Türkiye, bağımsız, uluslararası gündemi takip etmek yerine yönlendiren bir haber ajansları ağına ya da medyasına sahip deÄŸil. Buna çok uygun bir coÄŸrafyada ve kültürel zenginlikte olmasına raÄŸmen, sahip deÄŸil. Türkiye yakın komÅŸularıyla ilgili haberleri bile çeviri aracılığıyla, sayılı medya devlerinin sunumlarıyla alıyor. Hatta çoÄŸu kez Türkiye’de olanlar bile dünya haber ajanslarına, onların Türkiye’deki habercileri aracılığıyla geçiyor, daha sonra Türkçeye çevriliyor.

Körfez Savaşı’ndan, 1990’lardan bu yana Türk halkı OrtadoÄŸu’yu çeviriyle, görüntüler ve bunlara eÅŸlik eden çevirilerle izledi. Amerika’nın canlı yayın ve çeviri yapılmasına izin vermesinin baÅŸlıca nedeni ya da sonucu, Amerikan askeri gücünün üstünlüÄŸünü sergilemekti. İlk kez Körfez’de, dev bir sinema prodüksiyonu olarak savaÅŸ yaratıldı. Bu Amerika’nın HiroÅŸima’dan beri radyo ve basın yoluyla geliÅŸtirdiÄŸi bir prodüksiyon biçimiydi, Körfez’de bunun TV uyarlaması gerçekleÅŸtirildi. Ve tıpkı çevirileriyle birlikte paketlenen dvd filmler gibi, çevirileriyle birlikte yayınlandı.

O tarihten bu yana, bu savaÅŸ biçimi, yani görsel prodüksiyon ve çevirileri ÅŸeklindeki savaÅŸ biçimi, daha düÅŸük bütçelere sahip yasadışı askeri güçler, terör örgütlerince de uygulamaya konuldu. Irak İşgali’nin baÅŸlangıcından beri, iÅŸgal kuvvetlerinin ülkeden yaptığı yayınların dışında, terör örgütleri de internet ve tv üzerinde kamyon ÅŸoförlerinin, çevirmenlerin, gazetecilerin infazlarını, katliam görüntülerini yayınlıyor. Birçok kez bu görüntülere çeviri de ekliyorlar ya da bu görüntüleri doÄŸrudan yaygın dil, İngilizce eÅŸliÄŸinde yayınlıyorlar. Bu görüntüler, Amerika’nın Körfez Savaşı’yla birlikte baÅŸlattığı prodüksiyon modelinin düÅŸük bütçeyle hazırlanan birer kopyası: korkunçluk ve çirkinlik açısından hiçbir farkları yok.

Åžimdi, Lübnan’dan bu prodüksiyonun yeni bir ÅŸekli yayına girdi. Terör örgütleri çocuk ölülerini silahlı mücadelelerinin önüne çıkartıyorlar. Mahrem diye bildiÄŸimiz son ÅŸeyi, sevilen canlının cansız bedenini bir prodüksiyona dönüÅŸtürüyorlar. Ölümü gözlüyorlar, gösteriyorlar. Ve biz Türkiye’de, bu prodüksiyonları çeviri yoluyla, Reuters, New York Times, BBC gibi uluslararası yayıncılardan izliyoruz. Sonra Reuters bu prodüksiyonları yayan kiÅŸilerden birinin (Adnan Hajj) 920 resimlik sahtekarlık yaptığını açıklıyor, New York Times yayınladığı bir baÅŸka prodüksiyon için ertesi gün özür yayınlıyor, BBC prodüksiyon resimleri yayından kaldırıyor, Associated Press haber ajansı sürekli düzeltmeler yapıyor.. fakat bunların Türkçe çevirileri yayından kaldırılamıyor ve bu çevirileri yayınlayanların, yabancı ajanslardan prodüksiyon bombardımanı yapanların kimseden özür dilemesi gerekmiyor. Sahte prodüksiyonların çevirileriyle Türkiye dünyayı, daha doÄŸrusu çok yakınındaki ülkelerde olanı anlamaya çalışıyor.

Bu geri dönüÅŸü olmayan bir nokta. Yanlış çeviriler, yanıltıcı haber çevirileriyle Türkiye, yani Türk halkı akıldışı kararlara sürüklenecek. Çeviriyi bir baÅŸvuru aracı olarak deÄŸil, temel kaynak olarak kullanan, sürekli çevirilerin çevirisini yapan bir kültürün bizi nereye götürdüÄŸünü göreceÄŸiz.

Ek: Bir SavaÅŸ Prodüksiyonu ve Türkçeye İlk Çevirisi

Uyarı: YouTube’dan aktarılan bu video, rahatsız edici görüntüler içermektedir. Filmin altında yer alan ve altyazıların çevirisi olan metin, filmin içeriÄŸini özetlemektedir. 


 

Almanya NDR’a ait TV dergisi “ZAPP” “YeÅŸil MiÄŸfer”i, Kana’da, 30 Temmuz 2006 tarihinde sinik bir film yönetmenliÄŸi yaparken gösteriyor.

Sözde “Lübnan kızıl haçının bir üyesi” – Dünya basınına ölü çocukları sundu – Bunu 10 yıl önce, Kana daha önce bombalandığında da yapmıştı – “Yardımseveri” sinik bir film yönetmeni olarak gösteren resimleri ilk kez, “Zapp” gösteriyor – Ölü bir erkek çocuk bir ambulansa kaldırılırken o orada. – MiÄŸfer elinde duruyor. – Bir “sivile” kısa bir konferans veriyor. – Sonra kameramana doÄŸru geliyor. – “Film çekmeye devam et!” – Kısa bir emir: “daha iyi resimler çekilmeli.” – Ölü erkek çocuÄŸun bedeni tekrar yere bırakılıyor, – “Yardımsever” ÅŸimdi miÄŸferini takıyor. – BoÅŸ yere baÅŸka bir sedyeye aktarma. – “Yardımsever” rahatça görüntü alınmasını saÄŸlıyor. – Sinik prodüksiyon baÅŸlayabilir. – “Zapp” yüzü kapatıyor, – Yine de bu resimler rahatsız edici. – Ölü bir çocuk taciz ediliyor, – FotoÄŸrafçılar için gösteriye çıkarılıyor. – Bir savaşın resimleri.