Filmin başı: “Yetmez Ama Evet, Siz Mücevherlerinizi Şıkırdatın“
(Ekran ağır ağır kararır. Karanlığın ortasında ak yazılar belirir. ..)
Abdülbâki Gölpınarlı, 1968
“HaÅŸimoÄŸullarından, EsedoÄŸullarından, ZühreoÄŸullarından, TemimoÄŸullarından birkaç kiÅŸi, mazlûmun hakkını zâlimden almak için birbirlerine söz verdiler .. Bu ahidleÅŸmeye ‘Half’ül-Fuzûl,’ yani Fazl’ların yemini dendi; çünkü o toplulukta Fazl, Fazzâl, Fızâle ve Mufazzıl adında dört kiÅŸi vardı.”
Mustafa Özel, 1995
“Hilfu´l-Fudul nedir? Tekel güçlerine karşı mücadelede müslümanlar için ne ifade etmektedir? Faiz niçin “kardeÅŸ” olmaya engeldir? “Hayr” olan kazanç nasıldır? İktisat ile din ve ahlak arasında ne gibi iliÅŸkiler vardır?
Elinizdeki kitap, bir yandan bu gibi sorulara cevap ararken, bir yandan da devlet ile ekonomi arasındaki girift iliÅŸkilere ayna tutmaya çalışmaktadır. Dünya ekonomisinin iÅŸleyiÅŸi ve baÅŸarılı ülkelerin / ÅŸirketlerin stratejileri irdelenmekte, kendi ülkemiz ve ÅŸirketlerimiz için dersler çıkarılmaktadır.†(Devlet ve Ekonomi, arka kapak)
Ömer Faruk Uysal, 1998
“Soru: Bediüzzaman ve Cemiyetler?
Yanıt: Burada ÅŸu hususa dikkat etmek gerekiyor. Peygamber Efendimiz Hilfu’l Füdul Cemiyetine, risaletten önce yirmi yaşında iken giriyorlar. Üstad (Said Nursi) de mezkur cemiyetlere, “siyaset yoluyla dine hizmet edilir†kanaatini taşıdığı Eski Said döneminde giriyor. Ne sevgili Peygamberimiz ne de Üstadımız cemiyetçiliÄŸi bir tebliÄŸ metodu olarak, misyonlarını ifa ettikleri dönemde kullanmıyorlar.
Soru: Cemiyet Kurulursa Nasıl Olmalı?
Yanıt: Nur talebeleri konjoktür müsait ise, gerektiÄŸi zaman ve zeminlerde kullanılmak üzere bir cemiyet kurabilirler. Fakat bunun esaslı bir İslami yaÅŸayış tarzı ve esaslı bir tebliÄŸ metodu olmadığını da daima gözönünde bulundurmaları gerekir. Zira esaslı bir İslami yaÅŸayış tarzı ve tebliÄŸ metodu cemaattir.â€
İhsan Eliaçık, 2001
“Soru: Yeni kitabınız İslam’ın Yenilikçileri’nin birinci cildi piyasaya çıktı. İsterseniz klasik bir soruyla baÅŸlayalım; Böyle bir kitabı yazmaktaki amacınız neydi?
Yanıt: Konjoktürel bir kaygıdan dolayı yola çıkmış deÄŸilim. Uzun süreden beridir zihnimde ÅŸekillenmiÅŸ bir konuydu. Nitekim kitabın ilk makaleleri üç yıl önce DeÄŸiÅŸim Dergisi’nde yayınlanmıştı. Özellikle 28 Åžubat sürecinden sonra konuya daha fazla eÄŸilme fırsatı buldum. YoÄŸun bir çalışma sonucu ilk cildini bitirebildim. İnÅŸallah Eylül-Ekim ayıyla birlikte ikinci cildi de çıkacak ve kitap tamamlanacak. Kitapta seksen simayı anlatıyorum. Amacım Hz. Ömer’den Fazlurrahman’a kadar İslam düÅŸünce tarihi boyunca kesintisiz bir süreçte akıp gelen İslam’ın yenilikçi damarlarını gün yüzüne çıkarmak, dikkatleri buraya çekmek, yeni bin yıla girerken arayış içindeki islamcı kuÅŸaklara bir kök ve alternatif kültür kaynakları sunmaktır.
