Kültür Bakanlığı’nın TEDA, çevirilere destek projesi devam ediyor. “TEDA Danışma ve DeÄŸerlendirme Kurulu 20 Haziran 2006 tarihinde Ankara’da yaptı. Toplantı sonunda, Türk kültür ve edebiyatının seçkin eserlerinin dünyanın çeÅŸitli dillerine çevrilerek ilgili ülkelerin saygın yayınevlerinin yayınları arasında çıkması ve o ülke genelinde dağıtım, tanıtım ve pazarlamasının yapılması amacıyla 41 esere destek verilmesi kararlaÅŸtırıldı”

Kültür Bakanlığı’nın internet sitesinde bu listede yer alan kitaplar ve çevirmenleriyle ilgili bir bilgi yer almıyor. İnternet üzerinden çevirmenlerle ilgili bir derleme yapmaya, bazı kitapların neden Türkçe’den deÄŸil de İngilizce’den çevrileceÄŸini anlamaya çalıştık. AÅŸağıda sırasıyla, önce kitaplar, ardından çevirmeniyle ilgili bilgiler yer alıyor. (Soldaki resim, TEDA listesinde yer alan İngilizce kitaplardan biri, “Fundamentals of Rumi’s Thought”.)

 

Aşk-ı Memnu, Halit Ziya Uşaklıgil

Bit Palas, Elif Åžafak

Margreet Dorleijn ve Hanneke van der Heijden: “Orhan Pamuk’un Kar ve Benim Adım Kırmızı isimli romanlarını Hollandaca’ya çevirdiler. Ayrıca Margreet Dorleijn, Orhan Pamuk’un Kara Kitap ve Sessiz Ev isimli iki romanını daha çevirdi. Pamuk’un son kitabı olan İstanbul, Hanneke van der Heijden’ın çevirisiyle Ekim 2005’de Arbeiderspers Yayınevi tarafından Hollandaca yayımlanmıştır.”

Moderne Turkse verhalen’in derleyici ve çevirmenleri. “Atlas Yayınevi’nden çıkan Moderne Turkse verhalen (‘Modern Türkçe Öyküler’), 1900’lü yılların baÅŸlangıcından günümüze, Türkiye edebiyatı tarihinden en önemli öykücülerin toplam 59 öyküsünden oluÅŸan bir antoloji (derleme) sunuyor.”

 

EngereÄŸin Gözündeki KamaÅŸma, Zülfü Livaneli

ÇaÄŸdaÅŸ Türk Oyunları Seçkisi: Tuncer CücenoÄŸlu/Civan Canova/Behiç Ak/Özen Yula

ÇaÄŸdaÅŸ Türk Åžairleri: Cevat Çapan/Hilmi Yavuz/Özdemir İnce/Ülkü Tamer/Ataol BehramoÄŸlu/Güven Turan

Osmanlı’yı Yeniden KeÅŸfetmek, İlber Ortaylı

 

Hüseyin Mevsim, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-CoÄŸrafya Fakültesi Bulgar Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı AraÅŸtırma Görevlisi Dr.

 

İmparatorluÄŸun En Uzun Yüzyılı, İlber Ortaylı

 

Abdulkadir Abdelli. “Halep .. Yazarlar BirliÄŸi Åžube BaÅŸkanı, Kültür Müdürü, Ressam, Yazar dost Abdülkadir Abdelli … 79’lu yıllarda baÅŸlayan okul serüveni. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi ve Sahne ve Görüntü Bölümü mezunu. Åžu anda ülkesinde (el) Åžehr (ay) dergisinde mizah köÅŸesi yazıyor. Suriye Televizyonu Kültür Dergisi programında sanat eleÅŸtirisi yazıyor. Marksist dünya görüÅŸünü yaÅŸamına geçirmiÅŸ bir sanatçı.” 2004

 

Kar Masalları-Feridun Andaç

 

