Son günlerde Cargill adlı bir ÅŸirketin Bursa bölgesindeki etkinlikleriyle ilgili çeÅŸitli haberler yer alıyor basında. Tartışmalar bazı koÅŸullarda verimli tarım arazilerine bina ve tesis yapılmasının serbest bırakılması üzerinde yoÄŸunlaşıyor: Cargill’in Bursa tesisleri bunun bir örneÄŸi olarak gösteriliyor.
Bu tartışmalar nereye giderse gitsin, Cargill ÅŸirketi, son zamanlarda yaygınlaÅŸan bir kampanyanın, Türkiye’nin adının uluslar arası ortamlarda Turkey ya da Republic of Turkey olarak anılmasına karşı yoÄŸunlaÅŸan tepkinin önemli bir öÄŸesi olacak gibi görünüyor. Çünkü Cargill, Türkiye’de mısır ve tatlandırıcı üreticisi olarak ünlenmiÅŸ olsa da, asıl memleketi olan Amerika’da turkey (yani hindi) üreticisi olarak ün sahibi (solda, Cargill’in ürettiÄŸi “en iyi kaliteden orjinal fırında piÅŸirilmiÅŸ hindi göÄŸsü”).
Åžirketin Türkiye temsilciliÄŸinin internet sayfasına (www.cargill.com.tr) girdiÄŸiniz zaman, sayfanın başında Cargill Turkey yazıyor ve sitenin İngilizce sayfasında da Türkiye temsilciliÄŸi bu ÅŸekilde anılıyor. Ürünler sayfasında fındık, tatlandırıcı, hububat gibi ürünler yer alıyor. Cargill’in uluslar arası sitesinin Turkey sayfasında, ÅŸirketin çelik alanına da girdiÄŸi görülüyor ve daha ayrıntılı bilgiler var.
Asıl tuhaflık, Cargill’in et ürünlerine ayrılmış olan www.cargillturkey.com adresinde görülüyor. Burada sonbahar, kış, ilkbahar, yaz mevsimlerinde turkey’den ne gibi yemekler yapılabileceÄŸi anlatılıyor. ÖrneÄŸin baharda nasıl turkey garnitürü yapılabileceÄŸinin tarifi var, yazın yenebilecek turkey’ler içinse ÅŸöyle denmiÅŸ: “Make The Switch to Turkey: Your Family Will Be Healtier, But None The Wiser†(Turkey’yi Tercih Edin: Aileniz Belki Daha Zeki Olmaz, Ama Daha SaÄŸlıklı Olurâ€).
DoÄŸrusu Türkiye’ye neden Turkey dendiÄŸi, kimin ne zaman Türkiye dediÄŸi gibi tam bir meçhul. Konuyla ilgili birçok rivayet var. Fakat son zamanlarda bu durumun düzeltilmesine yönelik artan talepler haklı görünüyor: Türkiye’nin uluslar arası adının Turkey ya da Republic of Turkey olması, küresel dünyada büyük sorunlar yaratabilir. Cargill ürünleriyle büyümüÅŸ Amerikalı çocuklara yönelik Turkey turizmi kampanyaları tuhaf çaÄŸrışımlar yapacaktır herhalde. Ya da garnitür olarak turkey yemeye alışmış kiÅŸilerin, Turkey’nin de lezzetli bir garnitür olduÄŸu ÅŸakası yapması engellenemez. Cargill davası ne olur bilinmez, fakat Cargill Turkey ÅŸubesinin Türkiye’de turkey yetiÅŸtirmeye baÅŸlaması ya da Turkey’e turkey eti ithal etmeye baÅŸlamasının doÄŸuracağı kargaÅŸayı hayal etmek güç deÄŸil.
İlgili Okuma:
“Mısırımız / Pancarımız, İşçimiz /Köylümüz, Tarımımız/Sanayimiz†adlı
“Tarım / gıda alanında her zaman ABD’nin ilk beÅŸi, dünyanın ilk onu arasında bulunan Cargill, Iowa Eyaletinde 1865 yılında kurulmuÅŸ olup, halen dünyanın 61 ülkesinde faaliyet göstermekte ve 60 milyar doları aÅŸan yıllık ciroya sahip bulunmaktadır. Bu büyüklüÄŸüne karşın borsada iÅŸlem görmeyen bir aile ÅŸirketi olan Cargill ile ilgili veriler, çoÄŸunlukla “estimated” (tahmin edilmektedir) notu ile yayımlanmaktadır. Tüm bunlara, Cargill’in ABD siyasetindeki gücünü eklemekte yarar var.
1960’yıllardan beri Türkiye’de iÅŸ yapan Cargill, 1986 yılında İstanbul’da ÅŸube açtı. Yurt dışından getirdiÄŸi veya Türkiye’den satın aldığı hububat, yaÄŸlı bitkiler, yem ve pamuk ürünlerinin yurtiçinde ticaretini yapan Cargill’in, üç adet yatırımı bulunuyor. Bunlardan biri fındık alanında. Hendek’te bulunan fındık iÅŸleme tesisinde iÅŸlediÄŸi fındıkları yurtdışına satıyor. DiÄŸer ikisi ise niÅŸasta kökenli ÅŸeker fabrikası. Mısırı iÅŸleyerek yapay tatlandırıcı üretiyor. Bunlardan Orhangazi’de birinci sınıf tarım arazisi üzerinde kurulu bulunan fabrika, arazi seçiminden doÄŸan davalar nedeniyle, kamuoyunun gündeminde. Cargill’in Pendik’te bulunan fabrikada Ülker ile ortaklığı ise, İngiliz Cerestar firmasını satın alması ile doÄŸdu.â€