Soru: Siz İslam Devleti yerine Adalet Devleti tabirini kullanıyorsunuz. Bu, siyasal İslam’ın iddialarından vaz geçtiÄŸi iddiasını içselleÅŸtirmek anlamına gelmiyor mu?
Yanıt: Az önce dediÄŸim gibi tam tersi islamcılığın siyasal iddialarının daha vazıh hale getirilmesi anlamına geliyor. İslam Devleti tabiri bana göre orta dönem yenilikçilerinin geliÅŸtirdiÄŸi bir argümandı. Daha çok İslam’ın gelenekçi yorumunun etkisinden kurtulamamıştı.. Adalet Devleti ise tümüyle İslam’ın yenilikçi yorumundan beslenen bir anlayıştır. Bir ÅŸeyin islami olması için illa İslam kelimesinin geçmesi gerekmiyor. Adalet Devleti’nin kökleri, kitab çıktığında görüleceÄŸi gibi Hz. Peygamber’in Hilfu’l-Fudul (Erdemliler İttifakı), Kur’an’ın hak ve adalet ayetleri, Medine SözleÅŸmesi, Veda Hutbesi, Hz. Ömer ve Hz. Ali’nin “Adalet mülkün temelidir†sözleri, Farabi’nin Medinetu’l-Fazıla (Erdemli Åžehir) siyasi ütopyası, İbni Haldun’un Tabii/Fıtri (doÄŸal) Devlet görüÅŸlerinin harmanından çıkarılmış çaÄŸdaÅŸ, yenilikçi bir İslam siyaset felsefesi kurgusudur.â€
Yusuf Kaplan, 2003
“Üçüncüsü de içinde yaÅŸadığı toplumun sorunlarını çözme konusunda Öncü rolü üstlenmesi: Hz. Peygamber daha henüz 20 yaşındayken Ficar SavaÅŸları nedeniyle 4 yıldır süren iç kargaÅŸanın hâl yoluna konulmasında kilit rol oynayan Hılfü’l-Fudûl’ün (Erdemliler AnlaÅŸması’nın) gerçekleÅŸtirilmesine doÄŸrudan, aktif olarak katılıyor. Hz. Peygamber’in Öncü rolü, vahiy’le birlikte Elçi rolüyle doruk noktasına ulaşıyor ve taçlanmış oluyor.â€
Ali Bulaç, 2005
“Bu da, karşılıklı konuÅŸma ve diyalog kurmanın ve gerektiÄŸinde Erdemliler İttifakı’nın (Hilfu’l-Fudul) entelektüel ve ahlaki zeminini oluÅŸturmanın ne kadar önemli olduÄŸunu gösteriyor.â€
İhsan Eliaçık, 2006
“Artık bize “Erdemliler ittifakı” lâzım, büyük insanlık ülküleri lazım.
“Dünyanın bütün erdemlileri, yeryüzünün bütün vicdan sahipleri birleÅŸin!” diyen bir ses lazım.
DaÄŸa kaldırılan kızlarla, cesedi kokan ihtiyarlarla, açlıktan ölen bebeklerle aynı çağı paylaşıyoruz. En baÅŸta Müslümanlar, Hıristiyanlar, Yahudiler, Budistler, Hindular vs. olmak üzere bütün dindarlar, bütün insanlar bundan sorumludur.â€
Atilla Fikri Ergun, 2006
“Bugün gelinen son nokta, AKP’nin tercüme faaliyetleriyle baÅŸlayan İslami aydınlanma sürecinin meyvelerini toplayarak durumu kendi lehine çevirmeyi baÅŸardığının açık bir göstergesi. Bir baÅŸka ifadeyle, sistem karşısında gerçek anlamda İslami bir hareket ortaya koyamayan Tevhidi unsurlar, AKP’ye destek vererek 35-40 senedir süregelen mücadelenin kazanımlarını kendi elleriyle heba etmeyi baÅŸardılar. AKP, bu sürece olan katkılarından dolayı Hakan Albayrak, Ali Bulaç ve Selahaddin EÅŸçakırgil gibi İslamcı (!) yazarlara teÅŸekkür etmelidir. Zira söz konusu ÅŸahsiyetler, Müslümanların gündemini AKP lehine çevirebilmek için oldukça üstün bir performans ortaya koydular. Bu noktada, aramızdaki hukuka istinaden, sürece aynı ÅŸekilde katkıda bulunan diÄŸer birtakım İslamcı (!) yazarlardan, cemaat, vakıf ve derneklerden söz etmeyeceÄŸim.
