Bir Fransız TV çalışanı Nicolas Sarkozy’nin konuÅŸmasının, ABD yayınında yer alan İngilizce altyazı çevirisinde “ÅŸaka” yapınca iÅŸten kovuldu. France 2’nin yayınladığı haberde, Sarkozy Fransızları kampanyasına oy vermeye çağırıyordu; “bana oy verin” çaÄŸrısı çeviride “ÅŸiÅŸkin egomu destekleyin”e dönüÅŸtü. 7 Days’e göre “France 2 genel müdürü Philippe Baudillon çevirmenin iÅŸten çıkarıldığını bildirdi. Ayrıca haber çevirisi yapan altyazı çevirmenlerinin ‘bazen altyazılarla oynayarak aralarında ÅŸakalaÅŸtıklarını’ belirtti.” (7 Days) Haberin ayrıntıları için Liberation gazetesindeki “Un traducteur de France 2 licencié pour avoir raillé Sarkozy” baÅŸlıklı habere ve LanguageHat’te yer alan bu haberdeki çevirinin de hatalı olduÄŸu yorumuna bakılabilir.

Sarkozy Çevirisi

Nisan ayında, Türkiye’de de bir altyazı çevirmeni yanlış çeviri suçlamasıyla iÅŸten çıkarılmıştı. CNBCe adlı kanalda yayınlanan Sopranos dizisinde anılan, Amerikan “Housing & Urban Development (HUD)” kurumunu “TOKİ” olarak çevrilmesi üzerine, TOKİ yetkilileri kanalı uyarmış, kanal da çevirmeni iÅŸten çıkarma ve diziyi yeniden yayınlama yoluna gitmiÅŸti. Çevirmen Ebru KardeÅŸler, yaptığı ayrıntılı basın açıklamasıyla bu uygulamanın yanlış ve yanıltıcı olduÄŸunu belirtmiÅŸti (Bu açıklama ve çeviri örneÄŸi Medya Tava‘da yer almaktadır).

Haber 7 sitesinde 4 Nisan 2007’de yayınlanan “CNBC-e’de TOKİ skandalı” baÅŸlıklı Hediye EroÄŸlu haberinde ÅŸu ayrıntılar yer almıştı:

“Dizideki bir oyuncu, “Toplu Konut İdaresi’ne o kadar da açıktan para verdik. İşimizi nasıl halledemezler?” dedi. CNBC -e’nin çevirmeni, bu sözleri, “TOKİ’ye o kadar para verdik, nasıl halledemezler?” diye tercüme edince, kurumun avukatları hemen telefona sarıldı. .. CNBC-e yöneticileri, olayda art niyet olmadığını ve konunun yanlış tercümeden kaynaklandığını söylerken, TOKİ yetkileri ‘Yanlış anlama oldu’ açıklaması karşısında ikna oldu ve hukuki bir çalışma yapmayacaklarını açıkladı.
TOKİ Basın ve Halkla İliÅŸkiler sorumluları ise, mafya dizisi The Sopranos’un geçtiÄŸimiz günlerde yayınlanan bölümünde seslendirmeyi yapan görevlinin, İngilizce devletin konut inÅŸaatı iÅŸlerini yapan ÅŸirketin çevirisinin yanlış çeviri ile TOKİ olarak telaffuz edilmesi ile ilgili CNBC-e yetkililerini aradıklarını ve CNBC-e yetkililerinin ilk etapta konuya çok ÅŸaşırarak güldüklerini belirttiler.”

Sabah gazetesinde konuyla ilgili 5 Nisan 2007’de yayınlanan ve çevirmenle yine bir görüÅŸmenin yer almadığı, Erhan Öztürk imzalı ilk haberin ardından, Barış YarkadaÅŸ, 10 Nisan 2007 günü çevirmenle yaptığı görüÅŸmeden sonra konuyu “‘TOKİ ve CNBC-e kitap toplattı’” baÅŸlığıyla ele almış:

“TOKİ avukatlarını harekete geçiren bölümde yaÅŸanan bir diyalogta, Amerika’daki Housing & Urban Development (HUD) ÅŸirketinden söz edilirken, çeviride “TOKİ” sözcüÄŸü yer alır. Kurumun avukatları ise CNBC-e yönetimine “sözlü uyarı”da bulunur. Gerekçe ise ilginçtir: “Mafya dizisinde adımız geçiyor. Kurumu töhmet altında bırakıyorsunuz.”
CNBC-e yönetimi bu “uyarı” üzerine, dizinin çevirisini yapan Ebru KardeÅŸler’le hemen iliÅŸiÄŸini keser. TOKİ’ye yazılı bir metin yollanır ve özür dilenir. CNBC-e yönetimi bununla da yetinmeyerek, dizinin o bölümünü yeniden montajlatır ve “TOKİ” yerine Housing & Urban Development’in kısaltması “HUD”u yerleÅŸtirir. 410. bölüm, böylece 24 Mart 2007’de yeniden yayınlanır. Dünyanın herhangi bir yerinde yaÅŸanması belki de mümkün olmayan bu skandal, Türkiye’de ne yazık ki ‘olaÄŸan’ karşılanmaktadır.
Ancak bu skandalı ‘olaÄŸan’ karşılamayan ve haksızlığa uÄŸradığını düÅŸünen Çevirmen Ebru KardeÅŸler, konuyu gündemden düÅŸürmeye niyetli deÄŸil. Dün telefonda uzun bir sohbet gerçekleÅŸtirdiÄŸimiz KardeÅŸler, “TOKİ ve CNBC-e benim çevirdiÄŸim bölümü yeniden montajlatarak, eserin içeriÄŸine müdahale ettiler. Bunun somut karşılığı, piyasadaki bir kitabı toplatmakla eÅŸdeÄŸerdir” diyor.”