
Çevirmenin görünürlüÄŸü, kapakta, sempozyum programında, ders kitapçığında, kısacası çeviri yaptığı her yerde, hak ettiÄŸi ölçüde adının yer alması; emeÄŸinin takdir edilmesiyle mümkün bir bakıma. Ama çağımızda insanın adını her yere yazıp insanı görmeyebiliyorlar. Bu açıdan sırasıyla çevirmen, ÅŸair ve devlet adamı olan Bülent Ecevit’in cenazesinde ortaya çıkan bir durum çok ilginç. Milliyet gazetesi bu durumu, “Yabancılar Ecevit’i unuttu” diye tanımlamış: çevirmen ve ÅŸair olan, Pablo Neruda’dan, Octavio Paz’dan çok daha ÅŸaşırtıcı bir hikayesi olan bir devlet adamının yeterince görünmemiÅŸ olduÄŸundan da bahsedilebilir. EÄŸer devlet adamı olduÄŸu zaman bile görünmüyorsa, çevirmen nasıl görünecek?
Görenler: “KKTC dışında cenazeye en üst düzeyde katılan ülke ABD oldu. Enerji Bakan Yardımcısı Jeffrey Clay Sell, ABD Büyükelçisi Ross Wilson’la törende yer aldı. Almanya Büyükelçisi Eckhardt Cuntz, Fransa Büyükelçisi Paul Poudade ve İtalya Büyükelçisi Carlo Marsili de törene katıldı.”
Görmeyenler: “AP Liberal Grup BaÅŸkanı Graham Watson ve Genel Sekreteri Alexander Beels, Avrupa Halkları Partisi BaÅŸkanı Wilfried Martens, Irak İslam Partisi Politik Konseyi Üyesi Mustafa Salman, Suriye BAAS Partisi’nden BaÅŸkanlık Divanı üyesi Yaser Huriyeh, Çin Komünist Partisi’nden Merkez Disiplin Komitesi Üyesi Cao Hongxing, Almanya CSU Dış iliÅŸkiler Komitesi BaÅŸkanı Reinhold Bocklet, Kazakistan Otan Partisi Genel BaÅŸkanı Bakytzhan Zhumagulov, Yeni Azerbaycan Partisi BaÅŸkan Vekili Ali Ahmedov, BirleÅŸik Rusya Partisi Genel Konseyi Genel Sekreter Yardımcısı Vladimir Pektin, Bulgaristan Hak ve Özgürlükler Hareketi Genel BaÅŸkan Yardımcısı Ünal Lütfi, Lübnan BaÅŸbakanı’nın Danışmanı Rıdvan El-Sayed, Yunanistan PASOK Dış İliÅŸkiler Bürosu Üyesi Dimitris Batzelis, Yeni Demokrasi Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreteri Lefteris Zagoritis, Filistin KurtuluÅŸ Örgütü Yürütme Kurulu Üyesi Gassan AlÅŸaka.”
Cenaze sırasında Ankara’da (iktidar partisinin kongresini izlemek üzere) bulunan bu temsilciler, çevirmen, ÅŸair ve devlet adamının cenazesine neden katılmadılar? Ya Tagore’nin ülkesi, o neden katılmadı cenazeye, ya Kavafis’in ülkesi, iki yakaya barış çaÄŸrısı yapan bu insanın cenazesine neden katılmadı, sahi bu dünyaya ne oldu? EÄŸer devlet adamı olan çevirmen (öldüÄŸü zaman bile) görünmüyorsa, kitap kapağında, sözleÅŸme kıyısında, uluslararası toplantıdaki çevirmen nasıl görünecek? (FotoÄŸraf, Reuters, Fatih SarıbaÅŸ)
Çevirmenin GörünmezliÄŸi
Related Posts
30 Eylül Dünya Çeviri Günü’nde Bolu’dayız
29 Eylül-1 Ekim tarihleri arasında Bolu İzzet Baysal Üniversitesi’nde kalabalık katılımlı bir çeviribilim toplantısı gerçekleÅŸiyor. “BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI AKADEMİK ÇEVİRİBİLİM ÇALIÅžMALARI KONGRESİ & BOLU ABANT IZZET BAYSAL…
“Dünyada Çeviri EÄŸitiminden Kesitler: Farklı EÄŸilimler ve Ortak Hedefler” Kolokyumu
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Çeviribilim Bölümü “Dünyada Çeviri EÄŸitiminden Kesitler: Farklı EÄŸilimler ve Ortak Hedefler†baÅŸlıklı bir lisansüstü araÅŸtırma kolokyumu düzenliyor. Kolokyum 9 Aralık 2021 tarihinde 10.00 – 16.00 saatleri arasında Zoom üzerinden gerçekleÅŸtirilecek.Â

Oldukça doÄŸru ve kimselerin aklına gelmeyen bu tespitiniz için teÅŸekkür ederim. Umarım siz ve sizin gibiler her zaman varolur bu karanlıkta…
Selamlar!