.. Bu noktada İslamcıların niçin bu duruma düÅŸtüklerini kısaca ifade etmekte yarar var. Hiç kuÅŸkusuz, hedef belirleme ve yol-yöntem hususunda yaÅŸanan problemler bugünkü duruma gelinmesine sebebiyet veren en önemli etken. Bizim nihai olarak bir tek hedefimiz var; o da Allah’ın rızasını kazanabilmek. Ancak bugün ‘Kendilerini ‘Tevhid Akide’sine nispet eden Müslümanlar’, sistemi her ne yolla olursa olsun alaÅŸağı etmek suretiyle Allah’ın rızasını kazanabileceklerini vehmediyorlar. Bakış açısı ÅŸu : “Adalet, özgürlük ve insan hakları Kur’an’ın temel ÅŸiarlarındadır. Ortada bir zulüm var ve biz, zulüm her nereden gelirse gelsin ve zulme maruz kalan her kim olursa olsun buna karşı çıkmak zorundayız. O halde bu adaletsiz sisteme karşı mücadele veren her kim olursa olsun ona destek vermeliyiz.” Meseleye bu açıdan bakıldığında aslında sizi ilgilendirmemesine raÄŸmen toplum içerisindeki her tartışmada taraf olmak zorundasınız. Bu doÄŸrultuda ortaya atılmış olan Hılfu’l Fudul aldatmacasını daha önceki yazılarımda izah etmeye çalışmıştım. Buna karşın 23 senelik risalet sürecine baktığımızda Hz. Peygamber’in (S) gerçekleÅŸtirdiÄŸi toplumsal deÄŸiÅŸimin, onun mevcut sistemi devirmek adına her yola baÅŸvurması sonucunda deÄŸil; aksine, toplumun bütünüyle ve gerçek anlamda Allah’a teslimiyeti neticesinde vuku bulduÄŸunu görüyoruz. Ki, bunun sonucunda bir bütün olarak İslam’ın hükümleri yeryüzüne hakim kılınmıştır. Hz. Peygamber (S) bu süreçte diÄŸer peygamberlerin (hepsine salat ve selam olsun) yoluna tabi olmuÅŸ, bu doÄŸrultuda Kur’an’ın metoduna tamamen sadık kalmış ve sistemi devirmek adına toplum içerisindeki diÄŸer unsurlarla asla kader birliÄŸi yapmamıştır.â€
Yusuf Kaplan, 2007
“Soru: Bu boÄŸucu atmosferden, durumdan nasıl kurtulabiliriz?
Yanıt: Bugün hem bilinç dünyamızı hem bilinçaltı dünyamızı ÅŸekillendiren Batı uygarlığının, tv ve medyanın oluÅŸturduÄŸu arızalarından, nüfuzundan kendimizi arındırmadığımız sürece, İslâm’la kuracağımız iliÅŸki arızalı bir iliÅŸki olacaktır. Yani varış noktasıyla kalkış noktasını oluÅŸturmamız lazım. Varış noktası olarak asr-ı saadet diyoruz, kalkış noktası neresi, burası… Biz buradan kalkıyoruz. Yani zihin kalıplarımızı oluÅŸturan ne? Seküler batı kültürü, seküler algılama biçimleri… O zaman yapılması gereken ÅŸu; Hz. Peygamberi kendimize çaÄŸdaÅŸ kılabilmek, kendimizi Hz. Peygambere çaÄŸdaÅŸ kılabilmek…
Miskin, köÅŸeye çekilen bir figür deÄŸil. Çağı tanıması lazım, araçlarını tanıması lâzım ki, vahyin nereye geldiÄŸini, neyi temizleyeceÄŸini görebilmesi için, bu ÅŸart. Öncülük figürü, Hılfü’l fudül (erdemliler anlaÅŸması) anlaÅŸmasında, 18-19 yaşında genç bir delikanlı, doÄŸrudan içinde bulunduÄŸu gayri müslim ortamdaki toplumu tanıyor. Ve o topluma doÄŸrudan müdahâle ediyor. Bizim bu anlamda bir insan tipi, bir toplum tipi oluÅŸturmamız lâzım. Dolayısıyla o toplumun bütün kurumlarını geliÅŸtirmemiz lâzım. Üçüncü olarak da İslâm sadece Müslümanlara gelmemiÅŸ, insü cinne gönderilmiÅŸ, dolayısıyla bütün insanlığa hitap edecek bir ÅŸeyler söylememiz lâzım.
