2005 yılı içinde, Türkiye’de, kitap çevirmenleri haklarını savunmak üzere örgütlenmeye yönelik somut adımlar attılar. Öncelikle, yaÅŸadıkları sorunları dile getiren üç çaÄŸrı yayınladılar: Okura ÇaÄŸrı, Yayınevlerine ÇaÄŸrı ve Kitap Çevirmenlerine ÇaÄŸrı. Bu çaÄŸrılar çeÅŸitli dergilerde yayınlandı ve basında geniÅŸ yankı uyandırdı.
Kitap çevirmenleri, ayrıca 2005 Tüyap Kitap Fuarı’na katılan sivil toplum örgütleri arasında Çevirmen GiriÅŸimi adıyla yer alarak, burada düzenledikleri “Türkiye’de Kitap Çevirisinde YaÅŸanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri” baÅŸlıklı bir toplantıda çevirmen, yayınevi, editör ve okur iliÅŸkisini tartıştılar.
Bütün bu çalışmalar internet üzerinde üç yıldır varlığını sürdüren bir tartışma platformuna büyük bir canlılık kazandırdı ve örgütlenme çabasındaki kitap çevirmenleri Türkiye’nin çeÅŸitli yerlerinden çevirmenlerin katılımıyla sayılarını artırdılar. Bu platformda, haklarını korumak üzere en doÄŸru örgütlenme yolunun ne olduÄŸunu tartıştılar. Ayrıca bir internet sitesi kurarak, burada çevirmenlere, yayınevlerine, çevirmen adaylarına yönelik kılavuzlara, sözlük çalışmalarına yer verdiler ve çevirmenlerin yaÅŸadıkları sorunları dile getirdiler. Bu sitede çevirmenlerin mesleki sorunları ÅŸöyle tanımlandı:
“- Türkiye’de çevirmenlik tanımı yapılmış bir meslek olarak görülmemektedir
– Çevirmenler yayım dünyasının bir ara unsuru olarak görülmektedirler.
– Çevirmenlerin, çeviri yaparak geçimini saÄŸlamak zorunda olduÄŸu görmezlikten gelinmektedir.
– Çevirmenin emeÄŸine biçilen deÄŸer bir yayınevinde en basit iÅŸleri gören bir emekçiden daha azdır.
– Çevirmenlerin maddi ve manevi hakları en kolay çiÄŸnenebilecek bir konu olarak görünmektedir.
– Çevirmenlere eserlerinin baskı miktarı, satışı ve diÄŸer konularda bilgi verilmekten kaçınılmaktadır.
– Çevirmenlerin haklarının korunması açısından yasal boÅŸluklar vardır.
– Çevirmenin emeklilik ve sigorta hakları gibi en temel insanlık hakları belirsizdir ve güvenceye alınmamıştır.”
Kitap çevirmenleri bütün bu çalışmalarının ardından, 2006 Mart ayı içinde kitap çevirmenlerine ait bir
Kitap çevirmenleri bütün bu çalışmalarının ardından, 2006 Mart ayı içinde kitap çevirmenlerine ait bir meslek birliÄŸini hayata geçirmeye hazırlanıyorlar. Bunun için yeni bir çaÄŸrı yayınladılar:
“Üç yıldır internet üzerinden faaliyet gösteren Kitap Çevirmenleri GiriÅŸimi, bir meslek birliÄŸi oluÅŸturma yolunda.
Kitap çevirmenlerinin sosyal haklarını elde etmek ve mesleki dayanışma oluÅŸturmak amacıyla bir internet grubu olarak örgütlenen ve üç yıldır çeÅŸitli etkinliklerde bulunan kitap çevirmenleri, bir meslek birliÄŸi kurma aÅŸamasına geldiler.
Kısaca ÇEV-BİR olarak anılacak olan Kitap Çevirmenleri Meslek BirliÄŸi’nin, kitap çevirmenlerinin telif haklarını takip etme, yasal zeminde hak arama çalışmaları yürütmesinin yanı sıra atölye çalışmaları yapması, çevirmenlik mesleÄŸine yönelik çeÅŸitli etkinliklerde bulunması ve bir çevirmenler evi kurması da planlanıyor.
İnternet grubu içinde, meslek birliÄŸinin kurulması için gereken yasal sayıya ulaÅŸan Kitap Çevirmenleri GiriÅŸimi, internet grubuna üye olmayan çevirmenlere de ulaÅŸmak için bir çaÄŸrı metni hazırladı.
ÇaÄŸrı metnine olumlu yanıt veren çevirmenlerin de katılımıyla Mart ayında büyük bir toplantı yapılacak. Bu toplantıyla ÇEV-BİR’in yasal kuruluÅŸ iÅŸlemleri baÅŸlatılmış olacak.
Ayrıntılı bilgi için: www.kitapcevirmenleri.org“
