Nurer UÄŸurlu, 1998 yılında hazırladığı Atatürk’ün Askerlikle İlgili Çeviri Kitapları adlı kitapta, Mustafa Kemal’in çevirmenlik yönünü iki çeviri kitapçığın günümüz diline çevirisiyle birlikte deÄŸerlendiriyor. Nurer UÄŸurlu’nun kitapta yer alan önsözde bu iki kitapçıkla ilgili aktardığı bilgiler ÅŸöyle:

“Atatürk’ün askerlikle ilgili düÅŸünce ve görüÅŸlerini anlamak için, Prof. Dr. A. Afet İnan’a önerdiÄŸi 10 Åžubat 1909’da Selanik’te yayımlanan küçük kitabın önsözünü gözden geçirmemiz gerekmektedir.

Bu kitap, Berlin Askeri Üniversitesi (Berlin Darülfunun-ı Askerisi) eski müdürlerinden General Litzman’ın yazmış olduÄŸu ve Erkân-ı Harbiye KolaÄŸası Mustafa Kemal tarafından Takımın Muhabere Talimi adıyla Türkçeye çevrilmiÅŸ eseridir. Bu kitabın bizi en çok ilgilendiren yanı, çevirmen olarak KolaÄŸası Mustafa Kemal’in yazmış olduÄŸu önsöz ‘dür.

Mustafa Kemal, bu önsözde, amir olan kumandanların doÄŸrudan doÄŸruya astlanna yol göstermesini istemiÅŸ ve bu yol göstericiliÄŸin Türk subay ve kumandanından baÅŸkalarına bırakılmamasını yerinde bulmuÅŸtur. Ancak, dünyanın son askeri geliÅŸmelerinden bilgili olmanın gereÄŸini belirten Mustafa Kemal, yabancı eserlerden yararlanmanın önemi üzerinde de durmuÅŸtur. Mustafa Kemal, bu konuda günümüz Türkçesiyle ÅŸu görüÅŸü ileri sürmüÅŸtür: “Bir ordunun kurmay heyetinin ilk görevi, subay ve askerlerin hazırlıklarında onlara her zaman gözcü ve her konuda öncü olmaktır. DoÄŸrudan doÄŸruya yetiÅŸtirdikleri kıt ‘olar azınlıkta kalırsa baÅŸarıya geç varılır. Bunun için en iyi araç, talimlerin savaÅŸ bakımından baÅŸarıyla uygulanabilmesini saÄŸlamak amacıyla yeni eserlerden yararlanmaktır.” …

KolaÄŸası Mustafa Kemal’in General Litzman’dan Türkçe’ye çevirdiÄŸi ikinci kitap BölüÄŸün Muharebe Tâli­mi adlı eseridir. Kitap, 1908 yılında İstanbul’da Kitaphane-i Askeri-İbrahim Hilmi tarafından “Yeni Tabiye ve Se­feriye Külliyatı” arasında yayımlanmıştır. Gerçekte kitap, General Litzman’ın düÅŸünce ve görüÅŸleri temel alınarak KolaÄŸası Mustafa Kemal tarafından yapılmış bir Türkçe uyarlamadır.

Kitap, askeri bir özellik taşımakta ve çeÅŸitli arazi üze­rinde seferber durumunda bulunan bir bölüÄŸün savaÅŸ eÄŸi­timini vermektedir.

Türk ordusunun en önemli çalışmalarından biri arazi eÄŸitimidir. Atatürk’e göre “Arazinin ve birtakım durumla­rın, koÅŸulların, olaÄŸanüstü fırsatların savaşın sonucu üze­rindeki etkileri yadsınamaz, fakat her zaman istenilen gü­ven ve dayanak, sayıca üstünlük ve kıymettir.“

EÄŸitim çalışmalarının baÅŸarıyla uygulanması Türk or­dusunun ‘ulusal disiplin okulu’ durumuna gelmesini sağ­lamıştır. Atatürk, bütün okullarda uygulanmak üzere ön­gördüÄŸü ana eÄŸitim öÄŸesini, bir okul durumunda olan Türk ordusunda da temel olarak görmüÅŸtür.

Atatürk’e göre Türk ordusu, “Kendi eÅŸini mutlaka maÄŸlup eder; iki mislini durdurur ve tespit eder… Çünkü, fazlasını, milletimizin yaratılıştan sahip olduÄŸu cengâver­lik, zaten temin etmektedir. Fakat bu kıymeti, mutlaka mu­hafaza etmek lazımdır. Bunu, askeri bir esas, bir kural ola­rak göz önünde tutmalıdır.” (s. 8-9 ve 14-15)