostudur. EÄŸer bir ÅŸey alacaksanız, nakit ödeyin ve sadece deÄŸeri olan bir ÅŸeyler alın – ıvır zıvır, incik boncuk almayın. Sahip olduÄŸunuz her ÅŸey bir bavula sığabilmeli; o zaman aklınız özgür olabilir. Ve sokaÄŸa çıkıp onlarla yüzleÅŸmeden önce, onların yerine ne koyacağınızı ve niye koyacağınızı KARARLAÅžTIRIN ve BİLİN. Romantik sloganlar iÅŸe yaramaz. Ciddi bir programınız olsun, açıkça dile getirilmiÅŸ bir ÅŸey, böylece eÄŸer kazanacak OLURSANIZ makul ve saygın bir hükümet biçiminiz olur. Çünkü unutmayın, her hareketin içinde fırsatçılar, iktidar kapkaççıları, Devrimci postu giymiÅŸ kurtlar vardır. Bu adamlar bir Davayı yerle bir eder. Ben daha iyi bir dünya isterim, çocuÄŸum için, kendim için, ama dikkatli olun. İktidar deÄŸiÅŸimi bir tedavi deÄŸil. Halkın iktidarı bir tedavi deÄŸil. İktidar bir tedavi deÄŸil. DüÅŸüncenizin bütün ağırlığı bir hükümeti yok etmeye deÄŸil daha iyi bir hükümet yaratmaya verilmiÅŸ olmalı. Tekrar tuzaÄŸa düÅŸüp kandırılmayın. [pullquote]İktidar deÄŸiÅŸimi bir tedavi deÄŸil. Halkın iktidarı bir tedavi deÄŸil. İktidar bir tedavi deÄŸil. DüÅŸüncenizin bütün ağırlığı bir hükümeti yok etmeye deÄŸil daha iyi bir hükümet yaratmaya verilmiÅŸ olmalı. Tekrar tuzaÄŸa düÅŸüp kandırılmayın. [/pullquote]EÄŸer kazanırsanız, sizi eskisinden de kötü bir ÅŸekilde baÄŸlayan kurallara sahip çok Otoriter bir hükümetten kaçının. Pek yurtsever sayılmam ama bir sürü adaletsizlik bir yana, hâlâ çok geniÅŸ alanlarda kendinizi dile getirip proteste edip hareket edebiliyorsunuz. Söyleyin bana, siz devraldıktan SONRA hükümet karşıtı bir ÅŸey yazabilecek miyim? Parklarda, sokaklarda durup da size ne istediÄŸimi söyleyebilecek miyim? Umarım öyle olur. Ama birtakım Adaletler adına bunu bile kaybetmemeye dikkat edin. Bir program istiyorum çünkü böylece sizinle onlar, Devrimle mevcut hükümet arasında bir seçim yapabileyim. Beni ÅŸeker kamışı kesmeye zorlayacak mısınız? Bu sıkar beni. Yeni fabrikalar inÅŸa edecek misiniz? Bütün hayatımı fabrikalardan kaçarak geçirdim. Bütün yazdıklarım, müziÄŸim, resimlerim Devletin iyiliÄŸini mi savunmak zorunda olacak? Park sıralarında ve küçücük odalarda yatıp ÅŸarap içip hayal kurabilir, rahat ve keyifli hissedebilir miyim kendimi? Bana bir banka yaktırmadan önce söyle bana neler vaat ettiÄŸini. Bana hippi boncuÄŸundan sakaldan, Kızılderili saç bandından, keyif maddelerinden daha iyisi lazım. Programınız ne? Ölenlerden bıktım usandım. Bir daha yazık etmeyelim onlara. EÄŸer bir süngüyle burun buruna geleceksem, onu elinden aldığım zaman bana ne vereceÄŸinizi bilmek isterim.

Söyleyin.

(Çeviri: Sabri Gürses, Should We Burn Uncle Sam’s Ass)