Bu yılki Kitap Fuarının ana teması bildiÄŸiniz gibi, “Kültürlerarası Diyalogda Çeviri.â€
Bu vesileyle Çevirmenler Meslek BirliÄŸi (ÇEVBİR) Fuar süresince birbirinden ilginç etkinlikler ve paneller düzenledi. Ayrıca ÇEVBİR üyelerinin AIDS Savaşım DerneÄŸi (ASD) yararına gönüllü emek verip çevirdiÄŸi yirmi bir öyküden oluÅŸan Dile Kolay Öyküler/ Masallar adındaki kitap da okurlarıyla buluÅŸmayı bekliyor. Dile Kolay, kültürlerarası diyalogun somut bir örneÄŸi. Kitap bugüne kadar 20 ülkede yayımlanmış bulunuyor. Türkiye ise yirmi birinci.
Telling Tales adıyla yayımlandığı 2004 yılından beri “hadi çevirsene†diye beni kışkırtan bir kitap bu. Güney Afrikalı ünlü yazar Nadine Gordimer, dünyamızda milyonlarca insanın ölümüne sebep olan AIDS/HIV’le mücadeleye katkıda bulunmak için harekete geçmiÅŸ, zamanımızın çok sevilen yirmi bir yazarından öykülerle masalları bir seçkide toplamayı baÅŸarmıştı. Susan Sontag’dan Amos Oz’a, Kenzaburo Oe’den Margaret Atwood’a dünyaca ünlü “masalcılar†ömür boyu yazdıklarının içinden kendi seçtikleri parçaları AIDS’le savaşım adına bu seçkiye bağışlamıştı. Yayıncılar kitabı maliyetine basmış; sanatçılar kapak için ücret talep etmeden özgün çalışmalar yapmıştı.
2004’te ÇEVBİR henüz kurulmamıştı. Kitabı çok beÄŸenmiÅŸtim; çevirme isteÄŸiyle yayıncı bulma hevesine kapıldım ama baÅŸarılı olamadım. Bu arada ÇEVBİR’in 2003’te baÅŸlayan kuruluÅŸ süreci 2006’da tamamlanmış, buna paralel olarak Sei Åžonagon’dan 83 çevirmenin katkısıyla aynı yıl Yastıkname yayımlanmıştı. ÇiçeÄŸi burnunda Meslek BirliÄŸi, dünyada bir ilk niteliÄŸi taşıyan ortak bir çalışmaya imza atmıştı.
Telling Tales de pekâlâ bu gayretli grubun üyelerince çevrilip yayımlanabilirdi. Konuyu o tarihteki baÅŸkanımız Tuncay Birkan’a açtım. Tuncay hem birlik baÅŸkanı, hem Yastıkname‘nin 83 çevirmeninden biri, hem de kitabın editörü olmaktan dolayı ağır bir yük altına girmiÅŸ, henüz yorgunluÄŸu üzerinden atamamıştı. Ama saÄŸ olsun hiç itiraz etmedi. Birlikte AIDS Savaşım DerneÄŸi yöneticilerini aramaya koyulduk. DerneÄŸin o dönemdeki baÅŸkanı Prof. Dr. Selim Badur önerimizi heyecanla karşıladı. Elbette kitabı yayımlayabilmemiz için paraya ihtiyacımız olacaktı, ayrıca bu iÅŸe gönül verecek bir yayınevi de bulmamız gerekiyordu.
Uzun lafın kısası sabır gerektiren uzunca bir sürecin sonunda ne yazık ki iÅŸler tıkanma noktasına geldi. Derken günün birinde bir not düÅŸtü posta kutuma. AIDS Savaşım DerneÄŸi’nin yeni yöneticileri, Dr. DoÄŸan GüneÅŸ Tomruk ve Dr. Muhtar Çokar kitabın yayımlanmasıyla ilgileniyorlardı. Vakit geçirmeden buluÅŸtuk. Kitabın basımıyla ilgili masraflar 2008’in son ayında mucizevi bir ÅŸekilde BirleÅŸmiÅŸ Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) tarafından karşılandı. ÇEVBİR’in yeni baÅŸkanı Mehmet Moralı’nın gayreti ve Sevinç Altınçekiç’in organizasyon yeteneÄŸiyle öyküler çevirmenler arasında paylaÅŸtırıldı. İngilizce dışında, farklı dillerden sekiz öykü özgün dillerinden çevrildi. Suzan Aral Akçora, Sevinç Altınçekiç, Sertaç Canbolat, Serpil ÇaÄŸlayan, Hayrullah DoÄŸan, Cemal Ener, Mahir Ünsal EriÅŸ, Hüseyin Can Erkin, Beril EyüboÄŸlu, Özde Duygu Gürkan, İlknur İgan, Emrah İmre, Müge Karalom, Hamide Koyukan, Mehmet Moralı, Saliha Nilüfer, Sıla Okur, Defne Orhun, Betül Parlak, Aylin Ülçer, Gamze Varım’ın katkılarıyla kitap Türkçeye kazandırıldı.
Çeviri süreci boyunca bir türlü bir ad yakıştıramadığımız Telling Tales, son anda Işık Gencer’in buluÅŸuyla Dile Kolay olarak tescil edildi!
Pan Yayımcılık ender rastlanan bir dayanışma örneÄŸi sergileyerek kitabın gün yüzüne çıkmasını saÄŸladı. Betül Parlak kitap çevrilmeye baÅŸlandığı andan itibaren bana güç ve cesaret verdi. Kimi, ikiden fazla dile hâkim çevirmen arkadaÅŸlarımın nitelikli çevirileri çalışmayı son derece zevkli kıldı. Sanal ortamda editörlük ayrıca yepyeni bir deneyim oldu benim için. Böylece saÄŸlık alanında çalışan bir sivil toplum örgütü, bir meslek birliÄŸi ve toplumsal dayanışma hassasiyeti taşıyan bir yayınevinin uyumlu iÅŸbirliÄŸiyle kitabımız çıktı ortaya.
Dile Kolay‘ın satışından elde edilecek gelirin tamamı bir danışma merkezi olarak görev yapan AIDS Savaşım DerneÄŸi’ne bırakılacak. Bu nedenle kendinize alırken edebiyata düÅŸkün bir arkadaşınıza da bu kitaptan bir tane almayı ihmal etmeyin sakın.
Dile Kolay‘ı Fuar boyunca ÇEVBİR standından satın alabilir, ayrıca www.idefix.com adresinden indirimli olarak temin edebilirsiniz.
Beril EyüboÄŸlu
