19 Mart 1947 tarihinde yayımlanan 41-42 sayılı Tercüme dergisinde, Tercüme Bürosu’nun bir açıklaması ve hazırladığı bir klasikler listesi yer alıyor (bu liste pdf olarak aÅŸağıdan indirilebilir). Bu açıklamaya göre, 1943-7 yılları arasında, M.E.B. tarafından beÅŸ yüzü aÅŸkın kitap yayımlanmış ve daha birçok eserin yayımlanması tasarlanıyordu.
Bugün, eÄŸer ÅŸehrinizde bulabilirseniz, bir M.E.B. kitap satış merkezine gidin. Bir katalog isteyin. Büyük olasılıkla, size birkaç yıldır böyle bir katalog hazırlanmadığını söyleyecekler. Böyle bir katalogun internet üzerinde de bulunmadığını belirtecekler. M.E.B. klasiklerini görmek isteyin. Kaç tane görebildiÄŸinizi not edin ya da bir kağıda yazın. Uzun bir liste olmayacaktır. Yayım tarihlerine bakın. Oradaki görevlilere ve kendi kendinize bir sorun, 1947 yılının yakında 50. yılını dolduracak olan 500’ü aÅŸkın kitabı nerede, ve geçen zaman zarfında bu sayının artmış olması gerekmez mi?
Bu sayı arttı elbette, bir tarihe kadar M.E.B. doÄŸudan batıya çok sayıda dünya klasiÄŸi yayımladı. Sonra bir ÅŸey oldu ve bu klasiklerin önce bir kısmı, sonra tamamı yayımlanmaz oldu. Ne olduÄŸu üzerinde ayrıca düÅŸünmek gerekir, fakat önce ÅŸu soruyu sormakta zarar yok: M.E.B. Yayınevi devletin yayınevi, dolayısıyla halkın yayınevi, bu yayınevi halkın parasıyla yaptığı yatırımı istediÄŸi zaman ortadan kaldırabilir mi?
Åžu benzetmeler geliyor akla: Arkeoloji Müzesi’ndeki eserler bir gün ortadan kaldırılabilir mi? M.E.B. Klasikleri günümüzde M.E.B.’nın tavsiye ettiÄŸi 100 Temel Eser’e dönüÅŸtürüldü, müzelerdeki eserler de bir gün tavsiye edilen eserler haline dönüÅŸtürülebilir mi? ÖrneÄŸin Kültür ve Turizm Bakanlığı artık bu eserleri kendi müzelerinde sergilemeyeceÄŸini, sözgelimi Londra Milli Müzesi’ndeki lahitlerin görülmesini tavsiye ettiÄŸini söyleyebilir mi? Ya da, M.E.B. dünya klasikleri çevirilerinin bir kısmı günümüzde özel yayınevleri tarafından yayınlanıyor, M.E.B. Yayınevi de bir gün SEKA gibi, Telekom gibi özelleÅŸtirilebilir mi? Yoksa zaten özelleÅŸtirildi mi?
Buradaki yaklaşım hatalı olabilir, ücretsiz ve denetimsiz ders kitapları yayımlayan bir bakanlık, klasiklerin çevirilerinin yayımına devam etmek için bütçesinin olmadığını söyleyebilir, hatta büyük kısmı edebiyatçılar tarafından yapılmış, Tercüme Bürosu tarafından incelenmiÅŸ olan bu çevirilerin sorunlu olduÄŸu da öne sürülebilir. Ama temeldeki soru deÄŸiÅŸmez: M.E.B. klasikleri nerede, halkın parasıyla yapılmış olan bu büyük yatırım ÅŸimdi nerede?

19 Mart 1947, M.E.B. klasikleri listesini indirmek için: 1947 (yaklaşık 6.5 mb’lik bir dosya).