Yazar ve çevirmen Kaya Genç, Radikal gazetesinde “Çeviride ‘Ne Yapmalı?’ tartışması” baÅŸlıklı bir haber yayınladı. Tartışma sürecinin deÄŸerlendirmesiyle birlikte tarafların görüÅŸlerine yer veren yazıda, Muzaffer İlhan Erdost’un sanılan eski çevirinin aslında Mihri Belli’nin olması üzerinde de duruldu.

Yer darlığı nedeniyle benden alınan görüÅŸ de, özü deÄŸiÅŸtirilmese de kısaltılmış olarak yayınlandı. Yanıtın tamamına burada yer veriyorum:

“Kanımca Ne Yapmalı? çevirisiyle ilgili tartışmanın özü siyasi deÄŸildi ya da öyle olması önlenebilirdi, fakat “çeviri intihali” olgusuyla ilgili önyargılar siyasi yorumun öne çıkmasına yol açtı. Çeviribilim cephesinde bu olguyla ilgili yapılan çalışmaların yeterince izlenmediÄŸini gösteriyor bu durum. Basit metin karşılaÅŸtırmasının intihal var/yok demek için yeterli olmadığı; suçlamanın bir Celal Öner’e deÄŸil gerçek bir çevirmene yöneltildiÄŸi; klasik eserlerin yeniden çevirilerinde özel çeviri stratejileri benimsemek gerektiÄŸi.. gibi konular yeterince önemsenmedi. Çevirmenler BirliÄŸi’ne baÅŸvurulması ya da birliÄŸin, çevirmen kimliÄŸine zarar veren bu tartışmaya müdahale etmesi gerekirdi. Yine de bu süreçten önemli bir bilgi ortaya çıktı: Sol Yayınları, 1968 yılında Mihri Belli’nin Ne Yapmalı? çevirisini takma isimle yayımlamış; bu çeviride halk ayaklanmasıyla ilgili üç sayfalık bir kısım eksik, bu eksik kısım daha sonra metne eklenmiÅŸ ve bu çeviri baÅŸka yayımcılar tarafından intihal edilmiÅŸ. Ve 108 yıldır bu eserin (Arif BerberoÄŸlu’nun kısa versiyonu dışında) Rusçadan tam çevirisi yok – gerçekten ne yapmalı?”

*

Erkin Özalp’ın görüÅŸü de kısaltılmış olarak yayınlanmış. Tamamı haberveriyorum.net’te yayınlandı:

“Osman Akınhay ile Ferit Burak Aydar’ın tartışmayı “kiÅŸisel”, “ideolojik”, “siyasi” ve hatta “ticari” zeminlere çekmek için hayli çaba harcamasına karşın, ben, “teknik” ve “çeviribilimsel” bir tartışma yürüttüm. Sadece, Agora Kitaplığı tarafından basılmış olan “Ne Yapmalı?”nın, Sol Yayınları’nın İnternet’te de bulunan metni üzerinde deÄŸiÅŸiklikler yaparak hazırlanmış olduÄŸunu ortaya koydum. GösterdiÄŸim örneklerin, yayın dünyasında kullanılan sözcükle “intihal”, herkesin anlayacağı sözcükle “hırsızlık” yapıldığını kanıtlamak için yeterli olduÄŸunu düÅŸünüyorum. KuÅŸkusuz, Agora Kitaplığı’nın bu yola neden baÅŸvurduÄŸu da sorulacak ve tartışılacaktır. Ama, ÅŸimdilik, “hırsızlık” yapılmış olduÄŸu gerçeÄŸinin üzerini örtebilecek tartışmalara girmeyi tercih etmiyorum. Bu tartışma, umarım, sol çizgide yayıncılık yaptıklarını iddia edenlerin benzer yollara baÅŸvurmasını zorlaÅŸtırır.”