“Çevirmenin görünmezliÄŸi”ne dair gönderdiÄŸiniz yazı ve yorum çok ilginçti. Bu konuda benim yanıtım “önemli bir hata yaptığında görünür” ÅŸeklinde oldu.
Bu akÅŸam bir kanalda haberleri seyrederken, İran eski cumhurbaÅŸkanı Hatemi ile Meclis BaÅŸkanı Arınç’ın basın toplantısında çevirmenin hep önde olduÄŸunu gördük. Bir önceki gün çevirmenin yaptığı hatalardan söz edildi. Bugün yeni bir çevirmen ortaya çıkmış, Arınç bir söylüyor, yeni çevirmen üç daha ilave ederek çeviriyor. Arınç “söylediklerimi doÄŸru çevirdiÄŸinden emin misin? Benin dört katım konuÅŸtun” deyince çevirmen, asıl çevirmenin geç kaldığını ve kendisinin acemi olduÄŸunu söylüyordu ki, çevirmen de çıkageldi. Yeni gelen asıl çevirmenle ilgili yorum ÅŸöyle oldu: “bu gelen çevirmen dün bin bir sıkıntıyla çeviri yapmaya çalışıp baÅŸaramayan çevirmen”. Yani çevirmenler Hatemi ve Arınç’ın önlerine geçerek tek baÅŸlarına beceriksizliklerinin haberi oldular. Allah’tan İranlı’ydılar! Hatemi’nin son sözleri “Türkiye’ye bir dahaki geliÅŸimde biraz Türkçe öÄŸreneyim de bu sıkıntıları bir daha yaÅŸamayım” oldu.
Çevirmenin görünmezliÄŸiyle ilgili bakış açım nasıl deÄŸerlendirilir bilmiyorum. Bana göre çevirmenin görevi görünmemek. Hani, “her baÅŸarılı erkeÄŸin ardında (görünmeyen) bir kadın vardır” derler. Ama görünen hep baÅŸarılı erkektir. Bana göre de “her baÅŸarılı çevirinin ardında baÅŸarılı bir çevirmen vardır, ama görünen hep yazar olur”.
Böyle olması doÄŸru mu yanlış mı sorusuna gelince: Bana göre olması gereken, çevirmene biçilen rol bu. Bir çeviride çevirmen ne kadar görünmez olursa, yazar o kadar görünür olur. Çevirmen ne kadar görünürse yazar o kadar görünmez olur. Okur devamlı olarak yazarı gördüÄŸü ve okuduÄŸu düÅŸüncesindedir. Yazarı gördüÄŸü sürece mutludur. Çevirmeni görmeye baÅŸlaması demek, çeviride sıkıntıların baÅŸlaması demek. Çeviride sorun yoksa okur çeviri okuduÄŸunu bile unutur. Yazarın ne güzel yazdığını, ne büyük bir deha olduÄŸunu düÅŸünür. Çevirmen görünmediÄŸinde deÄŸer kazanır.
Tanrı ile kul arasına girmek de yanlış, tanrılaÅŸtırdığı yazar ile okurun arasına girmek de: Okur kendini kitaba kaptırdığında çevirmen iki aşığı yalnız bırakmalı bence..
Peki sonradan kıymet bilinecek midir?
“Sessiz yaÅŸadım, kim beni nerden bilecektir”.
Selam ve sevgilerimle