Bir Mekke modeli geliÅŸtirmemiz lâzım, bir Medine modeli geliÅŸtirmemiz lâzım. Yani din Mekke’de hayat buldu, Medine döneminde hayatın kendisi oldu. Bu çok önemli. Mekke döneminde “hayat bulması” ne demek? Bir müslüman insan tipinin geliÅŸtirilmesi, imanın, akidenin olgunlaÅŸtırılması, muhkemleÅŸtirilmesi söz konusu. Bireysel düzlemde, münferit düzlemde bir insan tipinin geliÅŸtirilmesi, bir paradigmanın kurulması söz konusu. Din, Medine’ye inkılâp edecek. Medine’de bir inkılâp yapacak. Din, Medine, medeniyet, m… hep aynı kökten geliyor. Hem etimolojik olarak hem semantik olarak anlam itibariyle, hem de tarihsel olarak böyle bir ÅŸey var. Medine dönemi kurulması lâzım. Medine’yi nasıl kuracaksın; o da medeniyetle oluÅŸması lâzım…â€
Mustafa Özel, 2007
“Müslüman nüfusun ancak çok küçük bir bölümü “Üretenler” kategorisindeyken, büyük çoÄŸunluÄŸu “Çalışanlar” grubuna giriyor. “Tasarlayanlar” kategorisi ise neredeyse bomboÅŸ.
Görev ortada. Ahmet, Cemal ve Hasan, yeni bir Hilfu’l-Fudul bilinciyle ellerini üst üste koyup ant içerler:
– Küresel ekonomide kazanç küçük sermayeden büyük sermayeye ve üretim sermayesinden finans sermayesine kayıyor. Dolayısıyla, tıpkı Peygamberimizin büyük dedesi HaÅŸim’in mudarabe örneÄŸinde yaptığı gibi yeni sermaye ortaklıkları kuramazsak, güçlü finans ve sermaye odaklarına karşı kendimizi koruyamayız.
– Üretimi sürükleyen ticarettir. Küresel üretim hacmi yılda yüzde 2-3 artarken, küresel ticaretin yıllık artış hızı yüzde 6-7 dolayındadır. Avrupalılar, ticaretlerinin üçte ikiden fazlasını birbirleriyle yaparken, Müslüman ülkeler ticaretlerinin ancak onda birini birbirleriyle yapıyor. Ortak ticaret aÄŸları oluÅŸturmadan, İslam dünyasını kuÅŸatan zincirleri kıramaz; emeÄŸimizle uyumlu kazançlar elde edemeyiz.
– Üretim ve ticaretin temeli bilgidir. Ortak eÄŸitim ve araÅŸtırma kurumlarıyla insanlarımızı bilgili, giriÅŸimci, yaratıcı ve tasarım gücü yüksek ÅŸahsiyetler haline getirmek zorundayız. Åžen Bakkal Sabri Amca “dirsek çürütüyor, eski köye yeni adet istemiyordu.” Ahmetlerinse “kafa patlatması ve köye yeni adetler getirmesi” gerekiyor. Tasarlamayan, kazanamıyor.
– Üretim, ticaret ve eÄŸitimde “sınırları aÅŸan iÅŸbirliÄŸi” için siyasî iradeleri zorlamamız gerekiyor. Buna hâlâ ayak direyenler, Müslümanları yönetme hakkına sahip deÄŸildir. Venedik ile Floransa, Bavyera ile Prusya nasıl 19. yüzyılda tek baÅŸlarına ayakta duramayıp İtalya ve Almanya’yı meydana getirdiyseler; İtalya ile Almanya nasıl 20. yüzyılda Avrupa BirliÄŸi’ni kurmak istediyseler; Türkiye ile Suriye, Mısır ile Ürdün, Malezya ile Cezayir de 21. yüzyılda İslam dünyasının ekonomik birliÄŸini kurmak zorundalar.