Ayet Arifi: “Ljiljan (Zambak) Yayınevi”nin sahibi Ayet Arifi’ye göre BoÅŸnakların en büyük handikapı “ana devlet”lerinin, devlet geleneklerinin olmaması. GeleceÄŸin belirsiz olmasının BoÅŸnaklar arasında bölünmelere yol açtığını söyleyen Arifi, “Zaten nüfus az, ülkenin jeopolitik önemi büyük. Belirsizlik ve ağır ekonomik kriz ülkede bölünmüÅŸlüÄŸü had safhaya çıkartıyor. GeleceÄŸi güçlü bir Bosna için önce kendi aralarında bir birlik saÄŸlanmalı, ardından da bölgesiyle iyi iliÅŸkiler kurmalı. Uluslararası camia zaten bölünmüÅŸ bir Bosna”yı körüklüyor. GeleceÄŸimiz kendi elimizde” diyor. Öte yandan Bosna”ya İslam ülkelerinden çok büyük yatırımlar yapılıyor. Ücretsiz kitaplardan cami ve medreselerin restorasyonuna kadar her alanda özellikle Suudi Arabistan ve İran”dan destek geliyor. Tüm bu restorasyon ve tadilatlarda ise bölgedeki Osmanlı izleri siliniyor.” 2003, Aksiyon

 

CiÄŸerdelen, Safiye Erol

 

Amina Åžilyak Yesenkoviç: “Bosna Hersek’in tanınmış yazarlarından Türkolog Amina Åžilyak Yesenkoviç, kendi bireysel çabalarıyla, arasında derin baÄŸlar olan iki kültürü birbiriyle buluÅŸturmaya çalışıyor. … Amina Åžilyak Yesenkoviç, Türkiye ve Saraybosna arasında mekik dokuyan gönüllü bir kültür elçisi. Saray Bosna Åžarkiyat Enstitüsü’nde öÄŸretim görevlisi olarak çalışan Amina Hanım, Saraybosna’nın sayılı Türkologları arasında bulunuyor. Saraybosna’da Åžarkiyat Bölümü’nün 1950 yılında açıldığını söyleyen Yesenkoviç, çalıştığı üniversitede modern bir Türkoloji bölümünün açılması için çalışmalar yapıyor. Amina Hanım’ın en büyük hobisi ise, Türk edebiyatının seçkin örneklerini BoÅŸnakçaya çevirmek. Mustafa Kutlu’nun ‘Ya Tahammül, Ya Sefer’ adlı eserini BoÅŸnakçaya çeviren Amina Hanım, Sezai Karakoç’un pek çok ÅŸiiri ile klasik Türk edebiyatından bazı ÅŸairlerimizin ÅŸiirlerini BoÅŸnakçaya çevirdi. Bugünlerde Hakan Albayrak’ın ‘Ebuzer’ adlı romanını BoÅŸnakçaya çevirme hazırlığı içinde. .. Kültür hizmetlerinin maddi kazançlarla kıyaslanamayacağını söyleyen Yesenkoviç, yaptığı hizmetler için Türkiye’deki hiçbir kurumdan destek görmemiÅŸ. Yesenkoviç’in en büyük ÅŸikayeti ise savaÅŸ sonrası neredeyse hayat duran Bosna’da, Türkçe’den yaptığı çevirileri basacak yayınevi bulmakta zorluk çekmesi. ..”

 

 

Sahibinin Sesi

Everest my Lord

İşte BaÅŸ İşte Gövde İşte Kanatlar, Sevim Burak

 

Marie-Christine Varol: Osmanlı- Türk Sefarad Kültürü AraÅŸtırma Merkezi’nin bilim-danışma kurulunda yer alan Varol’un Balat faubourg juif d’Istanbul, İsis Yayınları, 1989; Manuel de judéo-espagnol : Langue et culture (kitap ve CD) (1998; 2004) adlı kitapları bulunuyor.

