Italo Calvino’nun 8. yüzyılda İspanya’da Hıristiyanlarla Müslümanlar arasında yaÅŸanan mücadeleden yola çıkan Varolmayan Åžövalye adlı romanında, iki ordu birbirine saldırırken çevirmenlerin kılıç ve mızraklar arasında nasıl çevirmenlik yaptığını anlattığı unutulmaz bir bölüm vardır. Çevirmenler günümüzde de geliÅŸmiÅŸ ölüm araçları arasında hayatta kalmaya çalışıyorlar. Irak’ta bugüne dek çok sayıda savaÅŸ çevirmeni öldürülmüÅŸ.
Hürriyet gazetesi, Süleymaniye’deki çevirmenlerin hikayesini çeÅŸitli ayrıntılarla ele almayı sürdürüyor.Subaylarla birlikte tutuklandığı söylenen Michael Todd adlı biriyle ve olayda çevirmenlik yaptığını söyleyen Metin Öngel’le yapılan iki konuÅŸma, pembe ya da kızıl saçlı bir kadın çevirmenle ilgili bir haber.. Bütün bunlar konunu odak noktası olan çevirmenleri ya da olaydaki çeviri sürecini görünmezleÅŸtirdi. Öngel’in konuÅŸmasında ilginç noktalar yer alıyor:
“2’nci sorguya, tercümanlardan sadece Tuncay Çelik ve SavaÅŸ Dalkılıç gitti. Biz gitmedik, daha doÄŸrusu gitmek istemedik. Çuval olayı üzerine Türk tercümanlar olarak hepimiz istifa ettik, geri dönüyorduk. Ancak Türk Özel Kuvvetleri Komutanlığı, ‘Colin Powell özür diledi, olay diplomatik olarak çözüldü’ deyince istifadan vazgeçtik. Bir ay sonra Türkiye’ye döndük.
Tuncay Çelik ve SavaÅŸ Dalkılıç, ABD’de kalabilmek için Türkiye’de vatan hainliÄŸiyle suçlanma iddiasını gündeme getirdiler. ABD’ye kapağı atmak için bunu bahane ettiler.”
Metin Öngel konuÅŸmasında, Titan ÅŸirketinin baÅŸlangıçta Türkiye içinde üslerde çalışmak üzere çevirmen aradığına deÄŸiniyor:
“Kuzey Irak’ta ABD için çalışan 4 ayrı kategoride tercüman olduÄŸunu anlatan Öngel, ‘Her kategorideki tercüman, belli gizlilik seviyesine göre yetkiliydi. Biz en düÅŸük yetkide tercümanlardık’ diye ekledi. Öngel, nasıl tercüman olduÄŸunu ise ÅŸöyle anlattı: ‘Askerden dönmüÅŸtüm. Bir arkadaşım, bu iÅŸten haberdar olmuÅŸ, CV gönderdik. Gaziantep ve İskenderun’da çalıştırmak için tercüman arıyorlardı. Ankara Hilton’da toplantı yaptılar, evrak verdik, kabul ettiler. Mardin’de 15-20 gün kaldık. Sonra geri döndük. Bir daha arayıp Irak teklifi yaptılar. Ticari baÄŸlantı kurarım diye kabul ettim. Tuncay Çelik benden bir hafta önce gitmiÅŸti, SavaÅŸ Dalkılıç’la aynı dönemde gittik.’”
AkÅŸam gazetesi yazarlarından Güler Kömürcü 22 ve 23 Aralık yazılarında, Türkiye’nin ünlü korku dizisi Kurtlar Vadisi’nin de bu Süleymaniye olayıyla ilgili bir filme çevrildiÄŸi ÅŸu günlerde, bu haberlerin psikolojik harekat içeriÄŸine dikkat çekiyor. Her koÅŸulda çevirmenlerin savaÅŸ durumunda, ulusal ve özel ordularla ne yaÅŸadığı tam olarak ilgi alanından çıkmış durumda. 2004 yılında, yine Titan ÅŸirketi için çalışan Lokman Hüseyin adlı Iraklı bir çevirmen ile Türkiyeli bir yüklenici, kendilerine Ansar al-Sunnah Ordusu adını veren birileri tarafından kafaları kesilerek idam edilmiÅŸti. Ansar al-Sunnah Ordusu, “ucuz dünyevi kazançlar elde etmek için Haçlıların İslam’la yaptığı savaÅŸta rol alanları” korkutmak üzere, yaptığı sorgulama ve idamı filme almış, yayınlamıştı. Çevirmen boynunda Titan ÅŸirketinin çevirmenlik kartını asılı durur haldeyken yapılan bu sorgulama ve idamın filmi, ÅŸimdi internette dünyadan iç bulandırıcı haberler toplayan bir sitede yer alıyor.
Çevirmen Ordular Arasında
Related Posts
30 Eylül Dünya Çeviri Günü’nde Bolu’dayız
29 Eylül-1 Ekim tarihleri arasında Bolu İzzet Baysal Üniversitesi’nde kalabalık katılımlı bir çeviribilim toplantısı gerçekleÅŸiyor. “BOLU ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI AKADEMİK ÇEVİRİBİLİM ÇALIÅžMALARI KONGRESİ & BOLU ABANT IZZET BAYSAL…
“Dünyada Çeviri EÄŸitiminden Kesitler: Farklı EÄŸilimler ve Ortak Hedefler” Kolokyumu
İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Çeviribilim Bölümü “Dünyada Çeviri EÄŸitiminden Kesitler: Farklı EÄŸilimler ve Ortak Hedefler†baÅŸlıklı bir lisansüstü araÅŸtırma kolokyumu düzenliyor. Kolokyum 9 Aralık 2021 tarihinde 10.00 – 16.00 saatleri arasında Zoom üzerinden gerçekleÅŸtirilecek.Â
