Türk-Alman Kültür TopluluÄŸu (TALK) ÖÄŸrencilerinden

“Çeviri Bürolarının İşleyiÅŸi ve Piyasada Çeviri ve Çevirmenlik” Paneli

Türk-Alman Kültür TopluluÄŸu (TALK) 2009 yılında Sakarya Üniversitesi bünyesinde, Mütercim-Tercümanlık Bölüm BaÅŸkanı Prof. Dr. İlyas Öztürk’ün öncülüÄŸünde, Almanca Mütercim-Tercümanlık ve Alman Dili ve Edebiyatı bölümü öÄŸrencilerinin giriÅŸimi ile kuruldu.

İki bölümün ortak paydası Almanca olduÄŸundan, TopluluÄŸun öncelikli amacı Türk ve Alman kültürlerini daha yakından tanımak ve tanıtmak, kültürlerarası çalışmaları izleyerek tartışmak ve yabancı dil öÄŸreniminde fikir alışveriÅŸi yapmak oldu. Bu doÄŸrultuda çeÅŸitli etkinlikler düzenlendi. BaÅŸka etkinliklerin yanı sıra, her hafta düzenli olarak Almanca film gösterimleri gerçekleÅŸtirildi. Topluluk öÄŸrencileri ayrıca dil, edebiyat ve çeviri konularında düzenlenen toplantı ve sempozyumlara katılıp, bu etkinliklerin ardından sohbetler düzenlediler. Ardından tüm bunlardan çıkarımlar yaparak, fikir alışveriÅŸinde bulundular.

(Çeviri DerneÄŸi tarafından 31.04.2009 tarihinde düzenlenen “Çeviri Hizmetleri Standartları” konulu toplantıdan bir kare – Sakine Eruz ve Türk-Alman Kültür TopluluÄŸu ÖÄŸrencileri)

Türk-Alman Kültür TopluluÄŸu öÄŸrencileri, baÅŸka üniversitelerdeki öÄŸrenci kulüplerinin gerçekleÅŸtirdiÄŸi etkinliklerden de (bkz. Beykent Üniversitesi Çeviri Kulübü; https://ceviribilim.com/?p=3128) yüreklenerek söyleÅŸi, panel ve seminerler düzenleme çalışmalarına baÅŸladı.

Topluluk ilk etkinliÄŸini 27 Ekim tarihinde “Çeviri Bürolarının İşleyiÅŸi ve Piyasada Çeviri ve Çevirmenlik” baÅŸlıklı bir panel çerçevesinde gerçekleÅŸtirdi. Panele konuÅŸmacı olarak, uzun yıllardır piyasada çevirmenlik ve çeviri bürolarına danışmanlık yapan Eyüp Zengin ile beraber, deneyimlerini paylaÅŸmak üzere Sakarya Üniversitesi Mütercim – Tercümanlık bölümünden mezun olan iki çevirmen (Åžule ErdoÄŸdu ve Hacer Koç)  davet edildi.

Topluluk öÄŸrencilerinin bu panel için Eyüp Zengin’i davet etmeleri, öncelikle uygulamalı bir bilim dalı olan çeviribilimin uygulamayla da iç içe olmasından kaynaklanıyordu. Çevirmen Eyüp Zengin’in önemli ikinci kimliÄŸi de Mütercim-Tercümanlık bölümünde öÄŸretim elemanı olarak, bu bölümün öÄŸrencilerinin öÄŸretmeni olmasıydı. Böylece öÄŸrenciler çeviri eÄŸitimi ve bu eÄŸitimin piyasaya nasıl yansıyacağına yönelik bilgiler dışında, yaÅŸadıkları Sakarya kentinin çeviri piyasası konusunda da iÅŸlevsel bilgiler alabileceklerdi. Eyüp Zengin de yapmış olduÄŸu konuÅŸmasında özellikle bu konulara eÄŸildi.

Toplam iki buçuk saat süren panele, Almanca hazırlık sınıfları dâhil, her sınıftan oluÅŸan yaklaşık 150 öÄŸrenci katıldı. Türk-Alman Kültür TopluluÄŸu’nun ÖÄŸrenci BaÅŸkanı DoÄŸan Åžaldırdak, panelin açılış konuÅŸmasında bu tür etkinliklerin önemi üzerine durdu ve öÄŸrencilerin eÄŸitimleri boyunca bu tür etkinliklere katılması ve piyasada yapılan çalışmaları izleme konusunda çaba göstermeleri gerektiÄŸini vurgulayarak sözü Eyüp Zengin’e bıraktı.

Zengin, sunumunda eÄŸitim içerisinde verilen derslerin amaçlarını ve iÅŸlevini anlattı ve öÄŸrencilerin çeviri ve çevirmenliÄŸe yönelik sorularını yanıtlamaya çalıştı.  Zengin konuÅŸmasına piyasada mezunları bekleyen iÅŸ olanaklarını ve piyasadaki çalışma koÅŸullarını açıklayarak devam etti.