 

Timour Muhidine, 1959 Kuveyt doÄŸumlu yazar ve çevirmen, 1962’den beri Fransa’da yaşıyor. 1993-1994 yılları arasında İstanbul’da IFEA’da (Anadolu İncelemeleri Fransız Enstitüsü – Institut Français d’études Anatoliennes) çalışmış. Günümüzde Paris’te INALCO’da (DoÄŸu Dil ve Uygarlıkları Milli Enstitüsü – Institut National des Langues et Civilisations Orientales) çalışıyor.

 

Safahat, Mehmet Akif Ersoy

 

Mithat Hoca: “Safahat önümüzdeki günlerde Arnavutça olarak yayınlanacak. Makedonya’daki Logos-A Yayınları’nın sahibi Adnan İsmailî, kitabı, ÅŸairin ölüm yıldönümüne yetiÅŸtiremedikleri için üzgün olduÄŸunu söylüyor. 1991 yılından bu yana 600’e yakın kitap yayımlayan İsmailî, samimi bir itirafta bulunur gibi: “Çok geciktik, Akif’in eserlerini yıllar önce dilimize kazandırmalıydık.” diyor. Safahat, ocak ayı ortalarında Arnavutça’nın konuÅŸulduÄŸu Makedonya, Kosova ve Arnavutluk’ta okunmaya baÅŸlayacak. Bu yenilik, bir kitabın baÅŸka bir dile çevrilmesinden daha büyük anlamlar taşıyor; çünkü Makedonya ve Kosova’da yükselen aşırı milliyetçilik akımı, yüzyıllardır kardeÅŸçe yaÅŸayan iki halkın arasındaki uçurumu büyütüyor. Safahat, ÅŸimdiye deÄŸin ortak bir düÅŸmana karşı savaÅŸan ve kız alıp vermelerle dönüÅŸü olmayacak biçimde kaynaÅŸan Türkler ve Arnavutlar’a, 600 yıllık Osmanlı dönemindeki “hoÅŸgörü” ortamını hatırlatacak güçlü bir simge bundan böyle…

Åžiiri, ana dilinden koparıp yabancı bir dilin sözcükleriyle yeniden kurmak pek tavsiye edilmez. Tercüme ÅŸiir okumakla ‘keçiboynuzu’ yemek arasında bir benzerlik vardır hep. Bu gerçekten hareketle Safahat gibi ‘zor’ bir ÅŸiir kitabının tamamıyla Arnavutça’ya çevrilmesinin pek çetin bir iÅŸ olduÄŸu sonucuna varabiliriz. Uzun zamandır Türkiye’de yaÅŸayan Arnavut asıllı Mithat Hoca, İnsani Yardım Vakfı İHH’nın maddi desteÄŸiyle Safahat’ı tercüme ederken, müellife özgü mecazî anlamlara ve kafiye uyumuna sadık kaldığını söylüyor. Safahat’ın Osmanlıca’dan günümüz Türkçesine yapılan çevirilerini pek baÅŸarılı bulmayan Hoca, ÅŸiirlerin gereÄŸinden fazla sadeleÅŸtirildiÄŸini düÅŸünüyor. Fatih’te yaÅŸayan ve zamanının büyük kısmını kitap çevirilerine ayıran Mithat Hoca’nın Arnavutça’ya çevirdiÄŸi ilk eser, Fethullah Gülen’in ‘Kırık Mızrap’ adlı eseri.

.. Adnan İsmailî, bölgedeki Türkler’in yazdığı ya da onlar hakkında yazılan kitaplara ayrıcalık tanıyor: “Makedonya Türk kültürüne yönelik kitapları zarar etme pahasına yayımlıyoruz. Mesela, eski din alimlerinden Kemal Efendi Aruçi’nin ‘Åžiirlerim’ adlı kitabını ve Prof. Dr. Yusuf HamzaoÄŸlu’nun doktora tezini yayımladık. ..  Logos- A Yayınevi’nin Arnavutça’ya kazandırdığı isimler arasında İsmet Özel, Ali Bulaç, Ahmet DavutoÄŸlu, İlhan Berk, Necip Fazıl, Yılmaz Özakpınar var. Necati Cumalı’nın ‘Viran DaÄŸlar’ adlı romanı ise sırada bekliyor.”