– Bütün bunları yaparken, maddesini koruyamadığımız Åžen Bakkal’ın ÅŸen ruhunu yaÅŸatmalıyız. “İki günü birbirine eÅŸ geçenin ziyanda olması” sadece maddi deÄŸil, aynı zamanda manevî zarara iÅŸarettir. Ekonomik birliÄŸimizi ve siyasî dayanışmamızı manevî temeller üzerinde gerçekleÅŸtirmeliyiz.
Önce yüksek maneviyat, sonra yüksek ve helal kazanç!â€
Nuray Mert, 2007
“Dindar, muhafazakâr kesimin, bırakın sorgulamayı, teslim olmanın ötesinde kapitalizmin güzellemesini yapması beni her zaman çileden çıkarmıştır. .. Mustafa Özel’in ‘Yeni bir Hilfu’l Fudul’ yazısı, bende bir kez daha bu etkiyi yarattı. Özel’in yaptığı, Müslüman dünya adına baÅŸtan aÅŸağı vıcık vıcık bir küresel kapitalizm güzellemesi. Ona göre, Müslüman dünya, daha iyi üretim, daha kaliteli üretim, daha fazla üretim nasıl yapacak, temel mesele bu. Üretimin insanlığa maliyeti, yarattığı eÅŸitsizlik, sefalet, siyasi baskı, vs. hiç mi hiç mesele deÄŸil. ‘Tarihin motor gücü, organizasyon gücü yüksek yaratıcı elitler’miÅŸ. Yeni Hilfu’l-Fudul, yani faziletliler topluluÄŸuymuÅŸ. Sahi mi?â€
Atilla Fikri Ergun, 2010
“Bir baÅŸka yıkıcı yorum, İslam’ın direniÅŸ ruhuna ters düÅŸtüÄŸü halde verilen her tavizin ve siyasi erkin altına imza attığı her antlaÅŸmanın pragmatizm gereÄŸi Hudeybiye antlaÅŸmasıyla özdeÅŸleÅŸtirilmesiydi. Anlaşılan oydu ki, bu yorumu yapanlar Hudeybiye antlaÅŸmasından bihaberdiler. Yapılan yorumların en ilginci ise Kâbe’nin “kamuoyu†şeklinde yorumlanmasıydı. Ucu kendilerine dokunan zulümler karşısında Ankara’da Kızılay’da, İstanbul’da ise genelde PTT önünde ve Saraçhane parkında 50-60 kiÅŸiyle protesto gösterileri düzenleyen İslamcılar, bunu mevcut durumun kamuoyuna götürülmesi ÅŸeklinde nitelendirerek peygamberin 40 kiÅŸiyle birlikte gerçekleÅŸtirdiÄŸi Kâbe yürüyüÅŸüyle özdeÅŸleÅŸtirdiler. Oysa Kâbe yürüyüÅŸü protesto amaçlı bir yürüyüÅŸ olmamakla birlikte, Kelime-i Tevhid’in topluma açıkça deklare edilmesini amaçlayan, dolayısıyla kitlesel bir davet içeren ve bu davet sahiplerinin varlıklarını açıkça ortaya koymaları anlamına gelen bir baÅŸkaldırı eylemiydi.
Hulâsa 28 Åžubat’la birlikte söylem ve pratiklerinin içi boÅŸ olduÄŸu anlaşılan İslamcılar için artık her STK Hılfu’l-Fudûl, her antlaÅŸma Hudeybiye, dış mihraklarla uzlaÅŸarak iÅŸ başına gelen her muhafazâkar iktidar Ebu Talib, her protesto gösterisi de Kâbe yürüyüÅŸüydü. Kafalar bulanmış, yanlış algılamalar yanlış pratikleri beraberinde getirmiÅŸ ve böylece zaman içerisinde her yanlışa meÅŸruiyet kazandırılmıştı.â€
Bülent Yıldırım, 2010
“Biliyorsunuz, dünyanın dört bir yanından aktivisterin katılmış olduÄŸu bir organizasyon gerçekleÅŸtirdik. Biz bu organizasyonu Hılfu’l-fudul anlayışıyla yaptık. Aramızda sadece müslüman deÄŸil, bütün dinlerden insanlar vardı.â€
Bülent Yıldırım, 2010
“İslam BirliÄŸi’nin saÄŸlanması için cesur âlimlerin bir araya gelmesi gerekiyordu. İslam dünyasının özgürlüÄŸe kavuÅŸma zamanıdır. Biz müslümanlar olarak Hılfu’l Fudul hareketi baÅŸlattık. Aramızdaki herkes vicdan sahibiydi. Tek amacımız Gazze’de öldürülmeye çalışılan 1.5 milyon insana “özgürlük” götürmekti.