Eyüp Zengin, yapılan panelle öÄŸrencileri piyasadaki durum konusunda bilgilendirmenin yanı sıra, öÄŸrencilerin muhtemel karşılaÅŸacakları sorunlar ve zorlukları ortaya koyarak, çevirmenliÄŸin sorumlulukları konusunda farkındalık kazandırmayı amaçlandığını belirtti. Çeviri eÄŸitiminde öÄŸrencilerin yaÅŸadığı sıkıntıların altını çizen Zengin özellikle teorik bilgilerin uygulamaya aktarılması konusunda yaÅŸanılan sıkıntının altını çizdi. EÄŸitim içerisinde iyi düzeyde kuramsal bilgi aktarıldığını ve öÄŸrencilerin de bu bilgilere büyük ölçüde hakim olduklarını vurgulayan Zengin, öÄŸrencilerin uygulamalı derslere bunları yansıtamadıklarını ÅŸu sözlerle açıkladı:

“ÖÄŸrencilerimizin, öÄŸretim dönemi içerisinde çevirinin ve çevirmenliÄŸin ne kadar meÅŸakkatli bir iÅŸ olduÄŸunu ve piyasada kendilerini nelerin beklediÄŸini idrak edemediklerini görmekteyiz. Mezun olduktan sonra çevirmenlik yapan öÄŸrencilerimiz, bizi aramakta ve yardım istemektedirler. Hâlbuki bize danıştıkları konular, genelde bizim onlara öÄŸretim dönemi içerisinde verdiÄŸimiz uygulama alanına yönelik bilgilerdir. Buradan anlaşılıyor ki, öÄŸrenciler uyguluma alanına öÄŸretim dönemi içerisinde yeterince ağırlık vermemekte ve piyasada iÅŸ ararken veya çalışmaya baÅŸladıklarında ciddi sorunlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. ÖÄŸrencilerimizin iyi düzeyde teorik bilgi aldıklarına inanıyorum. Teorik bilgiler, bir çevirmen için oldukça önemli. Çevirmenin alt yapısını, temelini oluÅŸturur. Teorik alt yapısı, kuram bilgisine sahip olan bir çevirmen, ne yapacağını, ne yaptığını ve neyi yapabileceÄŸini gayet iyi tasarlar. Manevra kabiliyeti olur. Bu çok önemli, çünkü bu durum çeviri sürecinde karşısına çıkan problemleri çok rahat çözebileceÄŸi anlamına gelir. Teorik bilgilerin bir çevirmene kazandırdığı en büyük kazanım budur. Önemli olan tabi ki bu bilgileri kullanabilmek. Ben bunu ÅŸoförlüÄŸe benzetiyorum; Sürücü kursuna gidersiniz teorik bilgileri alırsınız ama direksiyon eÄŸitimi almadan da aracı kullanamazsınız. Bu konuda sıkıntılar olduÄŸunu görüyorum. Bunları aÅŸmak için öÄŸrencilerin çaba göstermesi gerekiyor.”

Sunumuna Sakarya da bulunan çeviri bürolarının iÅŸleyiÅŸi ve bunların çalışma alanlarıyla devam eden Zengin, Türkiye’de çeviri bürolarının her geçen gün geliÅŸmekte ve kurumsallaÅŸmakta olduÄŸunu belirtirken, çevirmenin hala resmi bir statüsünün olmadığının da altını çizdi. Zengin’e göre “en anlaşılmaz olanı da çevirmenlerin genelde dil bilmeyen, noterlere baÄŸlı olarak çalışan eleman olması ve yaptıkları çevirilerin dil bilmeyen noterlerce tasdik edilmesidir”. Eyüp Zengin, Sakarya’da bulunan çeviri bürolarına gelen çevirilerden örnek vermek amacıyla hukuk, tıp, teknik ve edebiyat gibi çeÅŸitli alanlara ait metinler üzerinden verdiÄŸi çarpıcı örneklerle, çevirmen olarak karşılaÅŸtığı zorlukları öÄŸrenciler için somutlaÅŸtırmış oldu.

Eyüp Zengin’le birlikte panelist olarak katılan Sakarya Üniversitesi Mütercim-Tercümanlık bölümünden mezun iki çevirmen (Åžule ErdoÄŸdu, Hacer Koç), yaptıkları konuÅŸmada, mezun olduktan sonra piyasada yaÅŸadıkları sıkıntıları ve bu sıkıntıları nasıl aÅŸtıklarını öÄŸrencilerle paylaÅŸtılar. Çeviri eÄŸitimi süresince almış oldukları bilgilerden nasıl yararlandıklarını aktaran ErdoÄŸdu ve Koç, çevirmenlik eÄŸitimi almış olmanın onlara ne kadar fayda saÄŸladığını özellikle belirtti.

Sunumların ardından yapılan bir saatlik tartışmada öÄŸrencilerden gelen sorular, panelin ne kadar verimli geçtiÄŸinin bir göstergesi gibiydi. Çevirilerin denetlenmesi gibi çeviri alanında mevcut sıkıntılar dile getirildi ve çevirmenliÄŸin sadece bir metni bir dilden baÅŸka bir dile aktarmaktan ibaret olmadığı da vurgulandı. DiÄŸer yandan uzman olarak bir çevirmenin sorumlulukları, çeviri eÄŸitiminin amacı, Almanca bilgisi yetersiz olan öÄŸrencilerin yaÅŸadığı güven eksikliÄŸi konuları tartışıldı. Sunumlar öÄŸrencileri çevirmenlik ve çeviri piyasası üzerine düÅŸünmeye sevk etti. Bu doÄŸrultuda, almış oldukları çeviri eÄŸitiminde edindikleri bilgileri içselleÅŸtirerek, bu eÄŸitim sürecini mümkün olduÄŸunca deÄŸerlendirmeleri gerektiÄŸi konusunda bilinç kazandırmış olması bakımından, verimli bir panel olduÄŸu söylenebilir.