 

Puslu Kıtalar Atlası, İhsan Oktay Anar

 

ÖÄŸr. Gör. Edit Tasnadi: Macar Türkolog, daha önce Türkçe’de Kemal Özer’le birlikte yaptığı çeviriler yayınlanmış; Temiz Yürekle, Attila Jozsef (1986), Köpüklenen Gök, Miklos Radnoti (1997).

 

The City’s Pleasures: İstanbul in the Eighteenth Century, Shirine Hamadeh

 

Shirine Hamadeh: Aga Khan İslami Mimari Programı çerçevesinde, MIT Üniversitesi için, 1998 yılında, The City’s Pleasures: Architectural Sensibility in Eighteenth-Century İstanbul baÅŸlıklı tezi yazmış.

 

Balkanlarda Osmanlı Mirası, Mustafa İsen

 

Dr. Kerstin Tomenendal: Türkiye Odalar Ve Borsalar BirliÄŸi (TOBB) Ekonomi Ve Teknoloji Üniversitesi, Ankara, Tarih Bölümü öÄŸretim üyesi. Avusturya-Türk Bilim Ofisi (OTW) akademik birim baÅŸkanı.

 

İran’dan, Almanya’dan, Kore’den çevirmenlerle birlikte oldukça akademik bir çevirmen kadrosu. Bazı kitapların daha önce baÅŸka kurumlardan destek aldığı, burada yeni diller için destek verildiÄŸi de görülüyor. Fakat asıl ilginç olan ÅŸey, Åžefik Can adlı Mevlana çevirmeninin listede iki dile çevrileceÄŸi belirtilen kitabı. Kitap, İngilizce çevirisinden çevrilecek olmalı: “Fundamentals of Rumi’s Thought- A Mevlevi Sufi Perspective.”

Åžefik Can’ın Türkçe’ye bir dizi Mevlana çevirisi var, ayrıca Mevlana’nın kapsamlı bir yaÅŸamöyküsünü de yazmış. Fakat bu kitapların hiçbirinin adı listede verilen İngilizce baÅŸlıkla örtüÅŸmüyor. Fakat Åžefik Can’dan İngilizce’ye “Fundamentals of Rumi’s Thought- A Mevlevi Sufi Perspective” adıyla yapılmış bir çeviri var. New Jersey’deki, The Light yayınevinin yayınladığı bu kitabın çevirisi Marcia K. Hermansen ve Omid Safi adlı iki İslam profesörüne ait. İlginç bir ÅŸekilde, bu çeviriye Fetullah Gülen önsöz yazmış. Catherine B. Eustis adlı bir ilahiyatçının “The Cry of the Nightingale” Fethullah Gulen – a Modern-Day Rumi?” baÅŸlıklı yazısında, bu önsözden de yararlanılarak Gülen’in, modern bir Mevlana olup olmadığı sorgulanıyor.

İşin daha da ilginç yanı, listede Åžefik Can’ın Türkçe kitaplarından deÄŸil de İngilizce çevirisinden yapılacağı belirtilen çevirilerin hangi dillere yapılacağına bakınca görülüyor: Kazakça ve Burkina Faso dili. Burkina Faso, Afrika’nın ortasında bir ülke. Dünyanın en yoksul ve AIDS’in yaygın olduÄŸu ülkelerinden biri. Kazakistan ve Burkina Faso’yu birleÅŸtiren tek bir ortak nokta var: her iki ülkede de Türk koleji var.

Burkina Faso’nun adı Türkiye’de ilk kez “4. Uluslararası Türkçe Olimpiyadı” sırasında duyulmuÅŸtu.