(İstanbul. 27 Ağustos 2010)
“Türkiye İş Kadınları DerneÄŸi (TİKAD) tarafından Pakistan’daki selzedelere yardım amacıyla düzenlenen iftar yemeÄŸi BaÅŸbakan Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın eÅŸi Emine ErdoÄŸan ve Devlet Bakanı ve BaÅŸmüzakereci Egemen Bağış’ın katılımıyla yapıldı. .. İftar yemeÄŸine Emine ErdoÄŸan ve Egemen Bağış’ın yanı sıra TİKAD BaÅŸkanı Nilüfer Bulut, Koç Holding yönetim kurulu üyesi veVehbi Koç Vakfı yönetim kurulu üyesi Semahat Arsel, Demet ÇetindoÄŸan Sabancı, Hülya AvÅŸar, Esra Albayrak, Siren Ertan, Günseli Kato ve çok sayıda davetli katıldı.”
“İş, sanat ve siyaset dünyasından çok sayıda ismin de katıldığı iftarın teması ilk sivil hareket olan ‘Erdemliler Dayanışması’ olarak gerçekleÅŸti. ..”
Mustafa İslamoğlu, 2010
“Referandumu, Allah Resulü`nün peygamberliÄŸi öncesinde zalim Mekke oligarÅŸisine karşı vicdanlı bir topluluÄŸun kurduÄŸu ittifak olan hılfu’l-fudul’e benzeten İslamoÄŸlu, “Bu bir iyilik yarışıdır. Bu memlekete kötülük yapan vesayetçiler artık bu milletin tepesinden indirilmeli. Referandum bu milletin deÄŸerlerini iÄŸfal edenlere bir cevap olmalıdır. Bu referandum millet belasını mı yoksa refahını mı istediÄŸinin cevabı da alacaktır” ÅŸeklinde konuÅŸtu.â€
(Kamera yaÅŸadığımız hayattan görüntülerle kolaj yapmaya tenezzül etmez. Bir çöl manzarası belirir. Manzarada bir ÅŸehre doÄŸru yaklaşırız. Åžehrin harabe olduÄŸu yakın çekide anlaşılır. Åžehrin kıyısında on dokuz, yirmi yaÅŸlarında bir genç erkek tekbaşına oturuyor. Elinde tuttuÄŸu bir ÅŸey rengarenk ışıklar saçar. Kamera yaklaşınca görürüz: pırlanta bir kolye. Genç onu tesbih gibi çekmektedir. Işıltıdan ekran bir anda aÄŸarır. YavaÅŸ yavaÅŸ kara yazılar akmaya baÅŸlar.)
Sonuç DeÄŸerlendirmesi
GeçtiÄŸimiz elli yılı aÅŸkın bir zaman içinde, fakat özellikle 12 Eylül 1980 sonrasından bugüne uzanan son otuz yılda, Türkiye’de İslam inancı ve düÅŸüncesi köklü bir deÄŸiÅŸim geçirdi. Bunun birçok görünümü ve hali var, fakat bizi, bu belgesel baÄŸlamında ilgilendiren ÅŸey, İslam inancının liberalleÅŸtirilmesidir.
Bu süreç 1990’larda Theodor Roszak, Lewis Mumford gibi düÅŸünürlerden yapılan beklenmedik çevirilerden “Liberal İslam†adı taşıyan çevirilere, İslam’ın ve İslam dünyasının Esposito, Huntington, Wallerstein.. gibi birbirden farklı ama birbirine yakın vurgular getiren Batılı düÅŸünürlerden yapılan çeviriler aracılığıyla yorumlandığı bir dönemin çevirilerine dek uzandı. Sadece felsefi ya da ideolojik yaklaşım deÄŸil, tarih anlayışı da çevirilerle köklü ve sessiz bir deÄŸiÅŸim geçirdi: GeçmiÅŸ dönemlerden daha yoÄŸun bir ÅŸekilde, iki kaynaktan, Arapça ve İngilizceden, İslam Tarihi çevirileri yapıldı. Küresel ölçekte, özellikle eski İngiliz sömürgelerinde oluÅŸan yeni İslam yorumları çeviriler aracılığıyla yansıtıldı. Bu da Türkiye’de İslam’ın kendi tarihinin yeniden yorumlanmasına yol açtı ve yeni bir tarih yazıcılığı belirdi.
