Çeviribilim, bir yılı aÅŸkın bir zamandır yayında. Umarız okurlara, çeviri ve edebiyat dostlarına biraz da olsa yararlı olmuÅŸuzdur. YoÄŸun bir çeviri yılı oldu: klasik çevirileri, intihaller, ideolojik tartışmalar, çeviribilim konferansları, dergi dosyaları, ödüllü çeviriler, ilk iÅŸleme eser meslek birliÄŸinin, Çevbir‘in kurulması ve çalışması.. çeviriyle örülmüÅŸ yeryüzünün bir parçasında, biz de, elimizden geldiÄŸince bunları konu ettik.
2007 yılı BirleÅŸmiÅŸ Milletler Çevre Koruma Programı tarafından Yunusların yılı ilan edilmiÅŸ, denizlerin dilbazı Yunusların. Bu yüzden 2007 yılını çevirmenlerin yılı saymakta bir sakınca olmasa gerek. Bütün çevirmenlerin, çeviribilimcilerin ve çeviri düÅŸkünlerinin Yunus yılını kutlar, güzel bir yıl ve daha nicelerini geçirmelerini dileriz.
2006’yı ÅŸiirle karşılamıştık, 2007’yi de ÅŸiir gibi bir güfteyle karşılamak istedik. AÅŸağıda yer alan güfte, Eric Bogle’a ait. Avusturalyalı Bogle, bu savaÅŸ karşıtı ÅŸarkıyı, 1972 yılında, Vietnam İşgali’ne karşı bir ÅŸarkı olarak Çanakkale Savaşı’ndan yola çıkarak yazmış. 2004 yılında bu ÅŸarkı Irak İşgali’ne karşı bir ÅŸarkı olarak yeniden anılmaya baÅŸlanmış. 2007’nin başında, Irak İşgali süregiderken, yirminci yüzyıl başındaki Anadolu iÅŸgalinin bir ön savaşı olan Çanakkale Savaşı’nı savaÅŸ karşıtlığı açısından yorumlayan bu ÅŸarkı ÅŸaşırtıcı bir kalıcılığa sahip. Fakat bu kalıcılığın 2007’de sona ermesini dileriz.
Ve bando Matilda’yla Vals Yap çalıyordu
Genç bir adamken bir sırt çantam vardı
Ve serseri hayatı yaşardım
Murray’in yeÅŸil teknesinden tozlu taÅŸraya
Eh, nereye gitsem Matilda’mla vals yapardım
Sonra 1915’te, ülkem dedi ki bana, “Evlat,
BoÅŸ iÅŸleri bırak, iÅŸ var yapılacak,â€
Böylece verdiler bana bir teneke ÅŸapka, elime de bir silah
Ve savaÅŸa marÅŸ marÅŸ dediler
Ve bando çalıyordu Matilda’yla Vals Yap ÅŸarkısını
Gemi limandan ayrılırken
Åžarkı ve alkışlar arasında, sallanan bayraklar ve gözyaÅŸlarıyla
Gelibolu’ya yola çıktık
Çok iyi hatırlıyorum o korkunç günü,
Kanımız nasıl suladı kumu ve suyu
Ve Suvla Körfezi dedikleri o cehennemde
Mezbahadaki kuzular gibi katledildik
Memetçik bekliyordu, iyi de hazırlanmıştı
Bizi kurşuna boğup bombalar yağdırdı
BeÅŸ dakika geçmeden topumuzu cehenneme postaladı
Nerdeyse dosdoÄŸru Avusturalya’ya yolladı
Ama bando Matilda’yla Vals Yap çalıyordu
Ölenlerimizi gömmek için durduÄŸumuz sırada
Biz kendimizinkileri gömdük, Türkler kendininkileri
Sonra başladık en baştan yeniden
Ve geri kalanlar, eh hayatta kalmaya çabaladık
O delice kan, ölüm ve ateÅŸ dünyasında
Ve bezdirici on hafta boyunca hayatta kaldım
Ama çevremde yığıldı cesetler üstüste alt alta
Büyük Türk bombası beni alaÅŸağı etti
Ve hastane yatağında uyanıp da
Bana ne yaptığını görünce, eh, keÅŸke ölseydim dedim
Ölmekten beter ÅŸeyler olabileceÄŸini bilemedim
Yani artık Matilda’yla Vals Yap‘amayacağım
Uzak, özgür yeÅŸil çalıların orada
Çadırı kurup kazıkları çakmak için, erkeÄŸe iki bacak lazım
Artık Matilda’yla vals yapmak yok benim için
Sonra topladılar sakat, yaralı, çarpılmışları,
Gemiyle getirdiler tekrar Avusturalya’ya
Bacaksız, kolsuz, kör, deli,
Sulva’da yaralanmış o gururlu kahramanları
Ve gemimiz limana yanaşırken
Bacaklarımın eskiden durduğu yere baktım
Ve ÅŸükrettim İsa’ya kimse beni beklemiyor diye,
Acı çekmek, yas tutmak ve merhamet etmeye
Ama bando çalıyordu Matilda’yla Vals Yap diye
Bizi geçitten taşıdıkları sırada
Ama kimse alkışlamadı, durup öylece baktılar
Sonra baÅŸlarını çevirdiler
İşte ÅŸimdi her Nisan böyle verandada oturuyorum
Ve önümden geçen geçit törenlerine bakıyorum
Ve eski yoldaÅŸlarımı görüyorum, nasıl gururla geçiyorlar
GeçmiÅŸ zaferlerin eski düÅŸlerini canlandırarak
Ve yaÅŸlılar ağır ağır geçiyor, yaÅŸlı kemikleri katı ve aÄŸrılı
Unutulmuş bir savaştan kalan yorgun yaşlı kahramanlar
Ve gençler soruyor “Bu tören yürüyüÅŸü neyin nesi diye?â€
Ve ben de soruyorum aynı soruyu kendi kendime.
Ama bando Matilda’yla Vals Yap diye çalıyor
Ve yaÅŸlılar hâlâ çaÄŸrıya yanıt veriyor
Ama yıllar geçtikçe, daha bir sürüsü bir sürüsü kayboluyor
Gün gelecek kimse kalmayacak orada yürümeye
Matilda’yla Vals Yap, Matilda’yla Vals Yap
Kim gelip benimle Matilda’yla vals yapacak
Ve onların hayaletleri duyuluyor nehirden geçerken
Kim gelip de benimle Matilda’yla Vals Yapacak?
Güfte: Eric Bogle, Çeviren: Sabri Gürses
Çevirmenin Notu: Åžarkı, Clancy Brothers, June Tabor, Slim Dusty, John Williamson, The Dubliners, Joan Baez, Skids ve Pogues gibi bir çok sanatçı tarafından yorumlanmış. Aslında Avusturalya’nın folklor ÅŸarkılarından biri olan Waltzing Matilda ÅŸarkısının özel bir yorumu. Waltzing Matilda, doÄŸrudan Matilda’yla Vals Yap anlamına gelmiyor, güfteyi çevirirken bir parça yorumlamak gerekti. Åžarkının güftesinin kaynak metni ÅŸu adreste yer alıyor: http://www.shoalhaven.net.au/~mwsmith/khl.html
Resimlerin alındığı yerler: http://www.dolphin-system.co.jp/images/CY121.JPG ve http://www.kiwi-wildlife.co.nz/Images/Gallery/dusky_dolphins.jpg.
AÅŸağıda, iki çevirmen bir martıyla sohbet ederken görülüyor.