Sonunda “Erdemliler Hareketi†ifadesinde, “erdemli olma†fikrinde somutlaÅŸan ve Arapça ve İngilizceden çevirileriyle Abdulbâki Gölpınarlı’nın “Half-ül-Fuzûlâ€undan Mustafa Özel’in “Hilfu’l-Fudulâ€una doÄŸru yaÅŸanan çeviri merkezli dönüÅŸüm, İslam tarihinin bu yeni deÄŸerlendirilmesini yansıtıyor. Yeni dönemde vurgunun eskisine göre çok daha pozitivist bir yaklaşımla vahiyden, Allah’ın kitabından peygamberin hayatına, vahiyden öncesini bile vahiy ışığında deÄŸerlendirmeye kaydığı gözleniyor. Bu bir ifadeyle, İslam’ın insanmerkezci bir yorumunun ortaya çıkması, bir baÅŸka ifadeyle, liberal yorumunun ortaya çıkmasıdır. Her iki ifade de alışılmadık bir ÅŸekilde dünyevileÅŸmiÅŸ bir yorumda birleÅŸiyor. Bunun çarpıcı bir örneÄŸi, bu sürecin önemli ideologlarından Mustafa Özel’in dilinde ÅŸu ÅŸekilde beliriyor: “Muhammed ile Hatice, 1500 yıl önce ortak giriÅŸim sayesinde Mekke’nin sınırlarını aşıyor, Arabistan ile Mezopotamya’yı birleÅŸtiriyor, Asya’yı Afrika ve Avrupa’ya baÄŸlıyorlardı.†(“Yeni bir Hilfu’l-Fudul,†Yeni Åžafak, 2007)
GeniÅŸ bir çeviribilimsel incelemeyi gerektiren bu dönüÅŸüm, Hz. Muhammed’in yaÅŸamının tarihsel kesinlik kazanmamış dönemine ait yarı söylencesel bir öÄŸenin, on beÅŸ yaşında, kırk yaşında alacağı vahiyden yirmi beÅŸ yıl önceki bir etkinliÄŸin, yani bugünkü adıyla “Hilfu’l-Fudulâ€un, yer yer çeÅŸitli hadis ya da hikayelerden de destek alarak, İslam inancının temel bir desteÄŸi haline getirilmesini içeriyor. Bu dönüÅŸüme çeÅŸitli yorum ve adlar veriliyor: Müslümanlığın İsevileÅŸtirilmesi, sekülerleÅŸtirilmesi, modernleÅŸtirilmesi.. Adı ne olursa olsun, bu dönüÅŸümün garip bir ÅŸekilde yanıtlamaktan kaçınacağı ve İslam düÅŸüncesi içinde de eleÅŸtirilmesine yol açan temel bir soru var: Ucuz emek ve hammadde arayışında olan, anayasa ve yargı denetimine girmeyi reddeden küresel ve yabancı-gezgin sermayenin bir ülkede mazlum durumuna düÅŸmesi mümkün müdür? Neo-Hilfu’l-Fudul bunun mümkün olabileceÄŸini savunuyor gibi görünüyor. EÄŸer böyleyse bunun getireceÄŸi yıkım çok ağır, nükleer bombalar kadar ağır olacaktır.
Ve bugünse, Türkiye, öyle görünüyor ki, Liberal İslam Devleti’nin halk tarafından onaylandığı yanılsamasını yaratmak için vargücüyle çalışan bir Neo-Hilfu’l-Fudul’un peÅŸinde sürükleniyor. Fuzul’u Fudul’a, Fudul’u Erdem’e çeviren bir çeviri hareketi ancak bu kadar etkili olabilirdi. Bu manzarada tek umut verici ÅŸey, hâlâ, nükleer bomba kadar tahribat veren bir iktidarın bile onay almaya bu kadar ihtiyaç duyması – yoksa, küresel sermayenin yaratığı olan bu dini çeviriyi durduracak olan bir baÅŸka çeviri önerisi ufukta yok. Ama yine de, İslam Devleti mi? Hayır.
